Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2009

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin
Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2009
Buod na mapa ng panahon
Buod na mapa ng panahon
Unang bagyong nabuo: Enero 3, 2009
Huling bagyong napawi: ika-8 ng Disyembre 2009
Pinakamalakas na bagyo: Nida - 905 hPa (mbar), 215 km/h (130 mph) (10-minute sustained)
Kabuuang bilang ng bagyo (Storms): 22 opisyal, 3 di-opisyal
Mga bagyo (Typhoons): 13 opisyal, 2 di-opisyal
Malakas na bagyo (Super Typhoons): 5
Kabuuang namatay: 2242, 228 nawawala
Kabuuang pinsala: $12.219 bilyon (2009 USD)
Bagyong Pasipiko na mga panahon
2007, 2008, 2009, 2010, 2011

Ang Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2009 ay walang opisyal na hangganan, ngunit karamihan ng mga bagyo (tropical cyclones) ay kadalasang nabubuo tuwing buwan ng Mayo hanggang Nobyembre.[1] Sa mga petsang ito kadalasan madalas mabuo ang mga bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko.

Ang saklaw ng artikulong ito ay limitado lamang sa Karagatang Pasipiko, hilaga ng ekwador, at kanluran ng International Date Line. Ang mga bagyo na nabubuo sa silangan ng International Date Line, hilaga ng ekwador ay tinatawag na hurricane o bagyo. Ang mga bagyong mabubuo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ay binibigyan ng pangalan ng Japan Metrological Agency. Ang mga bagyong na nabuo ay binibigyan ng numero na may hulapi na "W" ng Joint Typhoon Warning Center ng Estados Unidos. Sa karagdagan, ang Pangasiwaan ng Palingkurang Atmosperiko, Heopisikal at Astronomiko ng Pilipinas (PAGASA) ay nagbibigay din ng pangalan sa mga bagyo (kasama ang mga Tropical Depressions) na pumasok o nabuo sa Pilipinas. Ang mga pangalang ito ay hindi pangkaraniwang ginagamit sa labas ng Pilipinas.

Mga nilalaman

Tinatayang bilang ng Bagyo [baguhin]

Tinatayang dami ng bagyo para sa taong 2009
Ahensya Petsa Kabuuang dami
ng bagyo		 Tropical
storms		 Typhoons
JMA Average(1971–2000)[2]  – 26.7  –
CityUHK Average (1950–2000)[3] 31 27 17
PAGASA January 4, 2009[4] <19  –  –
CityUHK April 20, 2009[3] 31 27 18
PAGASA June 15, 2009[5] 7–10  –  –
CityUHK June 18, 2009[6] 30 27 18
CWB June 30, 2009[7]  – 24–27  –
PAGASA November 14, 2009[8] 22-23  –  –
JMA Actual activity 39 22 13
JTWC Actual activity 28 24 15
PAGASA Actual activity 22  –  –


Simula nang taong 2000, ang Laboratory for Atmospheric Research sa City of University sa Hong Kong ay naglalabas ng tinatayang dami ng bagyo, mabibigyang pangalan na bagyo, at mga bagyong may kategorya bilang Typhoon. Ito ay inilabas noong Abril at Hunyo. Ngayong taon, tinataya ng CityUHK ang normal na dami ng bago. Ang normal na dami ng bagyo ayon sa CityUHK ay 31 na bagyo, 27 ang mabibigyan ng pangalan, at 18 ang magiging Typhoon. Noong Abril, inaasahan nila na 4 na bagyo ang maaaring direktang tatama sa katimugang Tsina, lahat ng ito ay inaasahang tatama mula Mayo hanggang Agosto. Sa normal ng pagkakataon, 5 bagyo ang inaasahang tatama dito, 3 dito ay sa umpisa ng Panahon at ang 2 ay mula Siyeptembre hanggang Disyembre.[3] Noong ika-15 Hunyo, inulat ng PAGASA na 7 hanggang 10 bagyo inaasahan nilang dumating sa Pilipinas sa unang tatlong buwan.[5] Ika-30 ng Hunyo, inaasahan na 24-27 na bagyo (tropical storms) ang mabubuo sa kanlurang Pasipiko at nasa 3 hanggang 5 ang makakaapekto sa Taiwan ayon sa Central Weather Bureau.[7][9]

Mga bagyo [baguhin]

Tropical Depression Auring (PAGASA) [baguhin]

!Pangunahing lathalain: Bagyong Auring (2009)
Tropical depression (JMA)
Auring 04 jan 2009 0210Z.jpg Auring (PAGASA) 2009 track.png
Durasyon Enero 3—Enero 6
Lakas 55 km/h (35 mph) (10-min), 1000 hPa (mbar)

Isang sama ng panahon ang nabuo noong ika-30 ng Disyembre 2008, sa timog-silangang ng Maynila, sa Pilipinas.[10] Noong ika-1 ng Enero 2009, sinabi ng JTWC na ang kakayahan nito para maging bagyo ay "mababa" (poor).[11] Noong ika-3 ng Enero 2009, nang ang mamumuong sama ng panahon ay kumilos patungong kanluran, sinabi ng JMA na ito ay isang mahinang bagyo.[12] Kinaumagahan, inulat ng PAGASA na ito ay isa nang ganap na bagyo at binigyan ng pangalan na Auring.[13] Kinahapunan ng araw na iyon, sinabi ng JTWC na ang kakayahan nito para maging bagyo ay "katamtaman" (fair).[14] Kinahapunan ng ika-5 ng Enero, inulat ng PAGASA na ang bagyong Auring ay humina at isa na lamang namumuong sama ng panahon (Low Pressure Area).[15] Kinahapunan ng ika-7 ng Enero, ang labi ni Auring ay nagdulot ng maulap at masamang panahon na may kasamang pag-uulan sa Silangang Luzon, rehiyon ng Bikol, at Visayas bago tuluyang naglaho.[16]

Si Auring ay nagdulot ng malakas na ulan at pagbaha sa Mindanao, pwersahang inilikas ang 38,764 na katao mula sa kanilang tahanan. Dahil sa pagbaha, 294 na kabahayan ang nawasak, isang tao ang namatay at siyam na iba pa ang nawawala.[17][18][19] Umabot sa 12,211 na mga pasahero sa pier ang naantala dahil sa masamang kondisyon ng karagatan dulot ng bagyo. Karagdagang 14 na trak, 44 na magaang kotse, 75 na mga pasahero sa bus, 27 na sasakyan at 295 na mga kargamentong gumugulong (rolling cargoes) ang naantala.[20] May kabuuang 305 kabahayan ang nawasak at 610 iba pa ang nasira. Tinatayang limangpu't tatlong hektarya (53 hectares) ng palayang at tatlo at kalahating hektarya (3.5 hectares) ng mais ang nasira. Umabot ng 43,851 tao ang naapekyuhan ng bagyo[21] at ang nasira ay tinatayang umabot sa dalawangpu't tatlong milyon piso (PhP 23 million) o may katumbas na apat na raan at siyamnapu't walomg libo at tatlong daan at labing walong dolyar (USD 498,318).[22]

Tropical Depression Bising (PAGASA) [baguhin]

Tropical depression (PAGASA)
PAGASA Depression Bising 2009-2-13.jpg Bising (PAGASA) 2009 track.png
Durasyon February 12—February 14
Lakas 45 km/h (30 mph) (10-min), 1002 hPa (mbar)

