Gloria Macapagal-Arroyo

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
(Idinirekta mula sa Gloria Macapagal Arroyo)
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin
Glory Macapagal-Arroyo
Gloria Macapagal-Arroyo

Ika-14 na Pangulo ng Pilipinas
Ika-apat na Pangulo ng Ikalimang Republika
Panunungkulan
Enero 20, 2001 – Hunyo 30, 2010
Pangulo Joseph Ejercito Estrada
Pangalawang Pangulo Teofisto Guingona (2001–2004)
Noli de Castro (2004–2010)
Sinundan si Joseph Ejercito Estrada
Sinundan ni Noynoy Aquino

Ika-12 Pangalawang Pangulo ng Pilipinas
Ikatlong Pangalawang Pangulo ng Ikalimang Republika
Panunungkulan
Hunyo 30, 1998 – Enero 20, 2001
Sinundan si Joseph Ejercito Estrada
Sinundan ni Teofisto Guingona

Kinatawan ng Ikalawang Distrito ng Pampanga
Kasalukuyan
Panunungkulan
Hunyo 30, 2010
Sinundan si Mikey Arroyo

Kapanganakan Abril 5, 1947 (1947-04-05) (edad 66)
San Juan, Rizal
Partidong politikal Lakas-KAMPI-CMD
Asawa Jose Miguel Arroyo
Hanapbuhay Ekonomista
Relihiyon Katoliko
Lagda Lagda ni Gloria Macapagal-Arroyo

Si Maria Gloria Macapagal-Arroyo (ipinanganak bilang Maria Gloria Macaraeg Macapagal noong Abril 5, 1947) ay ang ikalabing-apat na Pangulo ng Republika ng Pilipinas (Enero 20, 2001 - Hunyo 30, 2010). Siya ang ikalawang babaeng pangulo ng bansa, at anak ng dating pangulong si Diosdado Macapagal.

Isang propesor ng ekonomiks, si Arroyo ay pumasok sa pamahalaan noong 1987, na naglingkod bilang pangalawang kalihim at undersecretary ng Kagawaran ng Kalakalan at Industriya sa pag-talaga sa kanya ni Pangulong Corazon Aquino. Pagkatapos maglingkod bilang senador mula 1992 hanggang 1998, siya ay nahalal na Pangalawang Pangulo sa ilalim ni Pangulong Joseph Estrada kahit na ito ay tumakbo sa kalabang partido. Pagkatapos maakusahan si Estrada ng korupsyon, nagbitiw siya sa posisyon niya bilang gabinete bilang kalihim ng Kagawaran ng Kagalingang Panlipunan at Pagpapaunlad at sumali sa lumalaking bilang ng mga oposisyon sa Pangulo, na humarap sa paglilitis. Si Estrada ay napaalis sa pwesto sa pamamagitan ng tinatawag ng mga tagapagtaguyod nito bilang mga mapayapang demonstrasyon sa lansangan ng EDSA, ngunit binansagan namang ng mga kritiko nito bilang pagsasabwatan ng mga elitista sa larangan ng politika, negosyo, militar at ni Obispo Jaime Kardinal Sin ng Simbahang Katoliko [1]. Si Arroyo ay pinanumpa bilang Pangulo ng noon ay Punong Mahistrado na si Hilario Davide, Jr. noong Enero 20, 2001 sa gitna ng lipon ng mga tao ng EDSA II, ilang oras bago nilisan ni Estrada ang Palasyo ng Malakanyang. Siya ay nahalal upang maupo bilang pangulo sa loob ng anim na taon noong kontrobersyal na eleksyon ng Pilipinas noong Mayo 2004, at nanumpa noon Hunyo 30, 2004.

