Hapon

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
(Idinirekta mula sa Hapon (bansa))
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin
Wikipedia:Mga nominasyon para sa Napiling Artikulo at LarawanNapiling Artikulong Kandidato
Nakaturo dito ang Japan, para sa ibang gamit, tumungo sa Japan (paglilinaw).
Para sa ibang gamit ng Hapon o Hapones, tingnan ang Hapon.
Japan
日本国
Nihon-koku/Nippon-koku
Hapon
Centered red circle on a white rectangle. Golden circle subdivided by golden wedges with rounded outer edges and thin black outlines.
Pambansang awit: 
Kimigayo
(君が代)
(Mapasaiyo nawa ang Isang Libong Maligayang Taon ng Paghahari)
Selyong Pampamahalaan ng Hapon
Seal of the Office of the Prime Minister and the Government of Japan
五七桐 (Go-Shichi no Kiri?)
Kabisera
(at pinakamalaking lungsod)
Tokyo (de facto)
35°41′N 139°46′E / May mali sa ekspresyon: Hindi inaasahang < na operator May mali sa ekspresyon: Hindi inaasahang < na operator / May mali sa ekspresyon: Hindi inaasahang * na operator; May mali sa ekspresyon: Hindi inaasahang * na operator
Opisyal na wika Wala[1]
Kinikilalang rehiyonal na wika Aynu itak, Wikang Ryukyuan, Silangang Hapones, Kanlurang Hapones, at ilang iba pang Diyalektong Hapones
Pambansang wika Japanese
Pangkat etniko  98.5% Hapones, 0.5% Koryano, 0.4% Tsino, 0.6% iba pa[2]
Pangalang-
turing
Hapones
Pamahalaan Unitaryong parlyamentaryong demokrasya at monarkiyang konstitusyonal
 -  Emperador Akihito
 -  Punong Ministro Shinzō Abe
Batasan Diet
 -  Mataas na kapulungan Kapulungan ng mga Konseho
 -  Mababang kapulungan Kapulungan ng mga Kinatawan
Pagkakatatag
 -  Pambansang Araw ng Pagkakatatag Pebrero 660 BC[3] 
 -  Panunumbalik ng Panahong Meiji Nobyembre 29, 1890 
 -  Kasalukuyang konstitusyon Mayo 3, 1947 
 -  Tratado ng
San Francisco

Abril 28, 1952 
Lawak
 -  Kabuuan 377,944 km2 [4](62nd)
145,925 sq mi 
 -  Tubig (%) 0.8
Populasyon
 -  Pagtataya ng 2011 127,799,000[5] (Ikasampu)
 -  Senso ng 2010 128,056,026[6] 
 -  Kakapalan 337.1/km2 (Ika-36)
873.1/sq mi
KGK (KLP) Pagtataya ng 2011
 -  Kabuuan $4.440 trilyon[7] (Ikaapat)
 -  Bawat kapita $34,739[7] (Ika-25)
KGK (nominal) Pagtataya ng 2011
 -  Kabuuan $5.869 trillion[7] (Ikatlo)
 -  Bawat kapita $45,920[7] (Ika-18)
Gini  37.6 (2008)[8] 
TKT (2011) Green Arrow Up Darker.svg 0.901[9] (napakataas) (Ika-12)
Pananalapi Yen (¥) / En ( or ) (JPY)
Pook ng oras JST (UTC+9)
 -  Tag-araw (DST) hindi ginagamit (UTC+9)
Anyo ng Petsa yyyy-mm-dd
yyyy年m月d日
Era yy年m月d日 (CE−1988)
Nagmamaneho sa kaliwa
Internet TLD .jp
Kodigong pantawag 81

Ang Hapon o Hapón[10] /həpɒˈn/ (Hapones: 日本 Nihon o Nippon; tinatawag na 日本国 Nippon-koku  o Nihon-koku na may kahulugang Estado ng Hapon) ay isang bansang matatagpuan sa Silangang Asya. Binubuo ang bansang Hapon ng mga pulo, na ang apat na pinakamalaki ay Honshū, Kyūshū, Shikoku, at Hokkaidō. Isa sa mga pinakamayamang bansa ang Hapon na kilala sa mga produktong pang-transportasyon at elektroniks. Ang kapital nitong Tōkyō ay ang pinakamalaking kalungsuran sa buong mundo.