Noong ika-9 ng Pebrero, isang namumuong sama ng panahon ang namataan isang daan at limangpung kilometro (150 km) sa hilaga ng Republika ng Palau.[23] Sa mga oras na iyon, ipinakikita ng imahe mula sa satellite ang nabubuong isang malalim na convection sa hilagang-dulo ng low level trough ng low pressure at matatagpuan sa lugar kung saan may katamtamang vertical wind shear.[23] Sa sumunod na araw, iniulat ng JTWC na ang namumuong sama ng panahon ay naglaho, ngunit ito ay muling nabuo at noong ikalabing dalawa ng Pebrero ito ay binigyang ng PAGASA ng pangalan na Bising na may lakas ng hangin na umaabot sa apatnapu't limang kilometro kada oras (45 km/h).[24][25] Sa oras na iyon, itinaas ng PAGASA ang babala ng bagyo bilang isa sa ilang parte ng Visayas at Mindanao.[25] Kinaumagahan ng sumunod na araw, iniulat ng PAGASA na si Bising ay direktang tumama sa lupa sa Isla ng Dinagat na may lakas ng apatnapu't limang kilometro kada oras (45 km/h), nang kinahapunan, ibinaba ng PAGASA ang lahat ng babala ng bagyo sa buong Pilipinas nang ibaba nila si Bising sa isang namumuong sama ng panahon.[26][27] Tinatayang 473 na pasahero at mga sasakyan ang naantala sa Liloan at Ormoc dahil sa pagkakansela ng byahe ng mga ferry.[28] Sa Cebu, umabot sa 1,600 na pasahero ang naantala dahil sa bagyo.[29] Kinahapunan ng ikalabing-apat ng Pebrero, ang labi ni Bising ay nagdala ng kalat-kalat na ulan sa katimugang Luzon, rehiyon ng Bikot at Visayas bago tuluyang naglaho. Ang mga pag-uulan ay nagdulot ng pagguho ng lupa sa Isla ng Cebu at nabarahan ang Cebu Trancentral Highway.[30] Ang insidente ay nangyari ng 11 p.m., oras sa Pilipinas noong ika-13 ng Pebrero na naging dahilan para isara ng tuluyan ang buong kalsada.[31]

Tropical Depression Crising (PAGASA) [baguhin]

Tropical depression (PAGASA)
PAGASA Tropical Depression Crising 2009-04-29.jpg Crising (PAGASA) 2009 track.png
Durasyon April 29—May 2
Lakas 45 km/h (30 mph) (10-min), 1006 hPa (mbar)

Ika-29 ng Abril, inulat ng JTWC na isang namumuong sama ng panahon ang namataan 430 km sa timog-kanluran ng Maynila, Pilipinas.[32] Ayon sa imahe na kuha mula sa satellite, ang sentro ng sirkulasyon ay pahaba na nasa lugar kung saan mahina ang vertical wind shear.[32] Ito ay lumakas sa tulong ng isang anticyclone.[33] Dahil dito, ang JTWC ay naglabas ng Tropical Cyclone Formation Alert (TCFA) kinahapunan.[33] Kinaumagahan, ika-30 ng Abril iniulat ng PAGASA na ito ay isa nang ganap na bagyo at binigyan ng pangalang Crising na may lakas na aabot sa 55 kph.[34] Katanghalian, isinailalim ng PAGASA ang ilang parte ng kanlurang Luzon sa Public Storm Warning Signal Number One habang ang bagyo ay mabagal na kumikilos sa Timog Karagatang Tsina.[35] Kinahapunan, ang JTWC ay kinansela ang kanilang TCFA kay Crising sa kadahilanan ng interaction nito sa isa pang sama ng panahon na kalaunan ay naging Tropical Storm 01W.[36] Samantala, ang PAGASA ay patuloy na pagpapalabas ng babala ng bagyo kay Crising at noong ika-isa ng Mayo kinansela ng PAGASA ang lahat ng warning signal sa kanlurang bahagi ng Luzon. Kinaumagahan, ika-2 ng Mayo, inulat ng PAGASA na si Crising ay isa na lamang namumuong sama ng panahon at inilabas ang kanilang huling babala.[37]

Malakas na ulan ang idinulot ni Crising na nagdulot ng pagbaha sa kanlurang bahagi ng Pilipinas, naapektuhan ang 2,500 na katao. Ang pinaka malalang pagbaha ay naganap sa Lucena City kung saan sampung bayan ang hindi mapuntahan ng mga sasakyan. Karamihan sa mga hayop ay napaulat na nalunod. May mga kalye ang hindi madaanan dahil sa landslide o kaya at natangay ng tubig-baha. Isang tulay ang nawasak sa bayan ng Mercedes.[38]

Typhoon Kujira (Dante) [baguhin]

!Pangunahing lathalain: Bagyong Dante (2009)
Wikipedia-logo-en.png
Tingnan ang katumbas na artikulo sa English Wikipedia para sa mas malawak na pagtalakay ng paksang ito.
Typhoon (JMA)
Category 4 typhoon (SSHS)
Trc-kujira-200905.gif Kujira 2009 track.png
Durasyon Mayo 1—Mayo 7
Lakas 155 km/h (100 mph) (10-min), 940 hPa (mbar)

Kinaumagahan ng ika-26 ng Abril, isang sama ng panahon ang nabuo sa baybayin ng Baler, Aurora. Ito ay dating Tail End of Cold Front sa hilagang Luzon. Ayon sa JTWC, ang kakayahan nito para maging isang bagyo sa loob ng 24 oras ay katamtaman "fair". Ngunit noong ika-28 ng Abril, sinabi ng JTWC na ito ay malapit nang maglaho dahil sa interaction kay bagyong Crising at sa isa pang bagyo na may bansag na Tropical Depression 03 ng JMA. Pagkaraan ng ilang araw, ang low pressure area ay kumilos patungong timog-kanluran, at kinagabihan ng ika-30 ng Abril ito ay direktang tumama sa kalupaan ng Albay. Noong ika-1 ng Mayo, sinabi ulit ng JTWC na ang kakayahan nito para maging isang bagyo sa loob ng 24 oras ay katamtaman "fair". Kinahapunan, ayon sa PAGASA, ito ay isa nang bagyo at pinangalanang Dante at naglabas ng Public Storm Warning Signal Number One sa probinsya ng Camarines Norte, Camarines Sur, Albay, Sorsogon, Catanduanes, Isla ng Burias at timog Quezon.[39] Inulat din ng PAGASA na ang bagyo ay nasa Sorsogon sa Rehiyon ng Bikol sa Pilipinas. Kinaumagahan ng ika-2 ng Mayo, naglabas ang JTWC ng TCFA para sa isang depression na halos hindi kumikilos. Kinahapunan, ayon sa JMA na si Dante ay isa nang full depression. Kinaumagahan, ito ay isa nang tropical storm at pinangalanang Kujira. Si Kujira ay patuloy na lumakas at kinahapunan ay isa na itong severe tropical storm. Noong ito ay nasa Pilipinas, pumatay ito ng 27 na katao at siyam ang nawawala.[40] Kinaumagahan ng ika-4 ng Mayo, ang JMA ay itinaas ang antas ni Kujira sa pagiging typhoon.Si Kujira ang mabilis na lumakas at nadoble ang lakas mula sa ikalawang kategorya patungo sa ikaapat na kategorya sa loob ng 24 oras. Noong ika-6 ng Mayo, iniulat ng JTWC na si Kujira ay nag-uumpisa nang maging extratropical, na ang low level circulation center ang nakalabas dahil sa malakas ng vertical wind shear at sa mababang temperatura ng dagat. Bago mangyari iyon, ibinaba ng JMA si Kujira sa severe tropical storm dahil sa malakas na wind shear. Ika-7 ng Mayo, naglabas ng huling babala ang JTWC, at sinabing isa na itong extratropical. Ang JMA ay patuloy na naglabas ng babala habang ibinababa nila ito bilang isang tropical storm. Kinahapunan ng ika-7 ng Mayo, si Kujira ang lalong humina, at maging isang ganap na extratropical cyclone.

