Arko ni Noe

Mula sa Tagalog na Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin
Isang pagsasalarawan ng Amerikanong si Edward Hicks (1780 - 1849) na nagpapakita ng mga hayop na sumasakay sa Arka ni Noe ng tigdadalawa.

Ang Arko ni Noe ay isang daong o malaking bangkang ginamit ni Noe upang sagipin ang kanyang sarili at ang kanyang pamilya sa paparating na bahang ipadadala ng diyos na si Yahweh sa mundo dahil sa kasamaan nito. Ang salaysay na ito ay matatagpuan sa Aklat ng Henesis (Henesis 6-10) sa Lumang Tipan ng Bibliya. May sukat na 150 x 25 x 15 mga metro ang sasakyang arko ni Noe. Mayroon itong bukasan sa paligid, sa gawing itaas, na ginagamit na daanan ng hangin at liwanag. Ang kwentong ito ay itinuturing ng mga siyentipiko at skolar ng Bibliya na isang mito o hindi totoo dahil bukod sa walang ebidensiya ang kwentong ito ay sinasalungat din ito ng agham at heolohiya.[1]

Mga nilalaman

[baguhin] Buod ng kwento ni Noe

[baguhin] Sa Bibliya

Ayon sa Bibliya, si Noe ay inutusan ng diyos na si Yahweh upang lumikha ng isang arko upang iligtas ang sarili nito at ang kanyang pamilya sa isang bahang ipadadala ni Yahweh dahil sa kasamaan ng mundo. Si Noe ay inutusan na magdala ang isang pares ng mga babae at lalake ng lahat ng hayop sa Genesis 6:19-20. Ito ay sinasalungat naman sa Genesis 7:2-3 na ang iniutos kay Noe na ipasok sa arko ay pitong pares ng malinis na babae at lalakeng hayop at isang pares ng maruming babae at lalakeng hayop. Pagkatapos na ipasok ang mga hayop, pumasok ni Noe at ng kanyang pamilya sa arko at umulan ng 40 araw at gabi. Ang ulan ay bumaha sa buong mundo sa loob ng 150 araw at ang lahat ng nabubuhay sa mundo ay namatay. Nang tumila na ang baha, ang arko ay lumapag sa Bundok Ararat. Sa ikasampung buwan, ang mga tuktok ng bundok ay nakita na at si Noe ay nagpadala ng uwak at isang kalapati upang makita kung humupa na ang baha. Muling nagpadala si Noe ng isang kalapati ngunit hindi na ito bumalik. Pagkatapos ng mga isang taon, si Noe at ang kanyang pamilya ay lumabas sa arko. Pagkatapos nito ay nagtayo siya ng altar at sinamba si Yahweh sa pamamagitan ng mga inihaw na handog ng mga hayop. Si Yahweh ay nagalak sa samyo ng mga handog na ito at nangakong hindi na muling wawasakin ang lahat ng mga buhay na nilalang.

[baguhin] Sa Quran

Sa Quran, ang kwento ng baha ni Noe(Nuh sa Quran) ay inilahad sa dalawang kabanata na Sura 11 and Sura 71. Ayon sa Surah 11, ang arko ni Nuh ay lumapag sa Bundok Judi(al-Gudi).

[baguhin] Pinagmulan ng storya ni Noe

Tableta ng Epiko ni Gilgamesh(ca. 2100 BCE) na nahukay sa Assyria(Mosul, Iraq) noong 1853. Ang tabletang ito ay naisalin lang sa Ingles ni George Smith noong 1872.

Ayon sa mga modernong skolar ng Bibliya, ang kwento ni Noe sa Bibliya ay direktang binase o kinopya sa kwentong Babilonia na Epiko ni Gilgamesh na mas naunang isinulat sa Bibliya. [2] [3] Ang storya ni Noe ay isang pinagtagni-tagning teksto na ang ilang mga bahagi ay nagmula sa pinagkunang Jahwist at ang ilan ay sa pinagkunang Saserdoteng teksto(priestly). Ang dalawang magkaibang may-akda ang nagpapaliwanag sa mga magkakasalungat na teksto gaya ng makikita sa Genesis 6:19-20 at Genesis 7:2-3.[4] [5] Ang Genesis 7:2-3 ay isa ring anakronismo(hindi angkop na konsepto) dahil ang paglalarawan ng mga malinis at maruning hayop ay inihayag lang sa Levitico 11 kay Moises pagkatapos ng sinasabing Exodo sa Ehipto. Ang bersiyong Jahwist ay bumago sa teksto ng Babilonia upang ito ay umaayon sa teolohiyang monoteistiko.[2]

Ang Epiko ni Gilgamesh ay naglalaman ng storya ni Ut-Napishtim na inutusan ng dios na si Ea na gumawa ng arko upang iligtas ang kanyang pamilya at mga hayop sa isang delubyo(baha) na ipapadala ng dios na si Enlil dahil sa kanyang galit sa sangkatauhan. Pagkatapos ng pitong araw nang tumila ang baha, si Ut-Napishtim ay nagpalipad ng kalapati at uwak upang tingnan kung wala nang tubig. Nang matuyo ang baha, ang arko ni Ut-Napishtim ay lumapag sa Bundok Nisir(kasalukuyang tinatawag na Pir Magrun sa Iraq). Si Ut-Napishtim ay naghandog naman ng tupa at naamoy ng mga dios ang mabangong samyo nito.

[baguhin] Sa pananaw siyentipiko

Mga sukat ng dinosaur kung ihahambing sa sukat ng isang tao.

Ayon sa mga siyentipiko, ang pag-iral ng geologic column na mga patong na bato at fossil record ay nagpapakitang ang mga hayop ay hindi sabay sabay na umiral o sabay sabay na namatay gaya ng nangyari sa kwento ni Noe. Ang sekwensiya ng mga stratang ito ay nagpapakitang ang mga simpleng organismo ay mas naunang umiral kesa sa mga komplikadong organismo. Ito ay maaaring ilarawan na sa pinakailalim na strata, ang mga hayop na makikita ay mga simpleng organismo gaya ng bacteria at habang tumataas sa strata ay nagiging mas komplikado ang mga hayop na makikita.[6] Bukod dito, sa dami ng species ng mga hayop sa kasalukuyang panahon,[7][8] imposibleng maipasok sa isang arko ang isang pares ng mga babae at lalake ng lahat ng hayop(Genesis 6:19-20) o pitong pares ng babae at lalakeng hayop na malilinis at isang pares ng babae at lalakeng maruming hayop(Genesis 7:2-3) ng mga milyon milyong mga species na ito upang magpatuloy na magparami pagkatapos ng baha. Imposible ring maipasok ni Noe ang mga hayop na katutubo sa mga lugar na malalayo gaya ng Kangaroo sa Australya, Polar bear sa north pole at marami pang iba gayundin ang mga hayop na sobrang laki gaya ng dinosaur at wooly mammoth. Dahil dito, ang kwentong ito ay itinuturing ng mga siyentipiko at skolar ng Bibliya na isang mito o hindi totoo dahil bukod sa walang ebidensiya ang kwentong ito ay sinasalungat din ito ng agham at heolohiya.[1]

[baguhin] Tingnan din

[baguhin] Mga sanggunian

Mga pansariling kagamitan
Mga ngalan-espasyo

Naiiba pa
Mga gawain
paglilibot
pakikihalubilo
Mga kagamitan
Sa ibang wika