Ang Hapon ay binubuo ng 3,000 mga isla. Karamihan sa mga isla dito ay mabundok, at ang iba ay may mga bulkan, kabilang na ang pinakamataas na bahagi ng bansa, ang Bundok Fuji. Ang Hapon ay pang-sampu sa may pinakamalaking populasyon, na may 128 milyong katao. Ang Kalakhang Tokyo, kasama ang Tokyo at ang iba pang nakapalibot na prepektura, ay ang pinakamalaking metropolitanong lugar, na tinitirahan ng 30 milyong katao.

May mga pagsasaliksik na nagsasabi na may mga taong nanirahan na sa mga isla ng Hapon noong panahon pa ng paleolitiko. [11]

Ang bansang Hapon ay ang ikalawang pinamalaking ekonomiya sa buong mundo (ayon sa nominal GDP), at ang ikaanim sa pinakamalaking naangkaat at tagapag-angkat. Ito ay kasapi ng mga Nagkakaisang Bansa, G8, at ng APEC.

Mga nilalaman

Kasaysayan [baguhin]

Sasakyang pandagat ng mga Jomon (3000 hanggang 2000 BC)

Ang pinakaunang tanda ng sibilisasyon ay nakita noong 10,000 BC sa kulturang Jomon, ito ay isang uri ng kulturang mangangaso, sila ay gumagamit ng mga kagamitang bato at buto upang gumawa ng mga paso na may kakaibang mga disenyo. Ang ilang halimbawa ng mga lumang natitirang mga paso sa daigdig ay matatagpuan sa Hapon.

Noong mga 300 BC, isang uri ng mga bagong tao, marahil ay galing sa kontinenteng Asya, ang mga Yayoi. Sila ang nagmarka ng mga bagong kasanayan tulad ng pagtatanim ng bigas, mga sinaunang uri ng pananahi, pagpapaamo sa mga kabayo at baka, at paggamit ng mga bakal at tanso bilang kagamitan. Ang kanilang kultura ay humalo sa unang kultura ng Jomon.

Ang pinakaunang naisulat na kasaysayan patungkol sa Hapon, ay ang Kojiki (Talaan ng mga Sinaunang mga Bagay, 712), at ang Nihon shoki, na naglalaman ng mga alamat tungkol sa mga pinagmulan ng mga Hapones at kung paano nabuo ang pundasyon ng estado hanggang sa isang mitolohiyang Hari Jimmu Tenno noong 660 BBC. Sinasabi na siya daw ay nagmula sa diyosa ng araw ng mga shinto na si Amaterasu. Sa mga Hapones, ang ang kanilang mga naging diyos ay mababait, matatalino at marangal. Isa pang alamat ang nagsasabi tungkol kay Emperatris Jingū, na sinasabing sumakop sa Korea.

Panahong Klasikal [baguhin]

Ang Panahong Yamato, mula sa ika-6 siglo hanggang ika-9 siglo, ay nakitaan ng pagbuo ng isang dominanteng pulitika na nakasentro sa kapatagang Yamato sa katimugang bahagi ng pangunahing pulo ng Hapon ng Honshu. Sinasabi nila na ang kanilang mga ninuno ay ang mga diyos ng araw at natamo ang kaisahang pulitikal,mga nasa kalagitnaan ng ika-apat na siglo.