Habang nasa Pilipinas, si Kujira ay nagdulot ng pagkawasak ng pananim sa Albay, Camarines Norte, Masbate and Sorsogon na umabot sa 625,709,464. Nagdulot din ito 102 milyong piso sa pagkawasak ng irrigation system sa ika-5 rehiyon.[41] Noong 6AM PST, sinabi ng NDCC na 28 ang namatay, isa ang nawawala at 5 ang nasugatan. Sa kabuuan, 383,457 na katao sa 609 na barangay ng 60 na munisipalidad at 4 na siyudad sa limang probinsya ng region five ang apektado ng bagyo. Ang kabuuang pinsala ay umabot sa PhP 1.288 bilyon na ang 625,709,464 sa mula sa agrikultura at 529.525 milyon ay sa mga inpraskratura. 2387 ng kabahayan ang nawasak, at kung saan 138 ang buong nawasak at 2249 ang nasira.[42]

JMA Tropical Depression 03 [baguhin]

Tropical depression (JMA)
JMA TROPICAL DEPRESSION 2009.jpg JMATD3 2009 track.png
Durasyon May 1—May 4
Lakas 55 km/h (35 mph) (10-min), 1002 hPa (mbar)

Noong Ika-20 ng Abril, isang sama ng panahon ang nabuo sa timog silangang ng Yap. Ang JTWC ay naglabas ng babala na ang potensyal nito para mabuo bilang isang bagyo sa loob ng 24 oras ay mahina. Pagkaraan ng ilang araw, mabagal itong kumilos pahilagang-kanluran. Noong ika-27 ng Abril inulat ng JTWC at JMA na ang nasabing sama ng panahon ay inaasahan nang mawawala. Pero pagkaraan ng ilang araw, ang sama ng panahon ay namuo muli at kumilos ng mabagal patimog silangan. Noong ika-30 ng Abril, naglabas ng babala ang JTWC na ang potensyal nito para mabuo bilang isang bagyo sa loob ng 24 oras ay fair. Kinaumagahan ng ika-2 ng Mayo, ayon sa JMA ang sama ng panahon ay isa nang mahinang Tropical Depresion. Ang JTWC ay naglabas ng TCFA ng araw na iyon. Tanghali ng araw na iyon, ang Tropical depression ay humina, dahil ito sa malakas na windshear at ang JTWC ay kinansela ang TCFA dahil ito ay masyadong pinahina ngwindshear.[43] Ang JMA ay patulos pa rin sa paglalabas ng babala hanggang noong ika-4 ng Mayo nang ito ay humina pa lalo at isa na lamang low pressure area. Gabi ng ika-7 ng Mayo, ang remnant ng tropical depression ay tuluyan nang na naglaho.

Typhoon Chan-hom (Emong) [baguhin]

!Pangunahing lathalain: Bagyong Emong (2009)
Wikipedia-logo-en.png
Tingnan ang katumbas na artikulo sa English Wikipedia para sa mas malawak na pagtalakay ng paksang ito.
Typhoon (JMA)
Category 2 typhoon (SSHS)
Typhoon Chan-hom 2009-05-06.jpg Chan-hom 2009 track.png
Durasyon Mayo 1—Mayo 13
Lakas 120 km/h (75 mph) (10-min), 975 hPa (mbar)

Ika-1 ng Mayo, isang maulap na lugar na may kasamang sama ng panahon sa namataan sa timog-silangan ng Nha Trang, Vietman at kasama ang remnant ni Tropical Depression Crising na nagdulot ng isang mas malakas na sama ng panahon. Ayon sa JTWC, ang kakayahan nito para maging isang bagyo ay "fair" sa kadahilanang ito nasa lugar na may mahinang vertical wind shear at anticyclone sa silangang nito. Bago matapos ang araw, sinabi ng JMA na ito ay isa nang mahinang bagyo at kumikilos pa-timog kanluran. Ang JTWC ang naglabas ng TCFA nang ang convection nito ay nadagdagan at mas naging organized kahit na ang sentro nito ay nakalabas at nasa silangan ng convection. Umaga ng ika-3 ng Mayo, ang JMA ay nag-umpisang maglabas ng babala ng bagyo sa kadahilanang inaasahan nila itong magiging tropical storm kinahapunan na kumikilos pa-silangan. Ika-3 ng Mayo, ang JTWC ay pinangalanan ito bilang "Tropical Depression 03W" habang ang JMA naman ay "Chan-hom". Gabi ng ika-4 ng Mayo, si Chan-hom ay isa nang severe tropical storm. Ika-6 ng Mayo, ito ang pumasok sa Pilipinas mula sa kanluran at pinangalanan bilang "Emong". Gabi ng araw na iyon, ito ay isa nang typhoon ayon sa JMA. Ika-7 ng Mayo, sinabi ng PAGASA na si Chan-hom (Dante) ay direktang tumama sa dulong hilaga ng Bolinao, Pangasinan. Pagkatapos tumawid ng Pangasinan, dumaan ito ng La Union, Ilocos Sur,Benguet, Nueva Vizcaya, Ifugao, Mt. Province, Kalinga at Isabela. Ang Pangasinan na nagtaya ng ulan ng umabot sa 150mm mula kay Emong at La Union ang higit na nasalanta. Ang probinsya sa Gitnang Luzon, Ilocos, Cordillera Administrative Region ang Cagayan, kasama ang Metro Manila at ilang lugar sa Timog Katagalugan ay nakaranas ng mahigit 100mm ng ulan sa lood ng 24 na oras noong ika-7 ng Mayo. Ang pag-uulan ay tumagal mula ika-6 hanggang ika-8 ng Mayo. Ayon sa National Disaster Coordinating Council (NDCC), 6:00 AM PST, ika-13 ng Mayo, umabot sa 50 ang namatay, 47 ang nasugatang at 13 ang nawawala at ang mga nawasak ay umabot sa 690 milyong piso mula sa agrikultura, inprastratura at pribadong lupain. Naapektuhan ang 204,000 katao, 23,280 nakabahayan na ang 6,080 ang tuluyang nawasak at 17,200 ang hindi tuluyang nawasak sa Pangasinan kasama ang 11 pagguho ng lupa sa Zambales at Cagayan.[44] Ayon sa PAGASA, si Emong ay mabilis na manghihina.[45] Ika-8 ng Mayo, si Chan-hom ay isa na lamang tropical storm at di kalaunan ay tropical depression. Ang JMA ay naglabas ng huling babala noong umaga ng ika-9 ng Mayo, na sinundan naman ng JTWC. Ang PAGASA ay patuloy na naglabas ng babala hanggang sa ideklara nila itong isa na lamang low pressure area. Ang JTWC ay muling naglabas ng ng babala noong ika-10 ng Mayo dahil sa muling paglakas nito. Gabi ng ika-11 ng Mayo, si Chan-hom ay naging isang subtroical depression, at ayon sa JMA at sa PAGASA ay ito ay isang tropical depression habang ang JTWC ay ideneklara na ito ay naglaho na. Ayon sa PAGASA, si Tropical Depression Chan-hom ay isa nang Subtropical Disturbance ex-Chan-hom at naglabas ng kanilang huling babala para dito. Ngunit, ang JMA ay hindi naglabas ng kanilang huling babala hanggang sa kinaumagahan ng ika-13 ng Mayo, kung saan ang circulation ay tuluyan nang naglaho at ito ay bumilis ng pagkilos pa-hilagang silangan dahil sa jt stream at inaasahan na ito ay magiging isang extratropical o kaya ay hihigupin ng cold front.