Mga nilalaman

Pagkabata [baguhin]

Isinilang siya bilang Maria Gloria Macaraeg Macapagal sa amang pulitikong si Diosdado Macapagal at sa asawa nitong si Evangelina Macaraeg-Macapagal. Kapatid siya nina Dr. Diosdado "Boboy" Macapagal, Jr at Cielo Macapagal-Salgado. Una siyang nanirahan sa Lubao, Pampanga kasama ang kanyang dalawang nakatatandang kapatid mula sa unang asawa ng kanyang ama.[2] Sa gulang na apat, pinili niyang manirahan sa lola niya sa kanyang nanay sa Lungsod ng Iligan.[3] Nanatili siya doon ng tatlong taon, at hinati ang kanyang panahon sa Mindanao at Maynila hanggang siya ay maging 11 gulang.[3] Matatas siyang manalita ng Ingles, Tagalog, Kastila at iba pang wikang Pilipino, gaya ng Kapampangan, Ilokano at Sebwano.

Noong 1961, nang si Arroyo ay 14 taon gulang, nahalal ang ama niya bilang pangulo ng Pilipinas. Lumipat ang kanilang pamilya sa Palasyo ng Malacañang. Isang bayan ang isinunod sa kanyang pangalan, ang Gloria, Oriental Mindoro. Nag-aral siya sa Dalubhasaang Asuncion para sa kanyang mababa at mataas na pag-aaral, at nakapagtapos ng valedictorian noong 1964. Nag-aral siya pagkatapos noon sa Walsh School of Foreign Service ng Pamantasan Georgetown sa Washington D.C. kung saan naging kamag-aral niya ang magiging pangulo ng Estados Unidos na si Bill Clinton.[4] Natamo niya ang kanyang antas sa Batsilyer sa Sining ng Ekonomiks mula sa Dalubhasaang Asuncion, at nakapagtapos bilang magna cum laude noong 1968.

Noong 1968, kinasal si Arroyo sa abogado at negosyanteng si Jose Miguel Arroyo ng Binalbagan, Negros Occidental, na nakilala niya noong siya ay dalagita pa.[2] Nagkaroon sila ng tatlong anak, sina Juan Miguel (ipinanganak 1969), Evangelina Lourdes (ipinanganak 1971) at Diosdado Ignacio Jose María (ipinanganak 1974). Ipinagpatuloy niya ang pag-aaral at nakuha ang Master sa Antas ng Ekonomiks sa Pamantasang Ateneo de Manila (1978) at Antas Doktoral sa Ekonomiks mula sa Unibersidad ng Pilipinas sa Diliman noong 1985.[5] Mula 1977 hanggang 1987, nagturo siya sa ilang mga paaralan, kabilang na ang Unibersidad ng Pilipinas at sa Pamantasang Ateneo de Manila. Naging tagapangulo rin siya ng Kagawaran ng Ekonomiks ng Dalubhasaang Asuncion.

Pagkapangulo [baguhin]

Noong Enero 20, 2001, pagkatapos ng ilang araw ng kaguluhang pulitikal at malawakang pag-aaklas, inihayag ng Kataastaaasang Hukuman na bakante ang posisyon ng pagkapangulo. Ang sandatahan at ang pambansang pulisya ay una nang inalis si Estrrada. Noong kinahapunan din nang araw na iyon, ay nanumpa si Arroyo bilang Pangulo ng Pilipinas sa pamamagitan ni Puggong Hukom Hillario Davide , Jr.[6]

Matapos ang ilang linggo, nagsampa ng kaso si Estrada na naghahamon ng batayang legal hinggil sa pagkapangulo ni Arroyo at pinipilit na siya ang nananatiling pangulo ayon sa batas, ngunit dinagdag niya na hindi niya kukunin muli ang kanyang posisyon.[7]. Noong Marso 2, 2001, ang Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas ay nagpalabas ng desisyon na nagsasabing si Estrada ay nagbitiw sa pagkapangulo at iniwan niya ang kanyang pwesto.[6]

Personal na impormasyon [baguhin]

Pamilya [baguhin]

Ipinanganak siya noong Abril 5, 1947 sa San Juan, Kalakhang Maynila. Ang kanyang mga magulang ay ang ika-siyam na Pangulo ng Pilipinas, si Diosdado Macapagal at si Dra. Evangelina Macaraeg-Macapagal.