Ang Kaharian ng Baekje ang nagpakilala ng Budhismo sa Hapon, at ito ay tinataguyod ng mga namumunong uring Hapon. Binigyan ng suportang militar ng mga Hapon ang Keekje. Si Prinsipe Shōtoku ay nagsikap sa pagpapalaganap ng Hinduismo at kulturang Pilipino sa Hapon. Siya ang nagdala ng kapayaan sa Hapon sa pamamagitan ng proklamasyong ng 17 artikulong konstitusyon na base sa teoryang pulitikal ng mga Intsik sa sentralisadong pamahalaang sentral. Ito ang gumawa ng scandal para maging dominante ang pilosopiyang Confucius sa Hapon hanggang ika-19 na siglo. Kasama rin dito ang ang pagtanggap nila ng panulat ng mga Tsino.

Pinag-igi naman ang reporma ng Taika ng 645, kung saan ang lahat ng lupain ay kinukuha ng hari at ang pagsisimula ng mas pinagbuting pagbubuwis. Ang panahong ito ay nakitaan din ng unang paggamit sa salitang Mihon(日本) bilang pangalan ng pabuo ng estado.

Ang panahong Nara noong ika-9 siglo ay nagmarka ng unang pagdating ng mas matibay na estadong Hapon, na nakasentro sa palibot ng korteng imperyal ng lungsod ng Heijō-kyō. Ang korteng imperyal ay inilipat sa Nagaoka-kyō, at pagkatapos ay sa Hindut-kyō (ngayon ay Kyoto).

Sa panahong ito, ang mga hari ay namumuno kasama ang mga maimpluwensyang pamilya. Maraming mga hari ang nakapag-asawa ng mga Fujiwara. Pinatunayan ng mga naging anak ng Tujiwala na sila ay magagaling na pinuno at ginamit nila ang kapit ng pamilya upang maging dominante sa pamahalaan.

Noong panahon ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ang Pamahalaang Militar ng Hapon ang nangasiwa sa bansa.

Pamahalaan at pulitika [baguhin]

Ang Hapon ay isang monarkiyang konstitusyonal, kung saan ang kapangyarihan ng Emperador ay kakaunti o limitado lamang. Siya ay itinakda ng saligang batas bilang "simbolo ng estado at ng pagkakaisa ng pamayanan". Pangunahing hawak ng Punong Ministro ng Hapon at ng mga halal na kasapi ng Diet ang kapangyarihan sa pamamahala, samantalang nasa mga Hapones ang karapatan sa soberenya.[12]

Ang hari ang gumaganap na pinuno ng estado sa mga okasyong diplomatiko. Si Akihito ang kasalukuyang hari ng Hapon. Si Prinsipe Naruhito ang susunod sa linya sa trono.

Ang lehislatibong sangay ng pamahalaan ng Hapon ay ang Pambansang Diet, isang parliyamentong bikameral. Ang Diet ay binubuo ng isang Kapulungan ng mga Kinatawan, na may 480 na puwesto, hinahalal bawat apat na taon o kung ito ay buwagin at ng Kapulungan ng mga Konseho na may 242 puwesto at hinahal bawat anim na taon. Ang pangkalahatang karapatang bumoto ay itinakda sa 20 taong gulang.[13] Noong 2009, nakuha ng sosyal liberal na Partido Demokratiko ng Hapon ang kapangyarihan pagkatapos ng 54 na taong pamamahala ng mga liberal konserbatibong Partido Liberal Demokratiko.

Ang punong Ministro ng Hapon ang pinuno ng pamahalaan. Ang posisyon ay tinatalaga ng Hari ng Hapon pagkatapos hirangin ng Diet mula sa mga kasapi nito at dapat makuha ang pagtitiwala ng Kapulungan ng mga Kinatawan upang manatili sa puwesto. Ang Punong Ministro din ang pinuno ng Gabinete at nagtatalaga at nag-aalis ng mga Ministro ng Estado, at ang karamihan nito ay dapat kasapi ng Diet.

