Lungsod ng Taguig
| Lungsod ng Taguig | |||
|---|---|---|---|
| — Lungsod — | |||
|
|||
 |
|||
 Lungsod ng Taguig
|
|||
| Coordinates: 14°33′N 121°5′E / 14.55°N 121.083°E | |||
| Bansa | Pilipinas | ||
| Rehiyon | Pambansang Punong Rehiyon | ||
| Lalawigan | — | ||
| Distrito | Una at Ikalawang Distrito ng Taguig | ||
| Mga barangay | 28 | ||
| Ganap na Bayan | Abril 25, 1587 | ||
| Ganap na Lungsod | Disyembre 8, 2004 | ||
| Government | |||
| - Punong Lungsod | Ma. Laarni Cayetano(Nationalista Party) | ||
| - Pangalawang Punong Lungsod | George A. Elias (Lakas-CMD/KDT) | ||
| Pook | |||
| - Total | 47.88 km2 (18.5 sq mi) | ||
| Elevation | Suleras:Infobox settlement/lengthdisp | ||
| Populasyon (2007) | |||
| - Kabuuan | 613,343 | ||
| - Kasinsinan | 12,810/km2 (33,177.8/sq mi) | ||
| Sona ng oras | PST (UTC+8) | ||
| Kaurian ng kita | Unang Klase | ||
| Website | www.taguig.gov.ph | ||
Ang Taguig (binabaybay din na Tagig) ay isang lungsod na sakop ng Kalakhang Maynila sa Pilipinas. Dating komunidad ng palaisdaan sa pampang ng Laguna de Bay ngunit ngayon, isa na itong mahalagang residensyal at industriyal na arabal ng Maynila. Lalong umunlad ang lungsod pagkatapos ng konstruksyon ng lansangang C-5 at pagkuha ng Fort Bonifacio Global City.
Matatagpuan ang Tagig sa kanlurang pampang ng Laguna de Bay at pinapaligiran ng Muntinlupa sa timog, Parañaque sa timog-kanluran, Pasay sa kanluran, at sa hilaga naman ang Makati, Pateros at Pasig.
Mga nilalaman |
[baguhin] Kasaysayan
Bago dumating ang mga Espanyol, Ang Taguig ay isang bahagi ng Kaharian ng Tondo na pinamumunuan ni Rajah Soliman. Mayroong din mga ebidensya na ang mga Intsik ay namalagi sa lugar na yaon na nasiwalat kamakailan-lamang sa pagkakahukay sa mga iba't-ibang mga artifacts tulad ng baso, tasa, mga plato at iba pang mga kagamitan, na mayroong mga karakter na Intsik. Ito ay pinaniniwalaang nagmula sa dinastiyang Ming sa Tsina.
Ang Taguig ang isa sa mga pinakaunang kilalang teritoryo kung saan lumaganap ang kristiyanismo nang masupil nang mga Espanyol ang isla ng Luzon sa pamamagitan ng paglalayag ni Legazpi noong 1571. Sa pagitan ng mga taon ng 1582 at 1583, ang Taguig ay isang encomienda ng Tondo an pinamamahalaan ng isang Alcalde Mayor, Captain Vergara. Taong 1587 nang ang Taguig ay itinatag bilang isang hiwalay na "pueblo" (bayan) ng dating lalawigan ng Maynila. Si Juan Basi ang Kapitan mula 1587 hanggang 1588. Ayon sa mga tala, ang Taguig ay dating may siyam (9) na mga baryo; Bagumbayan, Bambang, Hagonoy, Palingon, Sta. Ana, Tipas, Tuktukan, Ususan, at Wawa. Nakita sa tala na ang Tipas ay naghain na nang pagnanais na maging isang independyenteng bayan ngunit ay tinanggihan ng pamahalaang Espanyol.
Noong panahong iyon, ang Taguig ay mapupuntahan sa pamamagitan ng Ilog Pasig, na kung saan ay konektado sa dalawang malalaking katawan ng tubig, ang Manila Bay at Lawa ng Laguna. Ang populasyon noon ay tinatayang 800 na tributes. Ang bayan ay napagkukunan ng sapat na bigas para sa kanilang pagkonsumo subalit may kakaunting mga tubo para dalhin sa kiskisan. Ang mga tao ay nabubuhay sa pamamagitan ng pangingisda habang ang mga kababaihan ay naghahabi ng telang koton at "sawali" mula sa mga piraso ng kawayan.
