Kaharian ng Tondo

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin
Tondo
Kaharian ng Tondo
(Kingdom of Tondo)
Imperyong Luzon
(Luzon Empire)
Imperyong Luzon
c900 AD–1589 AD
 
[[Kahariang Maynila|]]

Watawat ng TondoTundun

Watawat

Location of TondoTundun
Kabisera Tondo
Relihiyon Hinduismo, Islam and Shamanism
Pamahalaan Rahanato monarkiya
Rajah
 - 1390- Rajah Gambang
 - 1430-1450 Rajah Lontok
 - 1558-1571 Rajah Lakandula
Panahong pangkasaysayan Gitnang Panahon
 - Itinatag ng mga Manilenyo ang kaharian c900 AD
 - Pagsakop ng Espanya 1589 AD
Bahagi ng isang serye tungkol sa
Kasaysayan ng Pilipinas
Philippine History Collage.jpg
Maagang Kasaysayan (bago mag-900)
Taong Callao at Taong Tabon
Pagdating ng mga Negrito
Paglaganap na Austronesyo
Mga petroglipo ng Angono
Epokang / Panahong Klasikal (900-1521)
Bansa ng Mai
Kaharian ng Tondo
Konpederasyon ng Madyaas
Kaharian ng Maynila
Kaharian ng Namayan
Karahahan ng Butuan
Karahahan ng Cebu
Kasultanan ng Maguindanao
Kasultanan ng Sulu
Panahong Kolonyal (1565-1946)
Panahong Kastila (1521–1898)
Pamumunong Britaniko
Silangang Kaindiyahan ng Kastila
Himagsikan ng Pilipinas (1896-1898)
Katipunan
Unang Republika
Panahong Amerikano (1898–1946)
Digmaang Pilipino-Amerikano
Sampamahalaan ng Pilipinas
Pananakop ng Hapon (1942–1945)
Ikalawang Republika
Panahong Kontemporaneo (1946-kasalukuyan)
Ikatlong Republika
Diktadura ni Marcos
Ikalimang Republika
Guhit-panahon
Kasaysayang militar
Kasaysayan ng komunikasyon
Kasaysayang pangmdemograpiya
Portal icon Pilipinas

Ang Kahariang Tondo, tinatawag din Tundo, Tundun, Tundok Tundo Imperyong Luzon, (Intsik: 東都) ay isang Pilipinong Kaharian na ang kabisera ay nasa look ng Manila, ang Tondo sa Isla ng Luzon. Ito ay ang isa sa mga Kaharian sa Pilipinas na nabangit sa Sulat ng Platong Tanso ng Laguna na isa sa mga Dakilang kaharian sa Sibilisasyon ng Luzon, Tinatawag din sa alyas nitong Imperyong Luzon, Imperyong Tundun (Tondo) (Luzon Empire).

Tungkol sa Kahariang Tondo[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang Pagkakalarawan kay Rajah Lontok na nabibilang sa Uring Maharlika.

Ito ay isang Indyanisadong Kaharian na May Kulturang Intsik, Na naitatag noong ika-10 siglo, na naging pinaka pinakamatandang Lugar sa kapululuan na nag karoon ng relasyon sa Dinastiyang Ming sa Tsina at sa Bansang Hapon sa Silangang Asya , ito din ay may matatag na samahan sa Kahariang Brunay sa Dinastiyang Bolkiah at mayroong mga Malalakas na Tangulan at Sandatahan sa Hilagang Pilipinas, na pinamunuan ng mga makikisig na Hariat Pinag buklod nito ang mga Probinsya sa Luzon, Hanggang sa Tuluyang Pagbagsak ng Dinastiyang Tondo noong 1589 , ng Matalo ng Pwersa ng Espanya ang Sandatahan ni Rajah Lakandula na Hanging Tondo.

Sa Kasalukuyan, Ang Tondo ay ang pinaka matandang Pook sa Maynila, dahil sa mag pahangang ngayon ay umiiral parin ang lunsod na isa na ngayong Distrito sa Maynila.

Ayon sa mga Rekord[baguhin | baguhin ang batayan]

Sulat sa Platong Tanso ng Laguna[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang Sulat ng Platong Tanso ng Laguna, Isa sa matibay na Rekord ng pag iral ng Kahariang Tundun (Tondo) noong 900 AD.

Ayon sa Isang Platong Tanso na siyang Pinakaamatandang dokumento na nakita sa Pilipinasdito naitala ang Pangalang Tondo na (tundun ang sinaunag Pangalan)

Nabangit dito ang mga katagang :

Sa okasyong ito , Si Dayang Angkatan, at ang kanyang kapatid na lalaki na ang pangalan ay Bukah,At ang mga anak ni ang Dakilang Namwaran, ay iginawad ng isang dokumento ng kumpletong patawad mula sa Hari ng Tundun, kinakatawan ng Panginoon Ministro ng Pailah,Jayadewa.

Dito ay Isinulat ang Kapatawaran ng Haring Tondo kay Namwaran at Dayang Angkatan sa kanilang pagkakautang na nag kakahalaga ng 926.4 na gramo ng Ginto.[1] Na naisulat pa sa Sulat na Kawi, Isang sinaunang Sistemang panulat ng mga Malay at Indones na ginagamit din ng mga Pilipino bago naimbento nag sulat na Baybayin, noong ika-12 na siglo.