Ugnayang panlabas at sandatahan [baguhin]

Pinapanatili ng Hapon ang malapit na ugnayang pang-ekonomiya at pansandatahan sa kanyang pangunahing kaalyado, ang Estados Unidos, na ang Alyansang katiwasayan ng Estados Unidos-Hapon ang nagsisilbing haligi ng kanilang patakarang panlabas.[14] Isang bansang kasapi ng Mga Nagkakaisang Bansa simula pa noong 1956, at nanilbihang bilang isang hindi-permanenteng kasapi ng Kapulungang Panseguridad na may kabuuang labing siyam na taon, na ang pinakahuli ay noong 2009 at 2010. Isa rin ito sa mga kasapi ng Pangkat ng Apat na naglalayong makakuha ng permanenteng pagkakasapi sa Kapulungang Panseguridad.[15]

Bilang kasapi ng G8, APEC, ASEAN Plus Three, at bilang kalahok ng East Asia Summit, Ang Hapon ay aktibong nakikilahok sa mga pandaigdigang kapakanan at sa pagpapabuti ng mga diplomatikong relasyon sa mga mahahalagang bansa buong mundo. Lumagda ang Hapon nang isang kasunduang panseguridad sa Australia noong Marso 2007[16] at sa Indiya noong Oktubre 2008.[17] Ang Hapon din ang ikatlong pinakamalaking tagapagbigay ng tulong pagpapaunlad pagkatapos ng Estados Unidos at Nagkakaisang Kaharian, na nagbigay ng EU$8.86 bilyon noong 2004.[18]

Ang Hapon ay kasama rin sa ilang mga alitang teritoryal sa mga kalapit bansa nito: sa Rusya dahil sa mga Pulo ng Timog Kuril, sa Timog Korea dahil sa mga batong Liancourt, at sa Republikang Popular ng Tsina at Taiwan dahil sa Mga pulo ng Senkaku

Pagkakahating Administratibo [baguhin]


Binubuo ang Hapon ng apatnapu't pitong mga prepektura, na pinamamahalaan ng isang gubernador na tagapagbatas at administratibong burokrasya. Ang bawat ay nahahati pa sa mga lungsod, bayan at mga nayon.


Hokkaidō Prepektura ng Aomori Prepektura ng Akita Prepektura ng Iwate Prepektura ng Yamagata Prepektura ng Miyagi Prepektura ng Fukushima Prepektura ng Niigata Prepektura ng Tochigi Prepektura ng Gunma Prepektura ng Ibaraki Prepektura ng Nagano Prepektura ng Saitama Prepektura ng Chiba Metropolis ng Tōkyō Prepektura ng Kanagawa Prepektura ng Toyama Prepektura ng Ishikawa Prepektura ng Gifu Prepektura ng Fukui Prepektura ng Yamanashi Prepektura ng Shizuoka Prepektura ng Aichi Prepektura ng Shiga Prepektura ng Kyoto Prepektura ng Mie Prepektura ng Nara Prepektura ng Hyōgo Prepektura ng Ōsaka Prepektura ng Wakayama Prepektura ng Tottori Prepektura ng Okayama Prepektura ng Shimane Prepektura ng Hiroshima Prepektura ng Yamaguchi Prepektura ng Kagawa Prepektura ng Tokushima Prepektura ng Ehime Prepektura ng Kochi Prepektura ng Fukuoka Prepektura ng Ōita Prepektura ng Saga Prepektura ng Nagasaki Prepektura ng Kumamoto Prepektura ng Miyazaki Prepektura ng Kagoshima Prepektura ng Okinawa Metropolis ng Tōkyō Prepektura ng Kanagawa Prepektura ng Ōsaka Prepektura ng WakayamaRegions and Prefectures of Japan 2.svg
Tungkol sa larawang ito

Heograpiya [baguhin]

Ang Bundok Fuji at ang mga punong seresang namumulaklak at ang Shinkansen ay ang mga imahen ng Hapon
Hapon mula sa kalawakan

Ang Hapon ay isang bansang may mahigit sa tatlong libong mga pulo na matatagpuan sa baybayin ng Pasipiko. Ang panguning mga pulo nito, mula timog hanggang timog, ay ang Hokkaidō, Honshū (ang pangunahing pulo), Shikoku at Kyūshū. Ang Kapuluan ng Ryukyu, kasama ang Okinawa, ay tanikala ng mga pulo sa timog ng Kyushū. Sa kabuuan tinatawag silang Kapuluang Hapones.