Ang mga tao ng Taguig ay kilala sa paglaban sa parehong pamamahalang kolonyal ng mga Espanyol at Amerikano. Noong mga unang bahagi ng pananakop ng mga Espanyol, sinubukan ni Don Juan Basi, "Kapitan" ng Taguig noong 1587 hanggang 1588, na pabagsakin ang pamahalaang Espanyol subalit siya'y nabigo, at ipinatapon nang dalawang taon bilang kaparusahan. Nang bago pa lang ang Katipunan maraming mula sa Taguig ang naging mga tagasunod at di-naglaon ay sumali sa pag-aalsa. Ang mga tao ng Taguig ay sumali rin rebolusyonaryong pamahalaan ni Heneral Emilio Aguinaldo noong Agosto 6, 1898.
Sa panahon ng pananakop ng mga Amerikano, sila ay nakibaka laban sa pwersa ni Heneral Wheaton sa ilalim ng pamumuno ni Heneral Pio del Pilar. Nasa tala rin na noong Pebrero 6, 1889, ang mga pwersa ng Pilipino kasama ang mga "revolutionarios" ang nagpalayas sa isang kampo ng mga Amerikano sa burol ng Taguig, na ngayon ay bahagi ng Pateros at Fort Bonifacio. Subalit natalo sila sa mga Amerikano sa higit nitong kahusayan sa pagsasanay at magagandang kagamitan. Tuluyang napasailalim ang Taguig sa First Washington Volunteer Infantry na pinamumunuan ni Col. Wholly.
Ang pagkatalo ng mga Pilipino matapos ang dalawang taon ng pakikibaka laban sa mga pwersang Amerikano ang nagpasailalim sa Pilipinas sa ibang sistema ng pamamahala. Noong Agosto 14, 1898, inukopa ng Estados Unidos ang isla at nagtatag ng pamahalaang militar kung saan si Heneral Wesley Meritt ang itinalagang Unang Gobernador-Militar. Ginampanan niya ang kapangyarihan lehislatibong hanggang Setyembre 1, 1900.
Sa simula ng rehimeng Amerikano, ang Taguig ay hinirang bilang isang independyenteng bayan sa pagpapatupad ng General Order blg. 4 noong Marso 29, 1900. Ang bayan ay isinama sa kagagawang lalawigan ng Rizal nang ipinatupad ng Komisyon ng Pilipinas ang Act. Blg. 137 sa Hunyo 11, 1901. Noong Oktubre 12, 1903, Ang Taguig, Muntinlupa at Pateros ay ipinagsama sa bisa ng Act. blg. 942 kung saan ang Pateros naghost ng pamahalaang-bayan. Ang pagsama-sama ay hindi tumagal ng dahil makalipas ang isang buwan ang Muntinlupa ay inihiwalay at ginawang bahagi ng Biñan nang ang Act. blg. 1008 ay ipinatupad noong Nobyembre 25, 1903. Gayunpaman, ito ay ibinalik sa Taguig noong Marso 22, 1905 sa pagpapatupad ng Act. blg. 1308. Noong Pebrero 29, 1908, ang Taguig ay ipinahayag muli bilang isang malayang munisipalidad sa bisa Executive Order Blg. 20. Kalaunan, ang Pateros ay nahiwalay mula sa Taguig at parehong naging malayang bayan ng lalawigan ng Rizal noong Enero 1, 1918.
