Pambansang Pangasiwaan sa Kabuhayan at Pagpapaunlad (Pilipinas)
| Pambansang Pangasiwaan sa Kabuhayan at Pagpapaunlad National Economic and Development Authority |
|
|---|---|
| Pagkakatatag | Ika-22 ng Hulyo taong 1987 |
| Salaping Gugulin | P138.033 bilyon (2008) |
| Opisyal na websayt | www.neda.gov.ph |
Ang Pambansang Pangasiwaan sa Kabuhayan at Pagpapaunlad (Ingles: National Economic and Development Authority), dinadaglat bilang NEDA, ay isang independyenteng ahensyang may antas ng gabinete ng Pamahalaan ng Pilipinas na responsable sa pagpaplanong pangkabuhayan at pagpapaunlad. Pinamumunuan ito ng Pangulo ng Pilipinas bilang tagapangulo ng lupon ng NEDA, kasama ang Kalihim ng Sosyo-ekonomikong pagpaplano, na siya ring Direktor-heneral ng NEDA, bilang pangalawang tagapangulo. Ilan sa mga kasapi ng Gabinete, ang Gobernador ng Bangko Sentral ng Pilipinas, ang tagapangulo ng Metropolitan Manila Development Authority, ang gobernador ng Nagsasariling Rehiyon ng Muslim na Mindanao, ang Tagapangulo ng Komisyon sa Teknolohiyang Pangimpormasyon at Pangkomunikasyon, ang Tagapangulo ng Subic-Clark Area Development Corporation, at ang Pambansang Pangulo ng Union of Local Authorities of the Philippines ang mga kasapi ng lupon ng NEDA.
Noong Hulyo 23, 2008, itinalaga ni Gloria Macapagal-Arroyo si Ralph Recto bilang bagong direktor-heneral ng Pambansang Pangasiwaan sa Kabuhayan at Pagpapaunlad bilang kapalit ni Augusto Santos, ang gumaganap na tagapangulo noon. Nanatili si Santos bilang katuling na direktor-heneral ng NEDA.[1] Subalit noong Agosto 16, 2009 nagbitaw sa tungkulin si Recto kaya naman si Augusto Santos na ang naging bagong direktor-heneral.[2]
Legal na Basehan[baguhin]
Ang kasalukuyang porma ng NEDA ay binuo ni Pangulong Corazon C. Aquino noong Huly 22, 1987 sa pamamagita ng Kautusang Tagapagpaganap Blg. 230. Itinakda nito ang kabuuan ng Lupon ng NEDA at ang Kalihiman at ang mga kapangyarihan at tungkulin nito, ang mga kapangyarihan at tungkulin ng Awtoridad at ng kanyang mga komitiba.[3]
Noong Hulyo 26, 1994, nilagdaan ni Pangulong Fidel V. Ramos ang Kautusang Memorandum Blg. 222 na muling bumuhay sa Tagapagpaganap na Lupon ng NEDA at nagtakda na ang desisyon ng Tagapagpaganap na Lupon ng NEDA ay pinal, isasakatuparan at iiral sa Lupon ng NEDA.[4]
Noong Hulyo 27, 1992, nilagdaan ni pangulong Ramos ang Batas Republika Blg. 7640, na nagbubuo sa Legislative-Executive Development Advisory Committee (LEDAC). Ang LEDAC ang nagsisilbing lupo ng konsultasyon at pagpapayo ng Pangulo bilang tagapangulo ng NEDA at nagbibigay ng mga payo sa ibang mga programa at patakaran, na mahalaga as pagkakamit ng mga mithiin ng pambansang pag-unlad.[5]
Lupon ng NEDA[baguhin]
Ang kapangyarihan at tungkuli ng NEDA ay nasa Lupon ng NEDA. Ito ang pangunahing lupon sa pagpaplanong sosyal at ekonomiko at pagtutugma ng patakaran. Ang Lupon ay binubuo ng Pangulo bilang tagapangulo, Kalihim ng Pagpapalanong Soyso-Ekonomiko at Direktor-Heneral ng NEDA bilang pangalawang tagapangulo, at ang mga sumusunod bilang kasapi: ang Kalihim Tagapagpaganap at ang mga Kalihim ng Pananalapi, Kalakalan at Industriya, Pagsasaka, Kapaligiran at Likas na Yaman, Pagawaing Bayan at Lansangan, Pagbabadyet at Pamamahala, Paggawa at Empleyo, at Interyor at Pamahalaang Lokal.