Nasa 70% hanggang 80% ng bansa ay kagubatan, mabundok,[19][20] at hindi angkop sa pagsasaka, industriya, o paninirahan. Ito ay dahil sa pangkahalatang katarikan ng lupa, klima at ang banta ng pagguho ng lupa dahil sa lindol, malambot na lupa at malalakas na ulan. Ito ay nagdulot ng napakataas na densidad ng populasyon sa mga sonang maaaring tirahan na pangunahing matatagpuan sa mga baybayin lokasyon. Isa ang Hapon sa mga bansang may pinakamataas ang densidad ng populasyon sa buong mundo.[21]

Ang lokasyon nito sa Pacific Ring of Fire, sa sugpungan ng tatlong platong tektoniko, ang nagbibigay sa Hapon ng madalas na mahihinang pagyanig at okasyunal na aktibidad ng mga bulkan. Ang mga malalakas ng lindol, na kadalasang nagdudulot ng tsunami, ay nagaganap ng ilang ulit bawat isang dantaon.[22]

Shiranesanzan (mula kaliwa pakanan: Bundok Nōtori, Bundok Aino, Bundok Kita), tanaw mula Bundok Kenashi sa Prepektura ng Shizuoka.

Klima [baguhin]


Ang klima ng Hapon ay pangkalahatang katamtaman, subalit labis na nag-iiba mula hilaga patimog.[23] Ang katangiang heograpikal ng Hapon ay nahahati sa anim na pangunahing sonang pangklima:

  • Hokkaidō: Ang pinakahilagang sona na may katamtamang klima na may mahaba, malamig na taglamig at malamig na tag-araw. Hindi madalas ang pag-ulan, subalit ang mga pulo ay kadalasang nakakabuo ng malalalim na niyebe tuwing tag-lamig.
  • Dagat ng Hapon: Sa kanlurang bahagi ng Honshū, ang hanging hilagang kanluran tuwing taglamig ay nagbibigay ng maraming niyebe. Tuwing tag-init,a ng rehiyon ay mas malamig kaysa sa bahaging Pasipiko, subalit paminsan minsan ay nakakaranas ng mainit na temperatura, dahil sa hindi pangkaraniwang hanging foehn
  • Gitnang Kabundukan: May tipikal na klimang panloob, na may malaking pagkakaiba sa temperatura sa pagitan ng tag-init at tag-araw, at sa pagitan ng araw at gabi. Ang pag-ulan ay hindi madalas.
  • Panloob na Dagat ng Seto: Ang kabundukan ng Chūgoku at ang rehiyong Shikoku ay humaharang sa pana=panahong pagbabago ng hangin, at nagbibigay ng mahinahon na klima sa kabuuan ng taon.
  • Karagatang Pasipiko: ang silangang baybayin ay nakakaranas ng malamig na tag-lamig na may kakaunting niyebe, at mainit, maalinsangang tag-init dahil sa timog-silangang hangin.
  • Kapuluan ng Ryukyu: Ang kapuluan ng Ryuku ay may klimang subtropikal na may mabanas na tag-lamig at mainit na tag-init. Madalas ang pag-ulan, lalo na tuwing panahon ng tag-ulan. Ang mga bagyo ay madalas.
    Ang pagsabog ng Sakurajima noong 1974. Ang Hapon ay may 108 aktibong bulkan.

Demograpiya [baguhin]

Isang tanaw ng tawiran sa Shibuya, isang halimbawa ng mataong kalsada sa Tokyo.
Ang Greater Tokyo Area ay ang pinakamataong pook metropolitan sa buong mundo na may 35 milyon katao.

