Katinig na affricate
| Ang artikulo o bahaging ito ay maaring kinakailangang isa-Wiki upang matugunan ang pamantayan sa kalidad ng Wikipedia. Maari po kayong makatulong sa pagpapaunlad ng artikulong ito, lalo na sa pambungad, kaayusan ng mga bahagi, at mga kaugnay na kawing paloob. (tulong) (Setyembre 2011) |
| Ang artikulong ito ay nangangailangan ng mas marami pang mga kawing sa iba pang mga lathalain upang matugunan ang mga pamantayan pangkalidad ng Wikipedia. Makakatulong ka sa pagpapaunlad ng artikulong ito sa pamamagitan ng pagdaragdag ng mga kawing na may kaugnayan sa kontekstong nasa loob ng umiiral na teksto. Makakakuha ka ng mga mungkahi mula rito. (Setyembre 2011) |
| Isang ulila ang artikulong ito dahil nabibilang o walang artikulo ang nakaturo dito. Makakatulong po kayo sa paglalagay ng panturo sa mga kaugnay na artikulo. (Setyembre 2011) |
| Nangangailangan ang artikulo o seksyon na ito ng pagwawasto sa balarila, istilo, pagkakaisa, tono o baybay. Maaari kang makatulong sa pamamagitan ng pagbabago nito ngayon. (Setyembre 2011) |
Ang afrikeyt ay isang paraan ng artikulasyon ng tunog (manner of articulation). Ang mga afrikeyt ay kadalasang nagsisimula bilang plosibo o pigil at natatapos na frikatib o maalingasngas. Ibig sabihin para malikha ang mga tunog na ito ay kailangang magsimula muna sa tuluyang pagharang ng hangin gamit ang alinmang bahagi ng bibig, at pagkatapos ay unti unting pagbukas nito upang makalikha ng maliit na siwang kung saan mabubuga ang hangin upang makalikha ng ma-ugong na tunog.
Masasabing walang taal na salita sa wikang Tagalog na may afrikeyt. Ngunit sa ilang wika sa Kordilyera ay may tunog na /tʃ/.
Ang tunog na /tʃ/ ay nalilikha sa pamamagitan ng paglapat ng dulo ng dila sa unahang bahagi ng bubong ng bibig, pagkatapos ng ngipin (alveola) at unti-unting paglikha ng siwang dito upang makadaloy ang hangin at lumikha ng isang maugong na tunog.
Ang ilan pang halimbawa ng afrikeyt ay ang tunog na /dʒ/ sa wikang Ingles.
Hal. gem “hiyas” /dʒEm/
Mayroon ding tunog na /ʨ/ and /ʥ/ sa wikang Mandarin.
Hal. 周 “chou” /ʨo/ at 粥 “zhou” /ʥo/
Sa kasalukuyan, dahil sa impluwensya ng mga wikang may afrikeyt, partikular ang wikang Ingles at Espanyol, ang ilang mga salitang Filipino na may sequence na: /d/ o /t/ + /i/ + semivowel na /j/, na kadalasang nililimbag bilang diy- o tiy- (hal. diyan “there”, tiyan “tummy”) ay binibigkas na may afrikeyt.
i.e. diyan /dijan/ --> /dʒan/ at tiyan /tijan/ --> /tʃan/
Ang tawag sa penomenon na ito ng pagpapalit patungong afrikeyt ay affrication. Ang tawag naman sa kabaligtarang penomenon kung saan ang afrikeyt na tunog ay nasisingitan ng vowel o patinig ay deaffrication.
| Walang kategorya ang artikulong ito.
Makakatulong sa pagpapaunlad ng artikulong ito sa paglalagay ng isa o higit pang kategorya upang maisama ito sa mga kaugnay na artikulo (paano?). Alisin po lang ang tag pagkaraan ng pagsasauri, hindi bago nito.(Setyembre 2011)
|