Severe Tropical Storm Linfa [baguhin]

Wikipedia-logo-en.png
Tingnan ang katumbas na artikulo sa English Wikipedia para sa mas malawak na pagtalakay ng paksang ito.
Severe tropical storm (JMA)
Category 1 typhoon (SSHS)
Typhoon Linfa 2009-06-20.jpg Linfa 2009 track.png
Durasyon June 14—June 23
Lakas 110 km/h (70 mph) (10-min), 975 hPa (mbar)

Umaga ng ika-10 ng Hunyo, inulat ng JTWC na isang sama ng panahon ang nabuo 140 km sa timog-silangan ng Palau.[46] Ang sama ng panahon ay may mahaba na low level circulation center na may kasamang malalim ng convection sa timog-kanluran nito.[46] Isang tropical wave ang nagdulot ng magandang outflow na nang mga oras na iyon ay nasa lugar na may katamtamang wind shear.[46] Pagkalipas ng mga araw, ito ay mabilis na lumakas hanggang noong ika-14 ng Hunyo, nang sabihin ng JMA na ito ay naging panlima na Tropical Depression.[47] Kinahapunan, ang JTWC ay naglabas ng Tropical Cyclone Formation Alert habang ito ay nasa 520 km sa timog-silangan ng Maynila.[48] Ngunit, bago matapos ang araw, ang JMA ay naglabas ng kanilang huling babala para dito at ibinaba ito bilang isa na lamang low pressure area, at kalaunan ay sumunod ang JTWC at kinansela ang kanilang TFCA malaki ang nabawas sa convection nito malapit sa gitna ng sirkulasyon. Ipinakikita sa Quicksat na ang low level circulation center nang mga oras na iyon ay nakapaloob sa isang monsoon trough. Ngunit, ang upper level environment ay nananatiling maganda kung saan may mahinang vertical wind shear. Noong ika-15 at ika-16 ng Hunyo, ang labi nito ay nagdulot ng malakas na ulan sa halos lahat ng isla sa Luzon habang ito ay tumatawid ng Pilipinas. Nang narating nito ang Timog Dagat Tsina, ang labi nito ay mabilis na nabuo at ang pangalawang TCFA ay inilabas ng JTWC. Nang sumunod na araw, ayon sa JMA, ito ay lumakas at isa nang tropical depression. Hapon ng araw na iyon, tinawag ito ng JTWC na Tropical Depression 03W. Umaga ng ika-18 ng Hunyo, ito ay lalo pang lumakas ang naabot ang kategorya bilang isang tropical storm at pinangalanan na Linfa.

Tropical Storm Nangka (Feria) [baguhin]

Tropical storm (JMA)
Tropical storm (SSHS)
Tropical Storm Nangka peaked 2009.jpg Nangka 2009 track.png
Durasyon June 22—June 26
Lakas 75 km/h (45 mph) (10-min), 990 hPa (mbar)

Ika-16 ng Hunyo, isang sama ng panahon ang nabuo 170 km sa hilagang-silangan ng Palau. Pagkaraan ng ilang araw, ito ay mas bumuti ngunit ang low level circulation center (LLCC) ay mahirap makita.[49] Umaga ng ika-20 ng Hunyo, ang sama ng panahon ay lumakas.[50] Ito ay nasa lugar kung saan mahina ang vertical wind shear. Umaga ng ika-22 ng Hunyo, sinabi ng JTWC na ang kakayahan nito para maging isang bagyo sa loob ng 24 oras ay "fair".[51] Mga 0600UTC ng araw na iyon, sinabi ng JMA na ito ay isa lang mahina na tropical depression,[52] habang ang JTWC ay naglabas ng TFCA para dito. Ito ay dahil ang convection ay mas naging organize at ayon sa upper level analysis ay nagpakita ng cyclonic center sa silangan, sa kanluran lang ng Guam. Pagkalipas ng apat na oras, ang JTWC ay naglabas ng unang babala at tinawag ito bilang Tropical Depression 04W. Umaga ng ika-23 ng Hunyo, ang PAGASA ay naglabas ng kanilang babala para dito at pinangalanan bilang Feria. Kinahapunan, si Nangka (Feria) ay direktang tumama sa Borongan, Silangan ng Samar mag-aala-singko ng hapon oras sa Pilipinas o 0900UTC, at direkta ring tumama sa Masbate mag-aalas-diyes ng gabi oras sa Pilipinas o 1400UTC. Ika-24 ng Hunyo, si Nangka ay mabilis na humina habang ito sa patungo ng Mindoro. Ito ay direktang tumama sa pangatlong pagkakataon sa Lungsod ng Calapan, Mindoro mag-aalas-dose ng tanghali oras sa Pilipinas o 0430UTC. Pagkatapos nito tawirin ang Mindoro sa loob ng walong oras, si Nangka (Feria) ay ibinaba ang antas bilang tropical depression ayon sa PAGASA, habang ang JMA at JTWC naman ay pinanatili ang antas nito bilang tropical storm ng araw na iyon.

Sa Silangan ng Samar, mahigit 800 pasahero ang naantala dahil sa pagkakansela ng mga byahe ng barko.[53] Maraming puno ang nabuwal dahil sa malalakas na hangin, nawasak ang bubong ng isang bahay at isang sasakyan ang nasira.[54] Malalakas na pagkulog at pagkidlat ang nabuo sa ilang parte ng Pilipinas. Sa San Pascual, Bauan, at Lungsod ng Batangas, malalaking tipak ng yelo and bumuhos dahil sa bagyo. Ayon sa mga residente, hindi pa sila kahit kailan nakakita ng ganito dati. Apat na barangay sa bayan ng Bauan ang tinamaan na isang buhawi, maraming puno ang nabuwal, at ayon sa iba ay hanggang baywang na tubig baha.[55] Ayon sa mga balita, na totoo ang buhawi at winasak nito ang 23 kabahayan. Sa Cebu, isang tao ang namatay at pitong iba pa ang nawawala.[56] Umabot sa 500 katao ang nawalan ng bahay dahil sa bagyo.[57] Sa Cavite, 7000 ang naantala sa pantalan dahil sa malakas na hanging at pagbuhos ng ulan dulot ni Nangka, umabot sa apat na talampakan ang mga alon sa Cavite.[58] Sa Albay, mahigit 300 pampasaherong barko ang naantala sa pantalan ng Albay, Tobaco, Albay.[59] Sa Navotas at Malabon, ang ilog ng Navotas - Malabon ay lumikha ng malalaking alon. Umabot sa halos 3 talampakan ang taas ng baha sa lugar.[60]

Ika-24 ng Hunyo, 6 ang namatay habang 11 ang nawawala dahil kay Nangka (Feria). Ang mga nasirang ari-arian ay umabot sa 2.8 milyong piso.[61]

Tropical Storm Soudelor (Gorio) [baguhin]

Tropical storm (JMA)
Tropical storm (SSHS)
Tropical Storm Soudelor 2009.jpg
Durasyon July 9—July 12
Lakas 65 km/h (40 mph) (10-min), 994 hPa (mbar)

Gabi ng ika-7 ng Hulyo, inulat ng JTWC ng isang sama ang nabuo 900 km, sa hilagang-kanluran ng Yap. Malalim ng convection na nakapaloob sa malaki ngunit mahinang circulation, ito ay pinalakas ng Tropical Upper Tropospheric Trough na nasa silangan. Sa mga sumunod na araw, ito ay unti-unting nabuo hanggang noong ika-9 ng Hulyo, ang JTWC ay naglabas ng Tropical Cyclone Formation Alert kung saan ang PAGASA ay pinangalanan itong Tropical Depression Gorio. Kinahapunan ng araw na iyon, ang JTWC ay nagsimula nang maglabas ng babala ng bagyo para dito na tinawag nilang 05W, ang JMA ay naglabas din ng babala para sa isang tropical depression kinaumagahan ng sumunod na araw. Noong ika-10 ng Hulyo, ang PAGASA ay naglabas ng kanilang huling babala para kay Gorio ng ito ay lumabas na nang Pilipinas, ito ay nakaranas ng hindi magandang upper level environment. Ngunit ito ay lumakas bilang isang tropical storm ayon sa JTWC at JMA kung saan ang JMA ay tinawag itong Soudelor. Hapon ng araw na iyon, sinabi ng JTWC na si Soudelor ay humina at isa na lamang tropical depression, ngunit muling naging isang tropical storm habang papalapit sa Hainan Province sa Tsina. Ika-11 ng Hulyo, ang JTWC at JMA ay ibinaba ang antas nito na isa na lamang tropical depression at kinahapunan ng araw na iyon ang JTWC ay naglabas ng kanilang huling babala para dito.