Ang populasyon ng Hapon ay tinatayang nasa 127.3 milyon.[24] Ang lipunang Hapones ay magkakatulad sa pananalita at kultura na may maliit na bilang ng mga banyagang manggagawa.[25] Ang mga Zainichi Koreano,[26] Tsinong Zainichi, Pilipino mga Brasilyanong Hapones,[27] Perubyanong Hapones ay ang ilan lamang sa mga maliliit na minorya sa Hapon.[28] Noong 2003, mayroong tinatayang 136,000 kanluraning taga-ibang bansa ang nasa Hapon.[29] Ang pinakanangingibabaw na katutubong pangkat etniko ay ang mga Taong Yamato; ang pangunahing pangkat minorya ay kinabibilangan ng katutubong mga Ainu[30] at mga Ryukyuano, pati rin ang pangkat minoryang panlipunan gaya ng mga burakumin.[31]

Ang Hapon ay is sa mga bansang may mataas na antas ng inaasahang haba ng buhay sa buong daigdig, sa gulang na 81.25 na taon noong 2006.[32] Ang populasyong Hapones ay mabilis na tumatanda, epekto ng baby boom pagkatapos ng ikalawang digmaang pandaigdig na sinundan ng pagbaba ng ipinapanganak noong huling bahagi ng ika-20 dantaon. Noong 2004, nasa 19.5% ng populasyon ang may gulang na higit sa 65.[33]

Ang pagbabago sa estrukturang demograpiko ay nagdulot ng ilang mga isyung panlipunan, lalo na ang posibleng pagbaba ng populasyon ng mga manggagawa at ang pagtaas ng gastos ng mga benepisyong panlipunang paseguruhan gaya ng pampublikong planong pensyon. Maraming mga kabataang Hapones ang tumataas ang pagnanais na hindi mag-asawa o magkapamilya pagtumanda.[34] Ang populasyon ng Hapon ay inaaasahang bababa sa 100 milyon pagdating ng 2050 at aabot sa 64 milyon pagdating ng 2100.[33] Ang mga Demograpo at ang taga-plano sa pamahalaan ng Hapon ay kasalukuyang nasa mainit na debate kung paano masusulusyunan ang suliranin.[34] Ang Imigrasyon at pagkakaroon ng insentibo sa mga bagong panganak ay minsang iminungkahing solusyon upang makapagbigay ng mga batang manggagawa upang matugunan ang tumatandang populasyon ng bansa.[35][36]

Nagdurusa ang bansang Hapon sa mataas na antas ng pagpapakamatay.[37][38] Noong 2009, ang bilang ng nagpapakamatay ay lumagpas sa 30,000 sa ika-12 sunod sunod na taon.[39] Ang pagpapakamatay ay pangunahing sanhi ng kamatayan sa mga taong nasa gulang na 30.[40]

Relihiyon sa Hapon [baguhin]

Ang pinakamataas na tantiya ng bilang ng Budhismo at Shintoismo sa Hapon ay nasa 84-96%, na kumakatawan sa malaking bilang ng mga naniniwala sa sinkretismo ng parehong relihiyon.[13][41] Subalit, ang mga tantiyang ito ay nakabatay sa mga taong may kaugnayan sa mga templo, hindi sa mga bilang ng taong talagang nananalig sa relihiyon.[42] Ipinahiwatig ni Dalubhasa Robert Kisala (Pamantasan ng Nanzan) na 30 bahagdan lang ng populasyon ang nagsasabi na sila ay kasapi ng isang relihiyon.[42]

Isang mongheng Sōtō sa Arashiyama, Kyoto

Ang Taoismo, Confucianismo at Budhismo na nagmula sa Tsina ay nakaimpluwensya din sa paniniwala at kaugalian ng mga Hapones. Ang relihiyon sa Hapon ay likas na naghahalo, at ito ay nagdudulot ng iba't ibang uri ng nakasanayan, gaya ng ang mga magulang at anak nito na nagdiriwang ng mga ritwal na shinto, mga mag-aaral na nagdarasal bago kumuha ng pagsususulit, mga mag-asawang ikinakasal sa isang Kristiyanong simbahan at ang paglilibing na ginaganap sa isang templong Budhismo. May minoridad (2,595,397, o 2.04%) ang nagpahayag na sila ay mga Kristiyano.[43] Dagdag pa dito, simula noong kalagitnaan ng ika-19 dantaon, may mga bilang ng sektang (Shinshūkyō) ang sumulpot sa Hapon, gaya ng Tenrikyo at Aum Shinrikyo (o Aleph).