Noong Agosto 2, 1968, ikinasal siya sa abogadong si Jose Miguel T. Arroyo na nagtapos sa Ateneo Law School noong 1972. May tatlo silang mga anak:

  • Juan Miguel (ipinanganak noong Abril 26, 1969) — nagtapos ng Diploma in Business Administration mula sa University of California, Berkeley
  • Evangelina Lourdes (ipinanganak noong Hunyo 5, 1971) — nagtapos ng MS in Foreign Service mula sa Georgetown University
  • Diosdado Ignacio (ipinanganak noong Setyembre 4, 1974) — nagtapos ng BS in Legal Management muls sa Pamantasang Ateneo de Naga

Edukasyon [baguhin]

  • Elementarya
    • Assumption Convent High School (1954-1960)
  • Mataas na Paaralan
    • Assumption Convent High School (1960-1964) — Valedictorian
  • Kolehiyo
    • Georgetown University, AB Economics (1964-1966) — Dean’s Lister
    • Assumption College, AB Economics (1968) — Magna cum Laude
  • Post Graduate
    • Ateneo de Manila University, MA Economics (1978)
    • UP School of Economics, Ph.D. in Economics (1985)

Mga panlabas na kawing [baguhin]

  1. Bowring, Philip. "Filipino Democracy Needs Stronger Institutions." International Herald Tribune website. 2001, January 22. Retrieved February 14, 2009. http://www.iht.com/articles/2001/01/22/edbow.t_3.php
  2. 2.0 2.1 "Gloria Macapagal-Arroyo". Current Biography International Yearbook 2004. The H. W. Wilson Company. http://www.hwwilson.com/print/cbintl_arroyo_biography.htm. Nakuha noong June 4, 2007. [patay na ugnay]
  3. 3.0 3.1 Spaeth, Anthony (January 29, 2001). "Glory, Gloria!". Time. Archived from the original noong 2001-06-05. http://web.archive.org/web/20010605173216/http://www.time.com/time/pacific/magazine/20010129/cover2.html. Nakuha noong June 4, 2007. 
  4. "Gloria Arroyo, The Most Powerful Women". Forbes. November 1, 2005. http://www.forbes.com/lists/2005/11/1YDI.html. Nakuha noong June 4, 2007. 
  5. "President Gloria Macapagal-Arroyo Biography". Office of the President. Archived from the original noong May 24, 2007. http://web.archive.org/web/20070524214413/http://www.op.gov.ph/biography.asp. Nakuha noong June 4, 2007. 
  6. 6.0 6.1 Estrada v. Arroyo, G.R. No. 146710-15. (2001)
  7. New York Times - Ex-President in Philippines Sues to Reclaim at Least His Dignity
Mga tungkuling pulitikal
Sinundan:
{{{before}}}
{{{title}}}
{{{years}}}
Susunod:
{{{after}}}
Sinundan:
Joseph Estrada
Pangalawang Pangulo ng Pilipinas
19982001
Susunod:
Teofisto Guingona
Sinundan:
Teofisto Guingona
Kalihim ng Ugnayang Panlabas
2002
Susunod:
Blas Ople
Sinundan:
Angelo Reyes
Kalihim ng Tanggulang Pambansa
2003
Susunod:
Eduardo Ermita
Sinundan:
Franklin Ebdalin
Kalihim ng Ugnayang Panlabas
2003
Susunod:
Delia Albert
Sinundan:
Avelino Cruz
Kalihim ng Tanggulang Pambansa
20062007
Susunod:
Hermogenes Ebdane
Mga tungkuling pangpartido pulitikal
Sinundan:
Jose de Venecia
National Chairman ng Lakas-CMD
2004 – kasalukuyan
Kasalukuyan
Sinundan:
Luis Villafuerte
Chairman Emeritus ng KAMPI
2004 – kasalukuyan
Kasalukuyan