Bilang ng Halimaw

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin

Ang Bilang ng Halimaw ay isang konsepto na hango sa Aklat ng Apocalipsis sa Bagong Tipan ng Biblia. Ang bilang ng halimaw sa mga modernong salin ng Biblia ay 666 bagaman ang mga bilang na 616 at 665 ay makikita rin sa mga makalumang manuskrito ng Bagong Tipan. Ang bilang na ito ay binibigyan ng iba't ibang pakahulugan ng mga teologo, skolar ng Biblia at mga iba't ibang sekta.

Bilang ng Halimaw[baguhin]

Ang bilang ng halimaw ay inilalarawan sa Apocalipsis 13:18. Ang orihinal na Griyego ay nakasulat nang ganito:


ωδε η σοφίι εστίν ο εχων τον νουν ψηφισάτω τον αριθμον του θηριου αριθμος γαρ ανθρώπου εστίν και ο αριθμος αυτου Χξς

Sa Saling King James ay ganito ang pagkakasalin:

Dito’y may karunungan. Ang may pagkaunawa ay bilangin ang bilang ng hayop; sapagka’t siyang bilang ng isang tao: at ang kaniyang bilang ay Anim na raan at anim na pu’t anim.

Sa mga manuskrito ng Griyero, ang bilang ay nakasulat sa anyong numerikal sa Griyego na "“χξϛ”.

Makikita sa manuskrito ang nadiskubreng bilang na χιϛ (616), na bilang ng halimaw sa Papyrus 115 noong Mayo 2005.

Ang 616 ay ang bilang na mababasa sa pinakamatandang manuskrito ng Aklat ng Apokalipsis na tinatawag na Papyrus 115. Ito'y kasama sa tinatawag na Oxyrhynchus Papyri na nadiskubre ng mga arkeologo sa Oxyrhynchus, Ehipto noong 1896. Ang Papyrus 115 ay nabasa lamang ng mga skolar sa Unibersidad ng Oxford dahil sa makabagong imaging techniques noong Mayo 2005. Marami ang naniniwala na ang 616 ang orihinal na bilang ng halimaw.

Ang bilang na 665 naman ay mababasa sa ika-labing isang siglong manuskripto na tinatawag na codex 2344.

Interpretasyon[baguhin]

Ang mga Kristiyano at Hudyo noong unang siglo ay kilala sa paggamit ng numerolohiya, koda(codes), at mga simbolo sa ilalim ng Imperyo Romano upang makaiwas sa persekusyon. Pinaniwalaan ng mga skolar ng biblia na ang bilang ng halimaw ay mauunawaan sa pamamagitan ng paggamit ng gematria o ang pagbibilang ng mga letra ng pangalan na sa Hebreo at Griyego ay may katumbas na bilang.

Ang mga sumusunod ay ang ilan sa mga pinaniniwalaang Anti-Kristo dahil sa ang kanilang pangalan ay may katumbas na 666 o 616.

Emperador Nero[baguhin]

Sa Hebreo, ang "Nero Caesar" na titulo ni Emperador Nero ay nakabaybay na “נרון קסר”. Pag binilang ang mga letra ng pangalan ni Nero sa Hebreo, ito ay may katumbas na 666. Siya ang pinaniniwalaang halimaw ng marami dahil sa kanyang matinding pag-uusig sa mga Kristiyano noong unang siglo.


\begin{matrix} \mbox{r} \\ 200\end{matrix} +
\begin{matrix} \mbox{s} \\  60\end{matrix} +
\begin{matrix} \mbox{q} \\ 100\end{matrix} +
\begin{matrix} \mbox{n} \\  50\end{matrix} +
\begin{matrix} \mbox{w} \\   6\end{matrix} +
\begin{matrix} \mbox{r} \\ 200\end{matrix} +
\begin{matrix} \mbox{n} \\  50\end{matrix}=666

Ang pangalan naman ni Nero sa saling Latin ay mabibilang na 616, ang sinasabing orihinal na bilang ng Halimaw.


\begin{matrix} \mbox{r} \\ 200\end{matrix} +
\begin{matrix} \mbox{s} \\  60\end{matrix} +
\begin{matrix} \mbox{q} \\ 100\end{matrix} +
\begin{matrix} \mbox{w} \\   6\end{matrix} +
\begin{matrix} \mbox{r} \\ 200\end{matrix} +
\begin{matrix} \mbox{n} \\  50\end{matrix}=616

