General Tinio, Nueva Ecija

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin
Bayan ng General Tinio
—  Bayan  —
Mapa ng Nueva Ecija na nagpapakita sa lokasyon ng General Tinio.
Bansa Pilipinas
Rehiyon Gitnang Luzon (Rehiyong III)
Lalawigan Nueva Ecija
Distrito Unang Distrito ng Nueva Ecija
Mga barangay 13
Pamahalaan
 • Punong-bayan Virgilio A. Bote
Laki
 • Kabuuan 533.08 km2 (205.82 sq mi)
Populasyon (2010)
 • Kabuuan 42,634
Zip Code 3104
Kodigong pantawag 44
Kaurian ng kita Unang Klase
PSGC 34910000
Sensus ng populasyon ng
General Tinio, Nueva Ecija
Sensus Populasyon +/-
1990 29,491
1995 32,913 2.2%
2000 35,352 1.55%
2007 39,356 1.49%
2010 42,634 1.11%

Ang Bayan ng General Tinio ay isang ikalawang klaseng bayan sa lalawigan ng Nueva Ecija, Pilipinas. Ayon sa senso noong 2000, may populasyon ito na 35,352 sa may 6,878 na kabahayan.

Maikling Kasaysayan[baguhin]

Ayon sa kuwentong nagpasalin-salin sa bawat henerasyon, nagsimula ang pangalan ng bayan dahil sa hindi pagkakaintindihan ng mga mananakop na Kastila at mga katutubo. Nang tanungin ng isang sundalong Kastila ang isang katutubong naninirahan doon ng "Llama el pueblo" (ano ang pangalan ng bayang ito), "Papaya" ang kanyang isinagot na tinutukoy ang maraming puno ng papaya na tumutubo sa lugar na iyon dahil hindi naiintindihan ang wikang Kastila. Simula noon, tinawag na "Papaya" ang naturang lugar.

Dating sityo ng Barrio Mapisong ang Papaya (Dati namang sakop ng Gapan, na Siyudad ng Gapan na ngayon, ang Barrio Mapisong.). Naging bayan ng Peñaranda ang Barrio Mapisong noong 1851; isinunod sa pangalan ng isang Kastilang inihinyero na si Jose Maria Peñaranda. Naging isa sa mga barangay nito ang Papaya. At noong 1 Enero 1921, sa pagtutulungan nina Kapitan Mamerto Padolina na noon ay Kalihim ng Gobernador ng probinsiya, Judge Segundo Bernardo at Francisco Padolina, naging bayan ang Papaya.

Noon namang 19 Agosto 1957, nagpanukala si Kongresman Celestino Juan ng isang Batas Pangkongreso na pinapalitan ang pangalan ng Papaya sa General Tinio bilang pagkilala sa kagitingan ni Heneral Manuel Tinio, isa sa mga tagapanguna ng pag-aalsa noong panahon ng pananakop ng mga Kastila. Kilala sa banyag na Magiting, si Heneral Tinio ay nagmula sa Probinsiya ng Nueva Ecija.

Mga Barangay[baguhin]

Ang Bayan ng General Tinio ay nahahati sa 13 na mga barangay.

  • Bago
  • Concepcion
  • Nazareth
  • Padolina
  • Palale
  • Pias
  • Poblacion Central
  • Poblacion East
  • Poblacion West
  • Pulong Matong
  • Rio Chico
  • Sampaguita
  • San Pedro

Pamahalaan[baguhin]

Ang mga sumusunod ang namahala sa bayan mula noong matatag ito noong 1921 hanggang sa kasalukuyan:

Panahon ng Commonwealth[baguhin]

  • Presidente Cristobal Mangulabnan at Bise Martin Ramos = 1921-1922
  • Presidente Getulio Bote, Sr. at Bise Martin Pajarillaga = 1922-1925
  • Presidente Martin Pajarillaga at Bise Marcos Bote = 1925-1928
  • Presidente Severo Pajarillaga at Bise Emeterio Abes = 1928-1931
  • Presidente Pascual Rivera at Bise Daniel Padolina = 1931-1934
  • Presidente Melquiades Ronquillo, Sr. at Bise Santiago Bolisay = 1934-1937