JMA Tropical Depression 08 (Huaning) [baguhin]

Tropical depression (JMA)
Tropical depression (SSHS)
20090714-06w-full.jpg 06-W 2009 track.png
Durasyon July 11—July 14
Lakas 55 km/h (35 mph) (10-min), 1000 hPa (mbar)

Ika-10 ng Hulyo, isang namumuong sama ng panahon ang lumitaw 1065 kms sa silangan ng Maynila. Ang convection ay naiipon na may maayos na mid level circulation na matatagpuan sa ilalim ng isang anticyclone at nagpapakita ng outflow mula sa isang trough sa hilagang-silangan nito. Umaga ng sumunod na araw, ito ay isa nang mahinang tropical depression ayon sa JMA. Noong ika-11 ng Hulyo, ito ay unti-unting lumakas kung saan ang PAGASA ay pinangalanan itong Huaning. Ika-12 ng Hulyo, ang JTWC ay naglabas ng TCFA para dito. Umaga ng sumunod na araw, ang PAGASA ay itinaas ang antas nito bilang isang tropical storm habang ang JTWC ay tinawag itong Topical Depression 06W. Bago magtanghali, ito ay direktang tumama sa Chungyang, Taiwan. Noong sumunod na araw, ang JMA at JTWC ay naglabas ng kanilang huling babala para kay Huaning.

Typhoon Molave (Isang) [baguhin]

Typhoon (JMA)
Category 1 typhoon (SSHS)
Molave 18 July 2009.jpg Molave 2009 track.png
Durasyon July 14—July 19
Lakas 120 km/h (75 mph) (10-min), 975 hPa (mbar)

Ika-10 ng Hulyo, isang namumuong sama ng panahon ang lumitaw 280 kms timog-silangan ng Yap. Ang convection ay bumabalot sa poorly organized at drawn out na low level circulation center na nasa lugar na may mahinang wind shear. Ito ay mas lumakas ng sumunod na araw kung saan ang convecton ay naiipon na sa ibabaw ng low level circulation center. Ngunit noong ika-12 ng Hulyo, ito ay naglaho dahil ang outflow nito ay natangay ng outflow ni Huaning ayon sa JTWC. Ngunit gabi ng ika-13 ng Hulyo, ito ay mabilis na nakabawi at ang JTWC ay naglabas ng TCFA. Umaga ng sumunod na araw, ang JMA at PAGASA ay itinaas ang antas nito bilang isang tropical depression kung saan ang PAGASA ay tinawag itong Isang. Umaga ng ika-15 ng Hulyo, ito ay patuloy na lumakas kung saan ang JTWC ay tinawag itong Tropical Depression 07W, hapon ng araw na iyon ang PAGASA ay itinaas ang antas nito bilang isang tropical storm. Ika-17 ng Hulyo, ang JMA ay itinaas ang antas ni Molave bilang isang severe tropical storm at bilang isang typhoon naman ayon sa PAGASA. Umaga ng ika-18 ng Hulyo, ang HKO ay itinaas ang antas ni ni Molave bilang isang typhoon. Ito ay mabilis ang kumilos patungo ng timog-dagat Tsina. Si Molave ay direktang tumama sa Batanes. Kinahapunan, nang ito ay kumilos patungong Tsina, ang JMA at JTWC ay naglabas ng kanilang hulingbabala para kay Molave nang ito ay nanghina at isa na lamang tropical depression. Apat na katao ang namtay dahil kay Molave.[62]

Tropical Storm Goni (Jolina) [baguhin]

Tropical depression (JMA)
Goni 4 August 2009.jpg Goni 2009 track.png
Durasyon July 30—August 9
Lakas 55 km/h (35 mph) (10-min), 988 hPa (mbar)

Gabi ng ika-25 ng Hulyo, isang namumuong sama ng panahon ang nabuo mula sa isang monsoon trough 815 kms hilagang-silangan ng Guam.[63] Malalim na convection ang bumabalot sa low level circulation center.[63] Isang anticyclone at tropical upper tropospheric trough ang nagbibigay ng magandang outflow.[63] Nang mga sumunod na araw, ito ay mas lalo pang lumakas bago ito naglaho noong ika-28 ng Hulyo dahil sa mahirap matukoy ang low level circulaton center at sa malakas na vertical wind shear. Ngunit noong ika-30 ng Hulyo, ito ay muling lumakas, ang low level circulation center ay pahaba na isang senyales nang maraming circulation centers. Gabi ng araw na iyon, ito ay isa nang tropical depression ayon sa PAGASA na tinawag nilang Jolina. Nang sumunod na araw, ito ay mas lumakas at isa nang tropical storm ayon sa PAGASA, ang JMA naman ay tinawag itong tropical depression ng araw na iyon.

Typhoon Morakot (Kiko) [baguhin]

Typhoon (JMA)
Category 1 typhoon (SSHS)
Typhoon Morakot Aug 7 2009.jpg Morakat 2009 track.png
Durasyon August 2—August 11
Lakas 140 km/h (85 mph) (10-min), 945 hPa (mbar)

Ang bagyong ito ay nabuo maaga sa Agosto 2, sa loob ng isang sabsaban lubang tungkol sa 1000 km silangan ng Pilipinas [64][65] The depression remained weak, however, and later that day the JMA downgraded it to an area of convection.[66][67] Still later that day, the JMA reported that the tropical depression had regenerated [68]. Ang bagyong ito ay naging low pressure dahil mayroong cold front o Hanging Amihan na nakapaghina ng bagyo

((clear))

Severe Tropical Storm Dujuan (Labuyo) [baguhin]

Severe tropical storm (JMA)
Tropical storm (SSHS)
STS Dujuan at peak intensity 06-September-09.jpg Dujuan 2009 track.png
Durasyon September 1—September 10
Lakas 95 km/h (60 mph) (10-min), 980 hPa (mbar)


Sa Agosto 28, isang lugar ng convectional cloudiness kaugnay na sa isang sabsaban lubang nabuo tungkol sa 1000 km (620 milya) timog-kanluran ng Okinawa, Japan.

((clear))


Typhoon Koppu (Nando) [baguhin]

Typhoon (JMA)
Category 1 typhoon (SSHS)
Koppu.20090914.0320.250m.jpg Koppu 2009 track.png
Durasyon September 11—September 16
Lakas 120 km/h (75 mph) (10-min), 975 hPa (mbar)

On September 9, isang lugar ng convectional cloudiness na kaugnay sa ang tag-ulan ng labangan binuo 370 km (250 mi) sa hilagang-kanluran ng Palau.Maling banggit (Naawawala ang pansarang </ref> na para sa tatak na <ref>); $2[69] Deep convection had started to form over a low level circulation center.[69] The JMA then reported early the next day that the disturbance had intensified into a weak tropical depression.[70] Subalit sa oras na ito ang JTWC hindi upgrade ang gulo sa isang tropical depression, sa halip issuing isang tropiko bagyo pormasyon alerto mamaya sa araw na iyon bilang ang lubak poleward-agos pinabuting. ((clear))

Tropical Depression Urduja [baguhin]

Tropical depression (JMA)
Tropical depression (SSHS)
Tropical Depression Urduja 2009-11-22.jpg Urduja 2009 track.png
Durasyon November 21—November 25
Lakas 55 km/h (35 mph) (10-min), 1002 hPa (mbar)

