Lyon

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin

Mga koordinato: Padron:FraAbbr/debug_type:city(484,344) 45°45′35″N 4°50′32″E / 45.7597°N 4.8422°E / 45.7597; 4.8422

Lyon

Motto: Avant, avant, Lion le melhor.
(Old Arpitan: Forward, forward, Lyon the best)[nb 1]

Lyon paysages.jpg
Top, Lyon, with the old city in the foreground. Centre, the Pont Bonaparte, at night, and the Pont Lafayette. Bottom, the Place Bellecour, with the Basilique de Notre-Dame de Fourvière and the Tour Metal in the background.
Flag of Lyon
Coat of arms of Lyon
City flag City coat of arms
Lyon is located in France
Lyon
Administration
Bansa Pransiya
Region Rhône-Alpes
Department Rhône
Arrondissement Lyon
Subdivisions 9 arrondissements
Intercommunality Urban Community
of Lyon
Alkalde Gérard Collomb (PS)
(2008–2014)
Statistics
Elevation 28–349 m (92–1,145 ft)
Laki1 47.95 km² (18.51 sq mi)
Population2 484,344  (2010)
 - Ranking 3rd in France
 - Density 10,101 /km2 (26,160 /sq mi)
Urban area 954.19 km² (368.41 sq mi) (1999)
 - Population 1,551,228[1] (2010)
Metro area 3,306 km² (1,276 sq mi) (2006)
 - Population 2,118,132.[2][3] (2008)
Sona ng oras CET (GMT +1)
INSEE/Postal code 69123/ 69001-69009
Website lyon.fr
1 French Land Register data, which excludes lakes, ponds, glaciers > 1 km² (0.386 sq mi or 247 acres) and river estuaries.
2 Population sans doubles comptes: residents of multiple communes (e.g., students and military personnel) only counted once.

Ang Lyon ( /lˈɒn/; Pagbigkas sa Pranses: [ljɔ̃]  (Speaker Icon.svg pakinggan), locally: [lijɔ̃]; Padron:Lang-frp Padron:IPA-frp; historikal na binabaybay bilang Lyons) ay isang siyudad sa silangang sentral na Pransiya sa rehiyong Rhône-Alpes na matatagpuan sa pagitan ng Paris at Marseille. Sa etimolohiya, ito ay nauugnay sa diyos na Keltikong Lugoves, Lugh, Laon at Leiden. Ang Lyon ay matatagpuang mga 470 km (292 mi) mula sa Paris, 320 km (199 mi) mula sa Marseille, 420 km (261 mi) mula sa Strasbourg, 160 km (99 mi) mula sa Geneva, 280 km (174 mi) mula sa Turin. Ang mga residente ng siyudad na ito ay tinatawag na mga Lyonnais.

Ang populsyon ng Lyon ay 484,344 (2010). Kasama ng mga suburb at mga bayang satellite nito, ang Layon ang bumubuo ng pinakamalaking conurbation sa Pransiya sa labas ng Paris na may populasyong mga 1,551,228 (2010);[1] its overall metropolitan area was estimated to have a population of 2,118,132.[2][3] Ang rehiyong urbano nito ay kumakatawan sa kalahati ng populasyon ng rehiyong Rhône-Alpes na may 2.9 milyong naninirahan.[4] Ang Lyon ang kabisera ng rehiyong ito gayundin ang kabisera ng mas maliit na Rhône département.

Ang siyudad na ito ay kilala para sa mga palatandaang historikal at arkitektural at tinuturing na isang UNESCO World Heritage Site. Ang Lyon ay makasaysayang kilala bilang isang mahalagang pook para sa produksiyon at paghahabi ng seda at sa modernong panahon ay nagkaroon ng reputasyon bilang kabisera ng gastronomiya sa Pransiya. Ito ay may malaking papel sa kasaysayan ng pelikula dahil kay Auguste and Louis Lumière na nag-imbento ng cinematographe sa Lyon. Ang siyudad ay kilala sa sikat nitong pistang liwanag na 'Fête des Lumières' na nangyayari kada Disyembre 8 at tumatagal ng 4 na araw na nagbigay ng pangalan ditong Kabisera ng mga Liwanag. Ang isang alamat ay nagsasalaysay na si Birheng Maria ay nagligtas sa siyudad mula sa isang salot at bilang pasalamat ay nagtayo ng isang rebulto sa kanya. Sa ekonomiya, ang Lyon ay isang pangunahing sentro ng pagbabangko gayundin sa mga industriyang kimikal, parmasyutikal at biotech. Ang siyudad ay naglalaman ng malaking industriyang software na may partikular na pagtutuon sa mga video game.[5] Ang Lyon ang kinaroroonan ng mga internasyonal na headquarters ng Interpol, Euronews at International Agency for Research on Cancer. Sa ilang mga sukatan, ang Lyon ay may ranggong ika-2 sa Pransiya bilang isang sentrong pang-ekonomiya at sentrong kombensiyon.[6] Lyon was ranked 8th globally and 2nd in France for innovation in 2011.[7] Ito ay may ranggong ika-2 sa Pransiya at ika-38 sa buogn mundo sa Mercer's 2010 liveability rankings.

Mga sanggunian[baguhin]

  1. A war cry from 1269, in modern Arpitan this is spelt: Avant, Avant, Liyon lo mèlyor.