Panahon ng Republika[baguhin]

  • Mayor Melquades Ronquillo, Sr. at Bise Damaso Bolisay = 1937-1940
  • Mayor Getulio Bote at Bise Pedro Bulacan = 1940-1944
  • Presidente Elmer Pajarillaga at Bise Angeles Bote = 1945
  • Mayor Gerardo Rivera at Bise Angeles Bote = 1946-1947 *
  • Mayor Elmer V.Pajarillaga at Bise Diosdado Bote = 1948-1951
  • Mayor Gerardo Rivera at Bise Victorino Bote = 1952-1955
  • Mayor Bienvenido B. Abes at Bise Victorino Bote = 1956-1959
  • Mayor Gerardo Rivera at Bise Banaag Leodones = 1960-1963
  • Mayor Santos Bote at Bise Getulio Bote, Jr. = 1964-1967
  • Mayor Mariano Ronquillo at Bise Manuel Domingo = Enero 1-15 1968
  • Mayor Manuel Domingo at Bise Perfecto M. Bote = 1968-1971
  • Mayor Nicanor B. Aves at Bise Alfonso Pajimna = 1972-1980
  • Mayor Nathaniel Bote, Jr. at Bise Venancio Bote = 1981-1986
  • OIC Gerardo Rivera at Bise Antonio Abes = 1986-1988
  • Mayor Placido M. Calma at Bise Bernardino R. Abes = 1988-1995
  • Mayor Placido M. Calma at Bise Elsa Bote = 1995-1998
  • Mayor Virgilio A. Bote at Bise Bernardino R. Abes = 1998-2004
  • Mayor Isidro Tinio Pajarillaga at Bise Indira P. Dayupay = 2005-2007
  • Mayor Virgilio A. Bote at Bise Marcelo B. Abes Jr. = 2007 hanggang sa kasalukuyan

Pangkalahatang Katangian[baguhin]

Pagsasaka ang pangunahing ikinabubuhay ng karamihan sa mga residente ng General Tinio. Bagamat matatagpuan sa paanan ng Kabundukan ng Sierra Madre, mainam ang topograpiya nito para mga produktong agrikultural tulad ng palay at mga gulay. Mayroon ding ilan na nagmamay-ari ng manukan, babuyan, at bakahan. Agn pag-iikmo, na dating maunlad na hanapbuhay, ay unti-unti nang nawawala. Ang tradisyon ng pagnguya ng ikmo ng mga naunang henerasyon ay hindi sinunod ng bagong henerasyon sa kabila ng ulat na may mabisa itogn sangkap laban sa kanser.

Karamihan sa mga residente ay Katoliko Romano bagamat hindi rin maitatanggi ang bilang ng ibang sekta ng pananampalataya tulang ng Methodist, Iglesia ni Cristo, Baptist at iba pa. Kilala ang bayan ng General Tinio sa pagkakaroon ng pinakamaraming banda ng musiko (brass band)sa Pilipinas. Ang mga bandang ito ang nagpapasigla sa taunang pagdiriwang ng kapistahan at iba pang tradisyunal na rituwal tulad ng libing. Ang Family Band ang pinakakilala sa mga ito at siya ring nagwawagi sa mga pambansang paligsahan.

Dito rin matatagpuan ang Minalungao National Park na siyang paboritong pasyalan tuwing tag-init lalo na kung Sabado de Gloria (Black Saturday). Ang Minalungao, na nangangahulugang mina ng ginto sa kuweba, ay maraming kuweba na dinadayo ng mga mahihilig sa ganitong klase ng aktibidad. Malalim, malinaw at malamig din ang tubig sa maluwang na ilog na nagpapdagdag sa atrkasyon ng naturang lugar.

At kailan lamang, inaprubahan ng konsehong munisipal ang isang resoulusyon ng pagbabalik sa pangalan nito na "Papaya."

Mga Kawing Panlabas[baguhin]