Sa Nobyembre 23, PAGASA inihayag na ang isang mababaw na mababang presyon ng lugar silangan ng Mindanao ay binuo sa isang depression Tropical at ay pinangalanang "Urduja". Ang parehong araw JTWC hinirang ng tropical depression bilang 27W.It ay may isang maximum na hangin na 55 km / h na malapit sa sentro Signal No.1 ay itataas sa Masbate, Romblon, Cebu, Negros Provinces, Samar Probinsya, Bohol, Antique, Iloilo, Aklan, Capiz, Surigao Del Norte, Surigao Del Sur, Agusan Del Norte, Siargao, Dinagat Island


Mga kaganapan [baguhin]


Hulyo [baguhin]

Ika-13
3:00pm PST - Si Huaning (JMA TD 08) ay direktang tumama sa Chungyang, Taiwan.
Ika-14
5:00pm PST - Ang JMA at PAGASA ay tinawag ang Low Pressure Area bilang isang hilagang-silangan ng Mindanao bilang JMA Tropical Depression 08 at Tropical Depression Isang.
Ika-15
11:00pm PST - Ang PAGASA ay itinaas ang antas ni Isang bilang isang Tropical Storm.
Ika-18
3:00pm PST - Ang JMA ay itinaas ang antas ni Molave sa Typhoon.
Ika-19
3:00am PST - Ang JMA at JTWC ay naglabas ng huling babala para kay Molave.
Ika-30
11:00pm PST - Ang PAGASA at tinawag ang Low Pressure Area ilang kilometro sa silangan ng Catanduanes na Tropical Depression Jolina.
Ika-31
11:00am PST - Ang PAGASA ay itinaas ang antas ni Jolina bilang isang Tropical Storm.

Pangalan ng bagyo [baguhin]

Ang mga bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ay binibigyan ng pangalan ng RSMC Tokyo-Typhoon Center ng Japan Metrological Agency. Ang mga pangalan ng bagyo ay pinipili muna sa mga sumusunod ng listahan, kung saan walang taunang listahan. Ang mga pangalan ay nagmula sa labingtatlong (13) bansa na kasapi ng ESCAP/WMO Typhoon Committee, maliban sa Singapore. Ang labingtatlong (13) nasyon o teritoryo kasama ng Pederasyon ng Estado ng Micronesia, kada isa ay nagbigay ng tigsasampung pangalan, na ginagamit alinsunod sa pagkakasunod ng mga letra ng mga pangalan ng mga bansa. Sa ngayon, ang unang bagyo na may lakas na Tropical Stom ay bibigya ng pangalan bilang Kujira. Ang mga pangalan na makapal ang pagkakasulat ay kasalukuyang aktibo at ang mga hindi pa gamit na pangalan ay kulay abo ang pagkakasulat.

Contributing Nation Names
Cambodia Damrey Kong-rey Nakri Krovanh Sarika
China Haikui Yutu Fengshen Dujuan Haima
DPR Korea Kirogi Toraji Kalmaegi Mujigae Meari
Hong Kong Kai-tak Man-yi Fung-wong Choi-wan Ma-on
Japan Tembin Usagi Kammuri Koppu Tokage
Laos Bolaven Pabuk Phanfone Ketsana Nock-ten
Macau Sanba Wutip Vongfong Parma Muifa
Malaysia Jelawat Sepat Nuri Melor Merbok
Micronesia Ewiniar Fitow Sinlaku Nepartak Nanmadol
Philippines Maliksi Danas Hagupit Lupit Talas
RO Korea Gaemi Nari Jangmi Mirinae Noru
Thailand Prapiroon Wipha Mekkhala Nida Kulap
United States Maria Francisco Higos Omais Roke
Vietnam Son-Tinh Lekima Bavi Conson Sonca
Cambodia Bopha Krosa Maysak Chanthu Nesat
China Wukong Haiyan Haishen Dianmu Haitang
DPR Korea Sonamu Podul Noul Mindulle Nalgae
Hong Kong Shanshan Lingling Dolphin Lionrock Banyan
Japan Yagi Kaziki Kujira (0901) Kompasu Washi
Laos Leepi Faxai Chan-hom (0902) Namtheun Pakhar
Macau Bebinca Peipah Linfa (0903) Malou Sanvu
Malaysia Rumbia Tapah Nangka (0904) Meranti Mawar
Micronesia Soulik Mitag Soudelor (0905) Fanapi Guchol
Philippines Cimaron Hagibis Molave (0906) Malakas Talim
RO Korea Jebi Neoguri Goni Megi Doksuri
Thailand Mangkhut Rammasun Morakot Chaba Khanun
United States Utor Matmo Etau Aere Vicente
Vietnam Trami Halong Vamco Songda Saola

Pilipinas [baguhin]

Ang Pangasiwaang Pilipino sa Palingkurang Atmosperiko, Heopisikal at Astronomiko (PAGASA) ay gumagamit ng sariling listahan para sa mga bagyo na nasa loob ng Pilipinas. Ang listahan ay inuulit kada apat na taon.[71]

  • Auring
  • Bising
  • Crising
  • Dante (0901)
  • Emong (0902)
  • Feria (0904)
  • Gorio (0905)
  • Huaning
  • Isang (0906)
  • Jolina
  • Kiko
  • Labuyo
  • Nando
  • Ondoy
  • Pepeng
  • Quedan
  • Ramil
  • Santi
  • Tino
  • Urduja
  • Vinta
  • Wilma (hindi pa gamit)
  • Yolanda (hindi pa gamit)
  • Zoraida (hindi pa gamit)
  • Alamid (hindi pa gamit)
  • Bruno (hindi pa gamit)
  • Conching (hindi pa gamit)
  • Dolor (hindi pa gamit)
  • Ernie (hindi pa gamit)
  • Florante (hindi pa gamit)
  • Gerardo (hindi pa gamit)
  • Hernan (hindi pa gamit)
  • Isko (hindi pa gamit)
  • Jerome (hindi pa gamit)

Mga epekto [baguhin]

Ang talahanayan na ito ay listahan ng mga bagyo na nabuo sa hilagang-kanlurang Pasipiko hanggang kanluran ng International Date Line. Nakapaloob dito ang lakas ng bagyo ayon sa Saffir-Simpson Hurricane Scale, durasyon, pangalan, direktang naapektuhan, mga namatay, at mga nasira. Ang lahat ng datos ay kinuha mula sa JMA, PAGASA, at/o kaya sa JTWC.

2009 Pacific typhoon statistics
Pangalan ng
Bagyo		 Petsa ng
pagiging
Aktibo		 Antas kategorya

na pinakamataas

 Pinakamalakas
na hangin

(mph)

 Pinakamababang
presyon

(mbar)

 ACE Landfall(s) Pinsala

(millions

USD)