Sa simula ng rehimeng Amerikano, ang Taguig ay hinirang bilang isang independyenteng bayan sa pagpapatupad ng General Order blg. 4 noong Marso 29, 1900. Ang bayan ay isinama sa kagagawang lalawigan ng Rizal nang ipinatupad ng Komisyon ng Pilipinas ang Act. Blg. 137 sa Hunyo 11, 1901. Noong Oktubre 12, 1903, Ang Taguig, Muntinlupa at Pateros ay ipinagsama sa bisa ng Act. blg. 942 kung saan ang Pateros naghost ng pamahalaang-bayan. Ang pagsama-sama ay hindi huling hanggang sa isang buwan mamaya Muntinlupa ay segregated mula sa mga ito at ginawang bahagi ng Biñan kapag Act. No 1,008 ay enacted sa Nobyembre 25, 1903. Gayunpaman, ito ay ibabalik sa Makati sa Marso 22, 1,905 sa pagpoproklama Act. No 1,308. Sa Pebrero 29, 1,908, Makati ay ipinahayag na muli ng isang malayang munisipalidad sa pamamagitan ng Executive Order No 20. Sa kalaunan, Pateros separated mula sa Makati at sa parehong naging malayang munisipyo ng Rizal lalawigan sa Enero 1, 1,918.
Sa panahon din ng Kolonya ng Amerika nabili ng pamahalaan ng Estados Unidos ang 25.78 kilometro-kwadradong ari-arian ng Taguig para sa layuning militar. Ang malaking piraso ng lupa na may TCT petsang 1902, ay ginawang isang kampo at pagkatapos ay pinangalanang Fort McKinley (pinangalanan alinsunod sa ika-25 na pangulo ng Estados Unidos William McKinley). Nang inukopa ng mga Hapones ang Pilipinas noong 1942, sinakop ng Japanese Imperial Army ang Fort McKinley. Inukopa nila ang kampo ng militar hanggang sa katapusan ng digmaan noong 1945.
Pagkatapos maging malaya nang Pilipinas mula sa Estados Unidos noong Hulyo 4, 1946, ibiniigay ng Estados Unidos sa Republika ng Pilipinas ang lahat ng karapatan ng pagmamay-ari, kapangyarihan, pangangasiwa at kontrol sa teritoryo ng Pilipinas maliban sa paggamit ng mga base militar. Noong Mayo 14, 1949, ang Fort McKinley ay inilipat sa Pamahalaan ng Pilipinas sa bisa ng US embassy Note Blg. 0570.
Ang Fort McKinley ay ginawang permanenteng punong-himpilan ng Hukbong Katihan ng Pilipinas noong 1957 at di kalauna'y pinalitan ng pangalan patungong Fort Bonifacio alinsunod sa ng Ama ng Himagsikang Pilipino laban sa Espanya, si Andres Bonifacio.
Ang pampulitikang pagkakahati ng bayan ay pinalitan nang barangay alinsunod sa pagpapatupad ng Integrated Reorganization Plan (IRP) sa bansa noong 1970 nang ang bansa ay nasa ilalim ng Batas Militar. Dahil sa IRP nadagdagan ang pagkakahati nito sa 18 mga barangay; Bagong Tanyag, Bagumbayan, Bambang, Calzada, Hagonoy, Ibayo-Tipas, Ligid-Tipas, Lower Bicutan, Maharlika, Napindan, Palingon, Signal Village, Sta. Ana, Tuktukan, Upper Bicutan, Ususan, Wawa, at Western Bicutan. Di kalauna'y naidagdag sa kanyang nasasakupan ang Barangay Fort Bonifacio. Noong Nobyembre 7, 1975, ang Taguig ay kinuha mula sa lalawigan ng Rizal sa para mabuo ang Kalakhang Maynila sa pamamagitan ng Presidential decree blg. 824. Sa ngayon ang Taguig ay isa pa rin sa labingpitong (17) mga lungsod at bayan na bumubuo sa Kalakhang Maynila.
Taong 1998, isang batas ang ipinasa Kongreso na nagsusulong sa pagiging lungsod ng Taguig. Ang resulta nang plebisito noong Abril ay nagpakita na ang mga mamamayan ay ayaw sa pagiging lungsod nit. Isang petisyon ang inihain sa Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas na muling bilangin ang naganap na plebisito at noong Pebrero 19, 2004 inatasan ng Kataas-taasang Hukuman sa Komisyon sa Halalan na magbilang ulit. Ayon sa muling pagbibilang marami sa mga mamamayan ang may gusto na maging isang lungsod ang Taguig(21,105 ang 'oo' at 19,460 'hindi'). Noong Disyembre 8, 2004 ang Taguig ay ganap nang naging lungsod.
