Katipunan
Mula sa Tagalog na Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
Ang Kataas-taasang, Kagalang-galang Katipunan ng̃ mg̃á Anak ng̃ Bayan o mas kilala bilang Katipunan at KKK ay isang lihim na samahan na itinatag sa Pilipinas ni Andres Bonifacio na may layuning palayain ang bansa sa ilalim na ng mga mananakop na Espanyol.
Naitatag ang Katipunan matapos mahuli ang mga pangunahing miyembro ng La Liga Filipina, na itinatag ni Dr. Jose Rizal, na kung saan miyembro rin si Bonifacio. Ang La Liga na binubuo ng mga middle class na intelektual ay nagtataguyod ng mapayapang reporma. Ang paghahadlang ng rehimeng Espanyol sa La Liga ang nagpatunay kay Bonifacio na walang saysay ang mapayapang reporma sa ilalim ng pamamahala ng Espanyol.
Ang armadong pakikibaka ng Katipunan ay nagsimula noong Agosto 1896, pagkatapos natuklasan ng mga awtoridad ang Katipunan. Sinisi ng mga Espanyol si Rizal, na itinuturing ng Katipunan bilang pangulong pandangal, sa paghihimagsik at hinatulan ng kamatayan sa pamamagitan ng pagbaril noong Disyembre 30, 1896. Ang pagiging martir ni Rizal, gayon pa man, ang nagdagdag alab sa rebelyon, at sinisigaw ng mga Katipunero ang Mabuhay si Dr. Jose Rizal! sa pakikidigma.
Si Teodora Patino, isang manunulat ng pahayagan ng Diario de Manila, ay ibinunyag ang tungkol sa Katipunan sa kapatid niyang si Honoria. Hinikayat ni Honoria ang kapatid na ikumpisal ang tungkol sa samahan kay Padre Mariano Gil. Nakipag-ugnayan si Padre Gil sa mga awtoridad at noong Agosto 19, 1896 nilusob ng mga Espanyol ang palimbagan ng Diario de Manila.
[baguhin] Pagsapi sa Katipunan
 |
Ang artikulong ito ay nangangailangan nang maayos na salin. |
Ang mga bagong kasapi ay nagkakaroon ng inisasyon kung saan tatlo sila na magkasabay sa ritwal (upang wala silang kilala na higit sa dalawa pang kasapi). Dinadala sila sa isang kwarto na may itim na kurtina. Nakalagay sa pasukan ang:
Kung mayroon kang lakas at tatag, magpatuloy ka. Kung pag-uusyoso lamang ang sadya mo rito, humayo ka na. Kung hindi mo kayang pigilin ang iyong sarili, umalis ka na. HIndi maaaring buksan ang pinto ng Pinakamataas na Samahan ng mga Anak ng Bayan para sa iyo
Sa loob ay dadalhin sila sa mesa na may bungo at bolo. Doon, binabatikos nila ang pamahalaang Espanyol at nangangakong labanan ang kanilang opresyon. Kasunod ay nilalagdaan nila ang "membership forms" gamit ang sariling dugo.
Napagkasunduan nilang hiikayatin ang iba pang kasapi sa pamamagitan ng sistemang trianggulo, kung saan ang orihinal na kasapi ay magpapasok ng dalawa pang kasaping hindi magkakilala. Halimbawa ay ang orihinal na kasapi ay si A siya ay magpapasok.ito sina B at C. Si A ay parehong kilala ni B at C ngunit hindi kilala ni B at C ang isa't isa. Napagkasunduan din sa pagpupulong ang pagbabayad ng real fuerte na nagkakahalga ng dalawampu't limang sentimo bilang pabayad sa pagsapi at buwanang bayad na tinawag na medio real na nagkakahalaga ng labindalawang sentimo.
[baguhin] Mga Natataging Miyembro
1. Andres Bonifacio- si Andres Bonifacio ang nagtatag ng Katipunan.Siya ang ang Supremo ng Katipunan at ang naging pangatlong pinuno ng samahan. 2. Emilio Jacinto- siya ang utak ng Katipunan. Siya ang nagsulat ng mga aral ng Katipunan na tinatawag na kartilya.
[baguhin] Mga kawing panlabas
- Kartilya ng Katipunan mula sa Filipiniana.net
- Kartilyang Makabayan mula sa Filipiniana.net
- Draft of preliminary reading for initiation into the Katipunan (translated from the original Spanish text) mula sa Filipiniana.net
- Oaths and form of initiation into the Katipunan society (translated from the original Spanish text) mula sa Filipiniana.net
Ang lathalaing ito na tungkol sa Pilipinas ay isang usbong. Makakatulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.