Mga sanggunian [baguhin]

  1. "法制執務コラム集「法律と国語・日本語」" (sa Japanese). Legislative Bureau of the House of Councillors. http://houseikyoku.sangiin.go.jp/column/column068.htm. Nakuha noong 19 January 2009. 
  2. Maling banggit (Hindi tamang <ref> tag; walang binigay na teksto para sa refs na may pangalang cia); $2
  3. According to legend, Japan was founded on this date by Emperor Jimmu, the country's ,first emperor.
  4. "Japan Statistical Yearbook 2010". Statistics Bureau. p. 17. http://www.stat.go.jp/data/nenkan/pdf/yhyou01.pdf. Nakuha noong 15 January 2011. 
  5. "Official Japan Statistics Bureau estimate". Statistics Bureau. http://www.mysinchew.com/node/72649?tid=37. Nakuha noong 1 October 2011. 
  6. "Preliminary Counts of the Population and Households". Statistics Bureau. http://www.e-stat.go.jp/SG1/estat/ListE.do?bid=000001029548&cycode=0. Nakuha noong 25 February 2011. 
  7. 7.0 7.1 7.2 7.3 "Japan". International Monetary Fund. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2012/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=82&pr.y=17&sy=2009&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=158&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=. Nakuha noong 19 April 2012. 
  8. "World Factbook: Gini Index". CIA. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2172.html. Nakuha noong 11 May 2011. 
  9. "Human Development Report 2011". UN. 2011. http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2011_EN_Table1.pdf. Nakuha noong 5 November 2011. 
  10. "Hapon, mula sa Hapón, Hapones, mula sa Haponés, Haponesa". English, Leo James. Tagalog-English Dictionary (Talahulugang Tagalog-Ingles). (1990).
  11. Pamantasan ng Pittsburgh, Jomon Genes - Sa paggamit ng DNA, ang mga mananaliksik ay hinanap ang henetikong pinagmulan ng mga kasalukuyang Hapones ni John Travis
  12. "The Constitution of Japan". House of Councillors of the National Diet of Japan. 1946-11-03. http://www.sangiin.go.jp/eng/law/index.htm. Nakuha noong 2007-03-10. 
  13. 13.0 13.1 "World Factbook; Japan". CIA. 2007-03-15. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ja.html. Nakuha noong 2007-03-27. 
  14. Michael Green. "Japan Is Back: Why Tokyo's New Assertiveness Is Good for Washington". Real Clear Politics. http://www.realclearpolitics.com/articles/2007/03/japan_is_back_why_tokyos_new_a.html. Nakuha noong 2007-03-28. 
  15. "UK backs Japan for UNSC bid". Cenral Chronicle. Archived from the original noong 2007-02-21. http://web.archive.org/web/20070221044357/http://www.centralchronicle.com/20070111/1101194.htm. Nakuha noong 2007-03-28. 
  16. Japan-Australia Joint Declaration on Security Cooperation
  17. Joint Declaration on Security Cooperation between Japan and India
  18. Table: Net Official Development Assistance In 2004 (PDF).PDF (32.9 KB) Organisation for Economic Co-operation and Development (2005-04-11). Retrieved on 2006-12-28.
  19. ""Japan"".. (2006). Microsoft Encarta Online Encyclopedia. Nakuha noong 2006-12-28.
  20. "Japan Information—Page 1". WorldInfoZone.com. http://www.worldinfozone.com/country.php?country=Japan. Nakuha noong 2006-12-28. 
  21. "World Population Prospects". UN Department of Economic and Social Affairs. http://esa.un.org/unpp/. Nakuha noong 2007-03-27. 
  22. "Tectonics and Volcanoes of Japan". Oregon State University. Archived from the original noong 2007-02-04. http://web.archive.org/web/20070204064754/http://volcano.und.edu/vwdocs/volc_images/north_asia/japan_tec.html. Nakuha noong 2007-03-27. 