[baguhin] Edukasyon
Ang Lungsod ng Taguig ay mayroong ilang prestihiyosong paaralang internasyonal tulad nang Manila Japanese School, International School Manila at British School Manila, na lahat ay matatagpuan sa University Parkway nang Bonifacio Global City. Ang Chinese International School Manila, Enderun Colleges at Korean International School Philippines ay matatagpuan naman sa kalapit na lugar nang McKinley Hill.
Ang iba pang mga paaralan sa Fort Bonifacio ay ang Global City Innovative College, Everest Academy (ang tanging Paaralang Internasyunanl na pinamamahalaan ng Simbahang Katoliko sa Pilipinas), Victory Leadership Institute at MGC-New Life Christian Academy.
Dalawa sa mga pangunahing Pamantasan din ang nasa Lungsod ng Taguig—ang Politeknikong Unibersidad ng Pilipinas, at ang Teknolohikal na Unibersidad ng Pilipinas. Parehong matatagpuan sa Bicutan, Lungsod ng Taguig.
Ang Pangasiwaan sa Edukasyong Teknikal at Pagpapaunlad ng Kasanayan (TESDA) ay naitatag sa pagpapatupad ng "Batas ng Pangasiwaan sa Edukasyong Teknikal at Pagpapaunlad ng Kasanayan nang 1994", na nilagdaan bilang batas ni dating Pangulong Fidel V. Ramos. Nilalayon ng batas na ito ang buong pakikiisa at gamitin ang industriya, paggawa, lokal na pamahalaan at intitusyong teknikal-bokasyonal sa paglinang nang kasanayan nang mga yamang-tao ng bansa. Ang TESDA complex at mga pasilidad ay matatagpuan sa East Service Road nang South Luzon Expressway sa Lungsod ng Taguig.
Ang Pamantasan ng Pampublikong Kaligtasan ng Pilipinas sa Fort Bonifacio ay isang institusyong nag-aalok nang programang undergraduate at graduate para sa pagsasanay, pagpapaunlad ng yamang-tao at patuloy na pag-aaral ng mga pulis, bumbero at tauhan ng bilangguan.
Ang Lungsod ng Taguig ay may dalawang Islamikong institusyon ng edukasyon na matatagpuan sa Maharlika Village--ang Maharlika Bandara-Inged Integrated School at ang Maharlika Village Islamic Madrasa.
Ilan pang paaralan sa Lungsod ng Taguig ay ang pinamamahalaan ng lungsod na Taguig Science High School sa Hagonoy, ang pag-aari ng Simbahang Katoliko na Colegio de Sta. Ana (dating Sta. Ana Parochial School), The Fisher Valley College, isang Kristiyanong paaralan sa Hagonoy, at Saint Francis of Assisi College System, paaralang katoliko sa Bagumbayan.
Ang Pamantasan ng Lungsod ng Taguig (University of Taguig City) ay nagbukas noong Nobyembre 2006 na mayroong panggabing klase sa dalawang Mataas na Paaralan sa lungsod. Ang konstruksyon ng isang bagong gusaling pampaaralan ay pasisinayaan sa loteng malapit sa Hall of Justice ng Lungsod ng Taguig sa Lower Bicutan. Ang isang ganap na kampus ay target sa 2009.[1]
[baguhin] Tunggalian
Kamakailan lamang ay may tunggalian ang Lungsod ng Taguig at Lungsod ng Makati sa hurisdiksiyon ng Fort Bonifacio. Ang base militar na ito ng Pilipinas, na ang malaking bahagi ay na-convert sa isang modernong komersyal na tirahan at lugar nang pag-unlad, ay matatagpuan sa isang hindi siguradong lugar. Ang isang bahagi ng mga base, kasama na ang Libingan ng mga Bayani (Cemetery for Heroes) at ang Manila American Cemetery and Memorial ay matatagpuan sa Taguig, habang ang hilagang bahagi kung saan ang sentro ng pag-unlad ay matatagpuan, ay dating bahagi umano nang Makati. Noong 2003, isang desisyon nang isang hukom sa Pasig Regional Trial Court ang nagbigay ng hurisdiksiyon ng buong Fort Bonifacio sa Taguig, kasama na ang Fort Bonifacio Global City.