Ayon sa Pahayag 17:9, ang pitong ulo ay ang pitong bundok na inuupuan ng babae na paglalarawan sa pitong bundok ng Roma. Ayon din sa Pahayag 17:10, sa mga pitong ulo ng halimaw(Emperador ng Imperyo Romano), bumagsak na ang lima sa kanila, naghahari pa ang isa(Nero), at ang huli ay hindi pa dumarating na nagpapahiwatig na ang isa sa mga sungay ng halimaw ay umiiral at naghahari noong panahong isinulat ang aklat na ito noong ika-1 siglo CE. Para sa mga naniniwalang ang aklat na ito ay isinulat noong panahon ni Emperador Domitian, ang "ulong may sugat"(Pahayag 13) ay tumutukoy kay Nero na namatay noong 68 CE ngunit ayon sa alamat na tinawag na Nero Redivivus ay magbabalik o mabubuhay muli upang ipagpatuloy ang pag-uusig sa mga Kristiyano. Ang "naghahari pang isa" ay pinaniniwalaang si Vespasian at ang ulo na buhay noong una ngunit ngayo'y wala na ay isa sa pitong hari at siyang magiging ikawalo ay tumutukoy kay Domitian na pinaniwalaang nabuhay na si Nero. Dahil sa alamat na ito noong ika-1 siglo CE sa Asya Menor, ang halimaw ay inilarawan ng may akdang ito na nagtamo ng mortal na sugat ngunit gumaling(Pahayag 13:3).[1] Ayon sa mga skolar ng Bibliya, ito ay isinulat upang hikayatin ang mga Kristiyano na magtiis sa pag-uusig ng Imperyo Romano sa mga Kristiyano noong ika-1 siglo CE. Bukod dito, ang mga Griyegong siyudad ng Asya Menor na kinaroonan ng pitong Iglesia ng Asya Menor ang mga sentro ng imperyal na kulto kung saan ang mga templo na pinamumunuan ng mga saserdote(priest) ng kultong Romano ay itinayo upang pagsambahan ng mga emperador bilang mga diyos.[1] Ang mga mamamayan ng siyudad na ito ay inaatasan na sumamba at maghain ng handog sa mga emperador ng Roma sa mga templong ito at ang sinumang hindi sumunod dito ay pinag-uusig at pinapatay. Sa paggamit ng mga simbolismo at gematria(pagsusuma ng pangalan) ng may akda nito, ang Halimaw sa Pahayag 13 ay mauunawaan ng mga Kristiyano noong ika-1 siglo CE na tumutukoy kay emperador Nero ng Imperyo Romano na ang pangalan ay may suma total na 666 sa Griyegong baybay na "Nerōn Kaisar" na isinalin sa Hebreong נרונ קסר o 616 ayon sa Latin na baybay na "Nerō Caesar" na isinalin sa Hebreong נרו קסר. Ayon sa mga skolar ng Bibliya, ang 616 ang orihinal na bilang ng Halimaw dahil ito ang nakasulat sa pinakalumang manuskrito ng Aklat ng Pahayag. Ang pananaw na ito ang tinatanggap ng halos lahat ng mga skolar at eksperto ng Bibliya.

Papa ng Romano Katoliko[baguhin]

Noong panahon ng Repormasyon, ang mga protestante sa pangunguna ni Martin Luther ay nag-akusa sa Papa sa Roma na siya ang katuparan ng Halimaw dahil sa ang titulong Vicarius Filii Dei na pinaniniwalaang titulo ng papa ay may bilang na 666.


\begin{matrix} \mbox{V} \\ 5\end{matrix} +
\begin{matrix} \mbox{I} \\  1\end{matrix} +
\begin{matrix} \mbox{C} \\ 100\end{matrix} +
\begin{matrix} \mbox{A} \\   0\end{matrix} +
\begin{matrix} \mbox{R} \\ 0\end{matrix} +
\begin{matrix} \mbox{I} \\ 1\end{matrix} +
\begin{matrix} \mbox{V} \\  5\end{matrix} +
\begin{matrix} \mbox{S} \\ 0\end{matrix} +
\begin{matrix} \mbox{F} \\   0\end{matrix} +
\begin{matrix} \mbox{I} \\ 1\end{matrix} +
\begin{matrix} \mbox{L} \\ 50\end{matrix} +
\begin{matrix} \mbox{I} \\  1\end{matrix} +
\begin{matrix} \mbox{I} \\ 1\end{matrix} +
\begin{matrix} \mbox{D} \\  500\end{matrix} +
\begin{matrix} \mbox{E} \\ 0\end{matrix} +
\begin{matrix} \mbox{I} \\  1\end{matrix}=666

Ang titulong ito ay sinasabing nakaukit sa tiara na ginagagamit ng mga papa sa roma bagaman ito'y itinanggi at pinabulaanan ng Simbahang Katolika. Ang titulo'y galing sa Donasyon ni Constantine na isang pekeng dokumento na inimbento noong 750 hanggang 850 AD. Bagama't napatunayan nang ang Vicarius Filii Dei ay hindi naging opisyal na titulo ng Papa sa Roma, marami pa ring mga sekta ang naniniwala na ito'y totoo gaya ng Iglesia ni Cristo, mga ilang sekto Sabadista, at Members Church of God International.

Sanggunian[baguhin]