Bilis ng liwanag

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin
Bilis ng liwanag
The distance from the Sun to the Earth is shown as 150 million kilometers, an approximate average. Sizes to scale.
Ang liwanag ng araw ay tumatagal ng mga 8 minuto at 19 na segundo upang maabot ang daigdig(batay sa aberaheng distansiya).
Exact values
Metres per second 299,792,458
Planck units 1
Approximate values
kilometres per second 300,000
kilometres per hour 1,080 million
miles per second 186,000
miles per hour 671 million
astronomical units per day 173
Approximate light signal travel times
Distance Time
one foot 1.0 ns
one metre 3.3 ns
from geostationary orbit to Earth 119 ms
the length of Earth's equator 134 ms
from Moon to Earth 1.3 s
from Sun to Earth (1 AU) 8.3 min
from nearest star to Sun (1.3 pc) 4.2 years
from the nearest galaxy (the Canis Major Dwarf Galaxy) to Earth 25,000 years
across the Milky Way 100,000 years
from the Andromeda Galaxy to Earth 2.5 million years

Ang bilis ng liwanag(speed of light) sa isang bakyum(vacumm) na may simbolong c ay isang pisikal na konstante na mahalaga sa maraming sakop ng pisika. Ang halaga nito ay 299,792,458 metro bawat segundo na isang pigura na eksakto dahil ang haba ng isang metro ay inilalarawan ng konstanteng ito at ng internasiyonal na batayan para sa oras.[1] Ang bilis na ito ay matatantiyang 186,282 milya bawat segundo. Ayon sa Espesyal na teoriya ng relatibidad, ang bilis ng liwanag(c) ang pinakamataas na bilis kung saan ang lahat ng enerhiya, materya, at iba bang pisikal na impormasyon sa uniberso ay maaaring maglakbay. Eto ang bilis ng lahat ng walang masang mga partikulo(massless particle) at mga kaugnay na field kabilang na ang radiasyong elektromagnetiko gaya ng liwanag(light) sa bakyum. Ito rin ang hinulaang bilis ng grabidad o mga along grabitasyonal. Ang mga gayong partikulo ay naglalakbay sa c kahit hindi isaalang alang ang galaw ng pinamulan(source o ang inersiyal na balangkas ng reperensiya(intertial frame of reference) ng isang nagmamasid. Sa Espesyal na teoriya ng relatibidad, ang c ang naguugnay ng espasyo-oras at ito ay makikita sa kilalang ekwasyon ng E = mc2.[2]

Sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. Penrose, R (2004). The Road to Reality: A Complete Guide to the Laws of the Universe. Vintage Books. pp. 410–1. ISBN 9780679776314. "... the most accurate standard for the metre is conveniently defined so that there are exactly 299,792,458 of them to the distance travelled by light in a standard second, giving a value for the metre that very accurately matches the now inadequately precise standard metre rule in Paris." 
  2. Uzan, J-P; Leclercq, B (2008). The Natural Laws of the Universe: Understanding Fundamental Constants. Springer. pp. 43–4. ISBN 0387734546. http://books.google.com/?id=dSAWX8TNpScC&pg=PA43.