[baguhin] Desisyon
Binasura nang Kataas-taasang Hukuman noong Hunyo 27, 2008 per Leonardo Quisumbing, ang apela nang Lungsod ng Makati, na nagnanais na na pawalang-bisa ang espesyal na mga patente 3595 at 3596 na nilagdaan ni Fidel Ramos na nagbunsod sa Base Conversion at Development Authority nang pampublikong lupain sa Fort Bonifacio, Lungsod ng Taguig. Dahil sa isang sibil na kaso na isinampa ng pamahalaan ng Taguig na humihiling sa hukuman na tukuyin ang mga hangganan ng teritoryo nit, hindi maaaring hadlangan ng Makati ang pangongolekta ng buwis ng Taguig sa mga lupa na matatagpuan sa Fort Bonifacio.[2][3][4]
[baguhin] Mga Palatandaan
- Food Terminal, Inc. (FTI) - ang sentro ng negosyo na nagtataguyod nang higit sa 300 mga midyum na kompanya sa industriya nang paggawa ng pagkain, elektronika, kasuotan at mga serbisyo.
- Camp Bagong Diwa - Ang kampo ay matatagpuan sa Bicutan, dito nakatayo ang punong-himpilan ng NCRPO, kompleks ng bilangguan at sentro ng rehabilitasyon sa pinagbabawal na gamot.
- Kagawaran ng Agham at Teknolohiya - Isang maliit na kagubatan at parkeng pang eko-turismo sa Bicutan na mainam para sa mga aktibidad na pangkamping. Ito ang pambansang tanggapan ng Kagawaran ng Agham at Teknolohiya.
- Veterans' Museum - Museyo kung saan ang mga sanaysay ng digmaan ay makikita sa life-sized tableaus sa pamamagitan ng mga uri ng sining na may kaakibat na makabagong teknolohiya.
- The Blue Mosque - Isang lugar nang mga relihiyoso at pasyalan para sa mga Pilipino at banyagang Muslims sa Maharlika Village.
- Bantayog ng Bayani - Isang sa pagkilala sa mga bayani ng Taguig sa panahon ng WWI sa Fort Bonifacio.
- Shrine of St. Anne - Itinayo noong 1587 sa Sta. Ana, isa sa pinakamatandang simbahan sa Pilipinas.
- Dambanang Kawayan - Isang simbahan na may edad na isang siglo na gawa sa purong kawayan sa Tipas. Ito ay pinasinayaan bilang isang parokya noong 1969, na binubuo ng mga barangay ng Ligid-Tipas, Ibayo-Tipas, Calzada, at Palingon.
- Museo de Sta. Ana - Museyo sa Shrine of St. Anne. Isang lalagyan ng mga artifacts na nagdedetalye nagn mayamang kultura ng pananampalataya at kasasysayan ng Taguig mula 1857.