Ayon sa Rekord ng mga Intsik[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang susunod namga rekord tungkol sa Kahariang Tondo ay matatagpuan sa mga salaysay ng Ming Shilu (明 实录]),[2]na nakikipag kalakalan na nag mga Tsino sa Sinaunang Pilipinas na naisulat noong 1373..[2] na ayon sa mga talata nito na ang mga Tsino ay nakakapunta at nakikipag kalakalan sa Kabisera nng kaharian ng Tondo na kung saan naluluklok ang Hari at ang kapangyarihan nito,(tradisyunal na Intsik: pinyin: dōngdū)[3]

Ayon sa rekord ng mga Hapones[baguhin | baguhin ang batayan]

At magagaling sila sa pakikipag kalakalan sa mga dayo , At naitala din sa ibang rekod na Nandarayuhan din ang mga Hapones sa Luzon upang makipag kalakalan, at may matibay din itong relasyon sa Bansang Hapon..[4] Naging tanyag ang bansang Tondo sa tinda nilang Tisa, Ginto Pilak Perlas Porselana Pulot at mga kasuotang Seda lalo noong ika-16 na siglo. Tinatawag ng mga Hapon nag Tondo sa katagang Luzong (呂宋) tulad daw sila ng Dinastiyang Song sa galing sa kalakalan. na nag padala ng Embahada at ambasador ang mga Hapones tulad nila Shimai Soushitsu (島井宗室) at Kamiya Soutan (神屋宗湛) na pinapalitan ang kanyang sariling apilyedo mula sa Naya (納屋) na naging Luzon (呂宋).

Diplomatikong Relasyon sa Brunay (1500)[baguhin | baguhin ang batayan]

noong 1500, Nag karoon ng diplomatikong relasyon at alysansa ang Haring Tundun sa Sultan ng Brunay sa ilalim ni Sultan Bolkiah-I na ipinakasal ang anak nito kay Gat Lontok na naging Haring Namayan, Ang Pangalan ng Tondo sa Malay ay Kota Selurong na nag tayo ng Engrandeng Palasyo Sa tapat ng Ilog Pasig kasama ng kanyang mga malalapit na mga Kamaganak, Dito nag mula ang Dinastiya ni Rajah Sulayman. at ibapang mga huling Hari.

Pag bagsak ng Dinastyang Tondo[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang Matagal na umiral ng kahariang tondo ay unti unting humina at bumagsak matapos ang mga pananakop at impluwensya ng mga Espanyol sa ilalim ni Miguel Lopez de legspi noong 1571, ang Huling Hari ng Dinastiyang Tondo ay si Lakan Dula, na kalaunay naging Carlos Lacandola sa pangalang kastila ngmaipakalat ang Kristyanismo at kulturang banyaga sa Luzon Bumagsak ang Tondo matapos ang Labanan sa maynila noong 1571..[5]

Koneksyon sa Bansa ng Mai[baguhin | baguhin ang batayan]

Nagkaroon ng Kaharian o (Huangdom) na may pangalang Mai o Mayi, na angPinuno na ginamit ang 30 mga tao bilang sakripisyo sa kanyang libing, ang napailalim sa Mayi ang mga lugar na kasalukuyan Baipuyan (Babuyan Islands), Bagong (Busuanga), Li Yin at Lihan na Malolos City). Malolos ay isang bayan sa tabing dagat o ilog at isa sa mga sinaunang-areglo sa paligid ng Manila Bay malapit sa Tondo.


Lakan bilang isa sa mga Titulo[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang Lakan ay isang titulo na itinatawag sa namumuno sa Tondo, ito ay Kasunod o Isa pang katawagan ng Salitang Hari (na katumbas ng Maharaja sa Sanskrit) na ang pinagmulan ay ang salitang Rajah (sa tagalog ay Raha), ang kahulugan naman ng titulong Lakan ay Pinuno na ang alternatibong salita naman ay Panginoon. ang halimbawa ng Gumamit ng Titulong ito ay si Lakan Dula na huling Hari ng Tondo.

Ang Titulo o salitang Lakan ay nawala na sa bokabularyong Pilipino, ngumit ang Salitang Hari at Panginoon ang siyang umiiral na mga katawagan sa mga pinuno ng Bansang Pilipinas hangang ngayon.

Mag naging Hari ng Tondo[baguhin | baguhin ang batayan]

Pangalan Titulo Simula ng Pagmumuno Hanggang
Jayadewa Admiral 900? ?
Lakan Timamanukum 1150? ?
Alon Lakan Alon 1200? ?
Gambang Lakan Gambang 1390? 1417?
Suko Lakan Suko 1417? 1430?
Lontok Lakan Lontok 1430? 1450?
Kalangitan Dayang Kaylangitan, Queen of Namayan and Tondo 1450? 1515?
Salalila Rajah Salalila or Rajah Sulayman I 1515? 1558?
Matanda Rajah Matanda or Rajah Sulayman II or Rajah Ache, King of Namayan 1558? 1571
Lakan Dula Banaw Lakandula, King of Tondo and Sabag 1558? 1571
Sulayman Rajah Sulayman, King of Tondo 1571 1585
Magat Salamat 1575 1587

Mga kilalang Tao sa Tundun[baguhin | baguhin ang batayan]

Pangalan Petsa Rekord
Jayadewa C.880 A.D.-? Nakilala lamang sa Kasulatan ng Platong tanso.
Dayang Angkatan c. 900-? Nakilala lamang sa Sulat sa Platong tanso.
Namwaran ? Nakilala lamamg sa Sulat sa Platong tanso.
(Dayang) Buka (Bulaklak) ? Nakilala lamang sa Sulat sa Platong tanso.

Tingnan Din[baguhin | baguhin ang batayan]

Mga Sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

Mga dagdag sa pag babasa[baguhin | baguhin ang batayan]

Dinastiyang Bolkiah[baguhin | baguhin ang batayan]

Panahon ng kastila[baguhin | baguhin ang batayan]

Padron:Mga Dating Estado sa Pilipinas Padron:Asia in topic

Coordinates needed: you can help!