 Namatay
Saan Kailan Lakas ng
Hangin

(mph)
Auring Enero 3 – Enero 7 Tropical Storm 35 1000  0.0000 Rehiyon ng Bikol Enero 6 35 0.498 1 (1) 
Bising Pebrero 12 – Pebrero 14 Tropical Depression 30 1002  0.0000 Kapuluan ng Dinagat Pebrero 13 30 hindi alam 0 
Crising Abril 30 – Mayo 2 Tropical Depression 35 1000  0.0000 none none 0 
Kujira
(Dante)		 May 1 – May 7 Typhoon 100 940  8.8125 Isla ng Catanduanes Abril 30 25 25.4 28 
eastern Albay, Rehiyon ng Bicol Abril 30 30
Sorsogon, Rehiyon ng Bicol Mayo 1 35
JMA TD 03 Mayo 1 – Mayo 4 Tropical Depression 35 1002  0.0000 none none 0 
Chan-hom
(Emong)		 Mayo 1 – Mayo 13 Typhoon 75 975  5.7100 Bolinao, Pangasinan Mayo 7 75 20.1 55 (5) 
Linfa Hunyo 14 – Hunyo 23 Severe Tropical Storm 70 975  3.3225 Luzon June 16 30 110 7
Quanzhou, Fujian Hunyo 21 50
Nangka
(Feria)		 Hunyo 22 – Hunyo 26 Tropical Storm 45 990  2.0150 Borongan, Eastern Samar Hunyo 23 40 4.2 11 
Isla ng Masbate Hunyo 23 45
Calapan, Isla ng Mindoro Hunyo 24 45
Huizhou City, Tsina Hunyo 26 40
Soudelor
(Gorio)		 Hulyo 9 – Hulyo 12 Tropical Storm 40 994  0.6125 Babuyan Islands, Cagayan Hulyo 9 30 Unknown 17 (2) 
Leizhou Peninsula, Tsina Hulyo 12 40
Fangchenggang, Tsina Hulyo 12 35
Quang Ninh Province, Vietnam July 12 30
Huaning Hulyo 11 – Hulyo 14 Tropical Depression 35 1004  0.0000 Chungyang, Taiwan Hulyo 12 35 none 0 
Molave
(Isang)		 Hulyo 14 – Hulyo 19 Typhoon 75 975  2.7575 Batanes, Philippines Hulyo 17 70 Unknown 4 (1) 
Hong Kong, Tsina Hulyo 18 75
JMA TD 10(Jolina) Hulyo 30 – Still Active Tropical Depression 30 992  0.0000 Aurora, Philippines Agosto 1 35 Unknown 5 
JMA TD 11 Agosto 2 – Still Active Tropical Depression 35 998  0.0000 none none 0 
Season Aggregates
13 Depressions January 3 – Still Active   100 940 23.2300 19 landfalls 161.198 128 (9)

Mga sanggunian [baguhin]