Simula noon naidagdag na ang mga sumusunod bilang kasapi ng lupon: ang kalihim ng Kalusugan, Ugnayang Panlabas, at Repormang Pansakahan (alinsunod sa Kautusang Memorandum Blg. 164, noong 21 Marso 1988); ang Kalihim ng Agham at Teknolohiya (alinsunod sa Kautusang Memorandum Blg. 235, noong 19 Mayo 1989); at ang Kalihim ng Transportasyon at Komunikasyon (alinsunod sa Kautusang Memorandum Blg. 321, noong 26 Setyembre 1990). Bilang karagdagan, ang Kalihim ng Enerhiya (alinsunod sa Batas Republika Blg. 7638, naaprubahan noong Disyembre 9, 1992) at ang Gobernador ng Bangko Sentral ng Pilipinas (alinsunod sa seksyon 124 ng Batas Republika Blg. 7653, naaprubahan noong Hunyo 14, 1993).
Noong Abril 22, 2006, ang lupon ng NEDa ay muling binuo sa pamamagitan ng Kautusang Administratibo Blg. 148, na nagdagdag ng walo pang kasapi at nagpalit sa limang orihinal na mga kasapi.
Ang mga kasalukuyang kasapi ng Lupon ng NEDA ay sina:
- Gloria Macapagal-Arroyo, Tagapangulo
- Ralph Recto, Pangalawang Tagapangulo
- Rolando G. Andaya, Jr. (Kagawaran ng Pagbabadyet at Pamamahala)
- Margarito B. Teves (Kagawaran ng Pananalapi)
- Arthur C. Yap (Kagawaran ng Pagsasaka)
- Hermogenes E. Ebdane, Jr. (Kagawaran ng Pagawaing Bayan at Lansangan)
- Joselito L. Atienza, Jr. (Kagawaran ng Kapaligiran at Likas na Yaman)
- Leandro R. Mendoza (Kagawaran ng Transportasyon at Komunikasyon)
- Angelo T. Reyes (Kagawaran ng Enerhiya)
- Estrella F. Alabastro (Kagawaran ng Agham at Teknolohiya)
- Amando M. Tetangco, Jr. (Bangko Sentral ng Pilipinas)
- Bayani F. Fernando (Pangasiwaan sa Pagpapaunlad ng Kalakhang Maynila)
- Noli de Castro (Housing and Urban Development Coordinating Committee)
- Joseph H. Durano (Kagawaran ng Turismom)
- Peter B. Favila (Kagawaran ng Kalakalan at Industriyay)
- Ramon P. Sales (Komisyon sa Teknolohiyang Pangimpormasyon at Pangkomunikasyon)
- Zaldy U. Ampatuan (Nagsasariling Rehiyon ng Muslim na Mindanao)
- Edgardo D. Pamintuan (Subic-Clark Area Development Corporation)
- Rodolfo P. del Rosario (Presidential Adviser for New Government Centers)
- Gloria Macapagal-Arroyo (Presidential Adviser for Job Creation)
- Erico T. Aumentado (Union of Local Authorities of the Philippines)
Ang Lupon ay tinutulungan ng anim na may antas gabineteng inter-ahensyang lupon:
- Development Budget Coordination Committee (DBCC)
- Infrastructure Committee (InfraCom)
- Investment Coordination Committee (ICC)
- Social Development Committee (SDC)
- Committee on Tariff and Related Matters (CTRM)
- Regional Development Committee (RDCom)
Mga Sanggunian[baguhin]
|
||||||||||
