Baybay, Leyte

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin
Lungsod ng Baybay
Dakbayan sa Baybay
—  Lungsod  —
Motto: "A Place of Discovery, Beauty and Serenity"
Mapa ng Probinsya ng Leyte na nagpapakita sa lokasyon ng Baybay
Bansa Pilipinas
Rehiyon Silangang Visayas (Rehiyon VIII)
Lalawigan Leyte
Distrito Ikalimang Distrito ng Leyte
Barangay 92 na barangay
Itinatag 1620
Naging Bayan 1910
Naging Lungsod Hunyo 16, 2007
Pamahalaan
 • Alkalde Carmen L. Cari
 • Bise-Alkalde Michael L. Cari
Laki
 • Lupa 410.5 km2 (158.5 sq mi)
Populasyon (2007)
 • Kabuuan 102,526
Sona ng oras PST (UTC+8)
ZIP Code 6521
Area code(s) 53
Income class Ika apat na klase

Ang Lungsod ng Baybay ay isang Lungsod o Siyudad sa lalawigan ng Leyte, Pilipinas. Ayon sa senso noong 2007, ito ay may populasyon na umaabot sa 102,536 na katao. Ito ay matatagpuan sa kanlurang bahagi ng probinsya ng Leyte. Ito ay pinaliligiran ng mga bayan ng Albuera, Leyte sa hilaga, bayan ng Inopacan, Leyte sa timog, bayan ng Burauen, Leyte, La Paz, Leyte at MacArthur, Leyte sa hilagang-silangan, bayan ng Javier, Leyte sa silangan at bayan ng Mahaplag, Leyte at Abuyog, Leyte sa timog-silangan. Matatagpuan din ang Camotes Sea sa kanluran nito.

Mga nilalaman

Mga Barangay [baguhin]

Ang bayan ng Baybay ay nahahati sa 92 mga barangay.

  • Altavista
  • Ambacan
  • Amguhan
  • Ampihanon
  • Balao
  • Banahao
  • Biasong
  • Bidlinan
  • Bitanhuan
  • Bubon
  • Buenavista
  • Candadam
  • Can-ipa
  • Caridad
  • Ciabo
  • Cogon
  • Gaas
  • Gabas
  • Gacat
  • Guadalupe (Utod)
  • Gubang
  • Hibunawan
  • Higuloan
  • Hilapnitan
  • Hipusngo
  • Igang
  • Imelda
  • Jaena
  • Kabalasan
  • Kabatuan
  • Kabungaan
  • Kagumay
  • Kambonggan
  • Kansungka
  • Kantagnos
  • Kilim
  • Lintaon
  • Maganhan
  • Mahayahay
  • Mailhi
  • Maitum
  • Makinhas
  • Mapgap
  • Marcos
  • Maslug
  • Matam-is
  • Maybog
  • Maypatag
  • Monterico
  • Monteverde
  • Palhi
  • Pangasugan
  • Pansagan
  • Patag
  • Plaridel
  • Poblacion Zone 1
  • Poblacion Zone 2
  • Poblacion Zone 3
  • Poblacion Zone 4
  • Poblacion Zone 5
  • Poblacion Zone 6
  • Poblacion Zone 7
  • Poblacion Zone 8
  • Poblacion Zone 9
  • Poblacion Zone 10
  • Poblacion Zone 11
  • Poblacion Zone 12
  • Poblacion Zone 13
  • Poblacion Zone 14
  • Poblacion Zone 15
  • Poblacion Zone 16
  • Poblacion Zone 17
  • Poblacion Zone 18
  • Poblacion Zone 19
  • Poblacion Zone 20
  • Poblacion Zone 21
  • Poblacion Zone 22
  • Poblacion Zone 23
  • Pomponan
  • Punta
  • Sabang
  • Sapa
  • San Agustin
  • San Isidro
  • San Juan
  • Sta. Cruz
  • Sto. Rosario
  • Villa Mag-aso
  • Villa Solidaridad
  • Zacarito

Kasaysayan [baguhin]

Ang kasaysayan ng lungsod na ito ay sadyang nakapahalaga. Pinaniniwalaang ito ang unang bayan sa kanlurang bahagi ng Leyte na natagpuan ng mga Kastilang mananakop na kasama ni Ferdinand Magellan. Noong taong 1620, ang mga paring Heswita ang unang nagtatag ng bayang ito matapos nagtayo sila ng Simbahan.

Noong Setyembre 8, 1836, ang bayang ito ay naitatag ng sariling parokya at ang Nuestra Señora de La Immaculada Conception ang naging patron. Ngunit noong Pebrero 27, 1836, naitatag din ng ang malayang parokya ng Baybay.

Nang ang Kastilang mananakop ay nagkalat sa iba't-ibang bahagi ng lalawigan, ang ekspedisyung pinangungunahan ni Felipe Segundo, na naghahanap ng malaking tahanan, ay napadpad sa isang baryo sa hilaga ng bayan na ngayon ay Pangasugan. Nang mapadpad, siya ay nakaturo sa isang bahagi, at nagtanong sa isang katutubo sa pangalan ng lugar. Dahil hindi maintindihan ng katutubo ang salitang Espanyol at inakala niyang nagtatanong ang banyaga sa ilog na umaagos, itinuro niya ang ilog at sumagot ng Bisaya, "Ang suba nagbaybay sa Pangasugan." Doon pinaniniwalaang nakuha ang pangalan ng Baybay. Bagamat, ayon sa mga tala ni Antonio Pigafetta sa paglalayag ni Ferdinand Magellan sa Pilipinas, ang pangalan ng lugar na iyon ay Baybay na nang sila'y maglayag sa bahaging timog ng Leyte papunta sa isla ng Cebu.

Pagbawi sa pagiging Lungsod [baguhin]

Kamakailan, ang pagiging lungsod ng Baybay at nawala, kasama ng iba pang 15 na bayan, nang ang Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas o Supreme Court of the Philippines ay nag-aproba ng petisyon na isinumite ng League of Cities of the Philippines. Kaya naman, ang (R.A. 9389) o ang pagiging lungsod ng Baybay ay ideneklarang "unconstitutional".

Gayumpaman, sumunod na taon, Disyembre 22, 2009, ang unang desisyon at ibinaligtad at kaya naman, ang pagiging lungsod ay nabawing muli.

Ngunit noong Agosto 24, 2010, sa isang 16-pahinang resolusyon, ibinalik ang pinakaunang desisyon na ang mga bayang naging siyudad ay maging bayan ulit.

Sa botong 7-6, noong Pebrero 2011, ang pagiging lungsod ng 16 na bayan ay nabawing muli at noong Pebrero 15, 2011, ideneklara na ang 16 na bayan ay magiging siyudad na at ang desisyon na ito ay "final" at "executory".

Ang mga bayan na naging lungsod ay ang mga sumusunod: Bogo City, Cebu, Catbalogan City, Samar, Tandag City, Surigao del Sur, Borongan City, Eastern Samar, Lamitan City, Basilan, Tabuk City, Kalinga, Bayugan City, Agusan del Sur, Batac City, Ilocos Norte, Mati City, Davao Oriental, Guihulngan City, Guihulngan City, Cabadbaran City, Agusan del Norte, Carcar City, Cebu, El Salvador City, Misamis Oriental, Tayabas City at Naga City, Cebu.

Sanggunian [baguhin]

Mga Kawing Panlabas [baguhin]