[baguhin] Mga Barangay
Ang Lungsod ng Taguig pulitikal na nahahati sa 28 mga barangay. Noong Disyembre 2008, sampung bagong barangay ang ginawa sa lungsod matapos ang isang tagumpay na plebisiti sa bisa ng Ordinansa ng Lungsod blg. 24-27, 57-61, 67-69, at 78, Serye ng 2008. [5]
| Unang Distrito | ||
|---|---|---|
| Barangay | Kapitan ng Barangay | Populasyon (2007)[6] |
| Bagumbayan | Delio Santos | 31,777 |
| Bambang | Fernando Espiritu | 6,199 |
| Calzada | Rommel Tanyag | 14,822 |
| Hagonoy | Tomas Cuevas | 14,748 |
| Ibayo-Tipas | Reynaldo Flores | 18,031 |
| Ligid-Tipas | Lamberto Mañosca | 7,839 |
| Lower Bicutan | Erlinda Placedes | 44,088 |
| New Lower Bicutan | Nixon Faderog | 35,798 |
| Napindan | Mario Esguerra | 11,623 |
| Palingon | Allan Cerafica | 10,625 |
| San Miguel | Boyet Silvestre | 6,433 |
| Santa Ana | Olivia Ripdos | 14,946 |
| Tuktukan | Arsenio de Guzman | 8,011 |
| Ususan | Sonny Marcelino | 25,182 |
| Wawa | Solovin Andres | 8,662 |
- Ilang bahagi ng Hagonoy ay napasailalim ng hurisdiksyon nang bagong barangay San Miguel
- Ang Lower Bicutan ay nahati sa dalawa, ang isa ay tatawaging Barangay New Lower Bicutan
| Ikalawang Distrito | ||
|---|---|---|
| Barangay | Kapitan ng Barangay | Populasyon (2007)[6] |
| Central Bicutan | Necito Delvo | 24,291 |
| Central Signal Village | Sonny De Viller | 31,364 |
| Fort Bonifacio | Manding Lopez | 20,741 |
| Katuparan | Olympia de la Cruz | 14,885 |
| Maharlika Village | Yasser Pangandaman | 16,474 |
| North Daang Hari | Art Flores | 10,049 |
| North Signal Village | Richard Paul Jordan | 27,960 |
| Pinagsama | Rolando Regalado | 32,777 |
| South Daang Hari | Willie Hernandez | 15,119 |
| South Signal Village | Pedro Sedan | 33,697 |
| Tanyag | Erhard Fontanilla | 18,284 |
| Upper Bicutan | Myrna Dela Peña | 38,279 |
| Western Bicutan | Danilo Rivera | 70,639 |
- Ang Signal Village way hinati sa apat na mga barangay, Central Signal Village (orihinal na barangay), Katuparan, North Signal Village, at South Signal Village.
- Ang Bagong Tanyag ay hinati sa tatlong mga barangay, North Daang Hari, South Daang Hari, at Tanyag proper (orihinal na barangay)
- Ilang bahagi ng Upper Bicutan ay napasailalim ng hurisdiksyon ng bagong barangay Central Bicutan
- Ang Western Bicutan ay nahati sa tatlong mga barangay, Fort Bonifacio, Pinagsama at Western Bicutan (orihinal na barangay)
[baguhin] Pamahalaan
[baguhin] Kasalukuyang mga Opisyal (2010-2013)
| Posisyon | Pangalan |
|---|---|
| Punong-Lungsod | Ma. Laarni L. Cayetano |
| Pangalawang Punong-Lungsod | George A. Elias |
| Unang Distrito | |
| Kinatawan | Arnel M. Cerafica |
| Mga Konsehal | Gamaliel N. San Pedro |
| Jaime R. Labampa | |
| Baby Gloria V. De Mesa | |
| Carlito M. Ogalinola | |
| Baltazar T. Mariatigue | |
| Rodel C. Marcelino | |
| Roderick Carlos B. Papa | |
| Ronnette O. Franco | |
| Ikalawang Distrito | |
| Kinatawan | Sigfrido R. Tinga |
| Mga Konsehal | Aurelio Paulo R. Bartolome |
| Ricardo J. Jordan | |
| Erwin G. Manalili | |
| Edwin T. Eron | |
| Estela A. Gasgonia | |
| Jeffrey B. Morales | |
| Michelle Anne B. Gonzales | |
| Milagros F. Valencia | |
| SK Federation President | Monina C. Cuenco |
[baguhin] Mga Kawing Panlabas
- Opisyal na Websayt ng Lungsod ng Taguig
- Taguig Cityhood Gets Comelec Approval The Manila Times
- “Executive Order No. 256: Declaration on the Effect of Special Patent No. 3596 and Establishing a Makati-Taguig Boundary Committee.” Tanggapan ng Pangulo, Republika ng Pilipinas.
[baguhin] Mga Sanggunian
- ↑ Taguig University will have own campus in 2009
- ↑ manilastandardtoday.com, Court junks Makati’s suit to nullify Ramos patents
- ↑ supremecourt.gov.ph, Binay v Taguig, G.R. No. 163175, June 27, 2008
- ↑ inquirer.net, Court rules against Makati in property dispute case
- ↑ Taguig City has added 10 new barangays (Positive News Media)
- ↑ 6.0 6.1 Pinal na Resulta - 2007 Sensus ng Populasyon
|
|||||||||||||||||