  23. "Essential Info: Climate". JNTO. http://www.jnto.go.jp/eng/arrange/essential/climate.html. Nakuha noong 2007-04-01. 
  24. "World Factbook; Japan—People". CIA. June 2008. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ja.html#People. Nakuha noong 2008-05-18. 
  25. "'Multicultural Japan' remains a pipe dream". Japan Times. March 27, 2007.
  26. "Japan-born Koreans live in limbo". The New York Times. April 2, 2005.
  27. "An Enclave of Brazilians Is Testing Insular Japan". The New York Times. November 1, 2008.
  28. 'Home' is where the heartbreak is for Japanese-Peruvians. Asia Times. October 16, 1999.
  29. Registered Foreigners in Japan by Nationality. Stat.go.jp.
  30. Fogarty, Philippa (2008-06-06). "Recognition at last for Japan's Ainu". BBC News (BBC). http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/7437244.stm. Nakuha noong 2008-06-07. 
  31. The Invisible Race. Time. January 8, 1973.
  32. "The World Factbook: Rank order—Life expectancy at birth". CIA. 2006-12-19. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2102rank.html. Nakuha noong 2006-12-28. 
  33. 33.0 33.1 "Statistical Handbook of Japan: Chapter 2—Population". Japan Ministry of Internal Affairs and Communications. http://www.stat.go.jp/English/data/handbook/c02cont.htm. Nakuha noong 2006-12-28. 
  34. 34.0 34.1 Ogawa, Naohiro."Demographic Trends and Their Implications for Japan's Future" The Ministry of Foreign Affairs of Japan. Transcript of speech delivered on (7 March 1997). Retrieved on 14 May 2006.
  35. Hidenori Sakanaka (2005-10-05). "Japan Immigration Policy Institute: Director's message". Japan Immigration Policy Institute. Archived from the original noong 2007-09-29. http://web.archive.org/web/20070929222250/http://jipi.gr.jp/english/message.html. Nakuha noong 2007-01-05. 
  36. French, Howard."Insular Japan Needs, but Resists, Immigration". "The New York Times" (2003-07-24). Retrieved on 2007-02-21.
  37. Strom, Stephanie (15 July 1999). "In Japan, Mired in Recession, Suicides Soar". Health (The New York Times). http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9F00E1DB173FF936A25754C0A96F958260&sec=health&spon=&scp=29&sq=suicide%20japan&st=cse. Nakuha noong 2008-09-20. 
  38. Lewis, Leo (19 June 2008). "Japan gripped by suicide epidemic". The Times (London). http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/asia/article4170649.ece. Nakuha noong 2008-09-20. 
  39. "Suicides in Japan top 30,000 for 12th straight year, may surpass 2008 numbers". The Mainichi Daily News. Dec. 26, 2009. http://mdn.mainichi.jp/mdnnews/news/20091226p2a00m0na008000c.html. [patay na ugnay]
  40. Ozawa-de Silva, Chikako (December 2008), "Too Lonely to Die Alone: Internet Suicide Pacts and Existential Suffering in Japan", Cult Med Psychiatry 32 (4): 516–551, doi:10.1007/s11013-008-9108-0  p. 519
  41. Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor (2006-09-15). "International Religious Freedom Report 2006". U.S. Department of State. http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2006/71342.htm. Nakuha noong 2007-12-04. 
  42. 42.0 42.1 Kisala, Robert (2005). Robert Wargo. ed. The Logic Of Nothingness: A Study of Nishida Kitarō. University of Hawaii Press. pp. 3–4. ISBN 0824822846. 
  43. Religious Juridical Persons and Administration of Religious Affairs, [[Agency for Cultural Affairs Retrieved August 25, 2008]

Mga kawing panlabas [baguhin]

Pamahalaan
Tagapaghatid ng balita
Turismo
Pangkalahatang impormasyon