  1. ↑ Gary Padgett (August 17, 2003). "Monthly Global Tropical Cyclone Summuary May 2003". Typhoon 2000. http://www.typhoon2000.ph/garyp_mgtcs/may03sum.txt. Nakuha noong October 30, 2008. 
  2. ↑ "Tropical Cyclone Summary 2008". Japan Meteorological Agency. World Meteorological Organization. 2009. http://www.wmo.int/pages/prog/www/tcp/Best%20Tracks/documents/TCsummary2008.doc. Nakuha noong 2009-11-23. 
  3. ↑ 3.0 3.1 3.2 "April 2009 Predictions of Seasonal Tropical Cyclone Activity over the Western North Pacific". City University of Hong Kong. 2009-04-20. http://aposf02.cityu.edu.hk/~mcg/tc_forecast/2009_forecast_APR.htm. Nakuha noong 2009-04-26. 
  4. ↑ "Auring to skip Visayas". Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration. Inquirer.net. 2009-01-04. http://newsinfo.inquirer.net/breakingnews/regions/view/20090104-181364/Auring-to-skip-Visayas. Nakuha noong 2009-09-03. 
  5. ↑ 5.0 5.1 "PAGASA predicts 10 tropical cyclones to enter Philippines in next 3 months". Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration. Philippine Information Agency. 2009-06-15. http://www.webcitation.org/5hciXKQWD. Nakuha noong 2009-06-18. 
  6. ↑ "June 2009 Predictions of Seasonal Tropical Cyclone Activity over the Western North Pacific". City University of Hong Kong. 2009-06-18. http://aposf02.cityu.edu.hk/~mcg/tc_forecast/2009_forecast_JUN.htm. Nakuha noong 2009-06-18. 
  7. ↑ 7.0 7.1 "Three to Five Typhoons are Expected to Hit Taiwan in 2009". Central Weather Bureau. 2009-06-30. http://www.cwb.gov.tw/V6/news/Newsbb/980630.doc. Nakuha noong 2009-07-13. 
  8. ↑ "2-3 cyclones to visit RP in coming weeks — PAGASA". Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration. GMA News.TV. 2009-11-14. http://www.webcitation.org/5lVO82NB3. Nakuha noong 2009-11-23. 
  9. ↑ "CWB expects three to five typhoons to hit this year". Taipei Times. 2009-07-01. http://www.taipeitimes.com/News/taiwan/archives/2009/07/01/2003447575. Nakuha noong 2009-07-13. 
  10. ↑ "JTWC Besttrack TD Auring". Joint Typhoon Warning Center. http://www.webcitation.org/5delPHnrS. Nakuha noong January 4, 2009. 
  11. ↑ "JTWC ABWP10 01-01-09 23z". Joint Typhoon Warning Center. http://www.webcitation.org/5dVuv9Vwh. Nakuha noong January 4, 2009. 
  12. ↑ "JMA WWJP25 Advisory 03-01-09 00z". Japan Meteorological Agency. http://www.webcitation.org/5dXkAXfSu. Nakuha noong January 4, 2009. 
  13. ↑ "PAGASA Advisory 03-01-09 09z". Pangasiwaang Pilipino sa Palingkurang Atmosperiko, Heopisikal at Astronomiko. http://www.webcitation.org/5dYXJdCE2. Nakuha noong January 4, 2009. 
  14. ↑ "JTWC ABWP10 03-01-09 20z". Joint Typhoon Warning Center. http://www.webcitation.org/5dZ7GUcdx. Nakuha noong January 4, 2009. 
  15. ↑ "PAGASA Advisory 05-01-09 21z". Pangasiwaang Pilipino sa Palingkurang Atmosperiko, Heopisikal at Astronomiko. http://www.webcitation.org/5dbtu8KC8. Nakuha noong January 5, 2009. 
  16. ↑ "Minor Flooding and Landslides in Catanduanes" (PDF). National Disaster Coordinating Council. http://210.185.184.53/ndccWeb/images/minor_flooding_in_catanduanes/lndslide%20in%20catanduanes%202009.pdf. Nakuha noong 2008-01-09. 
  17. ↑ Rene Acosta (January 5, 2009). "Thousands of ‘Auring’ victims still in evacuation centers". Business Mirror. http://businessmirror.com.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=4147:thousands-of-auring-victims-still-in-evacuation-centers&catid=26:nation&Itemid=63. Nakuha noong January 5, 2009. 
  18. ↑ Rene F. Alima (January 6, 2009). "Mother electrocuted in Talisay". Cebu Daily News. http://globalnation.inquirer.net/cebudailynews/metro/view/20090106-181728/Mother-electrocuted-in-Talisay. Nakuha noong May 10, 2009. 
  19. ↑ Cong B. Corrales (January 7, 2009). "16 villages declared 'calamity areas'". The Sun Star. http://www.sunstar.com.ph/static/cag/2009/01/07/news/16.villages.declared.calamity.areas..html. Nakuha noong May 10, 2009. 
  20. ↑ Helen Flores (January 5, 2009). "'Auring' threatens eastern Visayas". The Philippine Star. http://www.philstar.com/Article.aspx?ArticleId=429210&publicationSubCategoryId=63. Nakuha noong January 5, 2009. 
  21. ↑ "Consolidated Report on Flash Floods in Cagayan de Oro City and Gingong City" (PDF). National Disaster Coordinating Council. http://210.185.184.53/ndccWeb/images/ndccWeb/ndcc_advisory/effects_flshflood_in_cagayan_de_oro_2009/ndcc%20update%20consolidated%20report%206%20dec%2009.pdf. Nakuha noong 2008-01-09. 
  22. ↑ Government of the Philippines (2008-01-09). "PGMA orders immediate rehabilitation of flood-ravaged areas in Regions X, XIII". Reliefweb. http://www.reliefweb.int/rw/rwb.nsf/db900SID/LSGZ-7N4J7D?OpenDocument&emid=TC-2009-000005-PHL. Nakuha noong 2008-01-10. 
  23. ↑ Maling banggit (Hindi tamang <ref> tag; walang binigay na teksto para sa refs na may pangalang ABWP10_09-2-08); $2
  24. ↑ "Pacific-NW: Satellite Weather Bulletin 10-02-08 03z". Joint Typhoon Warning Center. http://www.webcitation.org/5eXcm9obT. Nakuha noong 2009-02-13. 
  25. ↑ 25.0 25.1 "PAGASA Advisory 12-02-09 10z". Pangasiwaang Pilipino sa Palingkurang Atmosperiko, Heopisikal at Astronomiko. http://www.webcitation.org/5eXQFw4KW. Nakuha noong 2009-02-13. 
  26. ↑ "PAGASA Advisory 13-02-09 03z". Pangasiwaang Pilipino sa Palingkurang Atmosperiko, Heopisikal at Astronomiko. http://www.webcitation.org/5eY3T4lfd. Nakuha noong 2009-02-13. 
  27. ↑ "PAGASA Advisory 13-02-09 09z". Pangasiwaang Pilipino sa Palingkurang Atmosperiko, Heopisikal at Astronomiko. http://www.webcitation.org/5eYR5DB0Q. Nakuha noong 2009-02-13. 
  28. ↑ Philippine Information Agency (February 14, 2009). "Bising cancels ferry trips, strands passengers in Liloan, Ormoc ports". Samar News Agency. http://www.samarnews.com/news2009/feb/f2054.htm. Nakuha noong April 17, 2009. 
  29. ↑ Jhunnex Napallacan, Joey A. Gabieta (February 14, 2009). "‘Bising’ strands 1,600 Cebu passengers". Philippine Daily Inquirer. http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20090214-189243/Bising-strands-1600-Cebu-passengers. Nakuha noong April 17, 2009. 
  30. ↑ Staff Writer (February 14, 2009). "Cebu Transcentral Highway impassable due to landslide". Cebu News Online. http://www.cebuonlinenews.com/20090214/992305-cebu-transcentral-highway-impassable-due-to-landslide/. Nakuha noong March 7, 2009. 
  31. ↑ Staff Writer (February 15, 2009). "2 major roads impassable.". Manila Bulletin. http://www.articlearchives.com/safety-accidents-disasters/disasters-landslides/2330777-1.html. Nakuha noong May 11, 2009. 
  32. ↑ 32.0 32.1 "Significant Tropical Weather Advisory for the Western and Southern Pacific 29-04-09". Forecast team: Charlie. Joint Typhoon Warning Center. http://www.webcitation.org/5gOGMrj2g. Nakuha noong 2009-05-01. 
  33. ↑ 33.0 33.1 "Tropical Cyclone Formation Alert 2009-04-29". Joint Typhoon Warning Center. 2009-04-29. ftp://ftp.met.fsu.edu/pub/weather/tropical/GuamStuff/2009042923-WTPN.PGTW. Nakuha noong 2009-05-02. 
  34. ↑ "PAGASA Advisory 2009-04-30 03z". Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration. 2009-04-30. http://www.webcitation.org/5gPfHe5xF. Nakuha noong 2009-05-02. 
  35. ↑ "PAGASA Advisory 2009-04-30 09z". Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration. 2009-04-30. http://www.webcitation.org/5gQ3KtVNW. Nakuha noong 2009-05-02. 
  36. ↑ "Tropical Cyclone Formation Alert Cancellation 30-04-09". Joint Typhoon Warning Center. 2009-04-30. http://www.webcitation.org/5gQnw62Jt. Nakuha noong 2009-05-02. 
  37. ↑ "Tropical Depression Crising PAGASA Final Advisory". Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration. 2009-05-02. http://www.webcitation.org/5gSWIUqBY. Nakuha noong 2009-05-11. 
  38. ↑ Staff Writer (May 2, 2009). "'Crising' affects 500 families in Quezon, isolates Bicol towns". GMA News. http://ph.news.yahoo.com/gma/20090501/tph-crising-affects-500-families-in-quez-ce44f36.html. Nakuha noong May 10, 2009. 
  39. ↑ "PAGASA Tropical Depression Dante Advisory 1". PAGASA. May 1, 2009. http://www.webcitation.org/5gRoGUMp4. Nakuha noong 2009-05-03. 
  40. ↑ "Storm ‘Dante’ kills 13 in Bicol; 9 missing". Philippine Daily Inquirer. May 4, 2009. http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/nation/view/20090504-202925/Storm-Dante-kills-13-in-Bicol-9-missing. Nakuha noong 2009-05-04. 
  41. ↑ "Typhoon Dante's death toll rises to 28". ABS-CBN News and Current Affairs. May 12, 2009. http://www.abs-cbnnews.com/nation/regions/05/12/09/typhoon-dantes-death-toll-rise-28. Nakuha noong 2009-05-06. 
  42. ↑ http://210.185.184.53/ndccWeb/images/ndccWeb/ndcc_advisory/TD_DANTE/ndcc%20update%20sitrep14%20re%20effects%20of%20ts%20dante-06%20may%202009-6am.pdf
  43. ↑ "Tropical Cyclone Formation Alert Cancelation May 2, 2009". Joint Typhoon Warning Center. May 2, 2009. http://www.webcitation.org/5gU0NwAix. Nakuha noong 2009-05-03. 
  44. ↑ "‘Emong’ lashes Pangasinan; fells power lines". Philippine Daily Inquirer. May 8, 2009. http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/nation/view/20090508-203768/Emong-lashes-Pangasinan-fells-power-lines. Nakuha noong 2009-05-08. 
  45. ↑ "PAGASA Advisory 5 for Typhoon Emong (Chan-hom) on May 7, 2009.". PAGASA. http://www.webcitation.org/5gb08UD3f. Nakuha noong 2009-05-07. 
  46. ↑ 46.0 46.1 46.2 "Significant Tropical Weather Advisory 10-06-09 06z". Joint Typhoon Warning Center. 2009-06-10. http://www.webcitation.org/5hR2M5eMh. Nakuha noong 2009-06-14. 
  47. ↑ "JMA WWJP25 Advisory 14-06-09 06z". Japan Meteorological Agency. 2009-06-14. http://www.webcitation.org/5hX6S30Ze. Nakuha noong 2009-06-14. 
  48. ↑ "Tropical Cyclone Formation Alert 14-06-09 07z". Joint Typhoon Warning Center. 2009-06-14. http://www.webcitation.org/5hWiLYS9s. 
  49. ↑ "Significant Tropical Weather Advisory for the Western and South Pacific Oceans 22-06-09 20z". Joint Typhoon Warning Center. http://www.webcitation.org/5dZ7GUcdx. Nakuha noong June 22 , 2009. 
  50. ↑ "Significant Tropical Weather Advisory for the Western and Southern Pacific Oceans 02-05-09 06z". Joint Typhoon Warning Center. 2009-05-22. http://www.webcitation.org/5gSoFl0uL. Nakuha noong 2009-05-22. 
  51. ↑ "Tropical Cyclone Formation Alert 22-05-09 23z". Joint Typhoon Warning Center. 2009-05-22. http://www.webcitation.org/5gTpJfVwN. Nakuha noong 2009-05-22. 
  52. ↑ "JMA Advisory 22-06-09 00z". Japan Meteorological Agency. http://www.webcitation.org/5dXkAXfSu. Nakuha noong June 22 , 2009. 
  53. ↑ Staff Writer (June 23, 2009). "Signal No.1 up over Metro Manila as Feria slams into Borongan, E. Samar". GMA News. http://www.gmanews.tv/story/165639/Signal-No1-up-over-Metro-Manila-as-Feria-slams-into-Borongan-E-Samar. Nakuha noong June 23, 2009. 
  54. ↑ Jeannette Andrade (June 23, 2009). "Fallen tree damages 3 cars at DoJ". Inquirer. http://newsinfo.inquirer.net/breakingnews/metro/view/20090623-212049/Fallen-tree-damages-3-cars-at-DoJ. Nakuha noong June 23, 2009. 
  55. ↑ Sarita Kare (June 23, 2009). "Hailstorm, tornado hit Batangas towns". ABS-CBN Southern Tagalog. http://www.abs-cbnnews.com/nation/regions/06/23/09/hailstorm-tornado-hit-batangas-towns. Nakuha noong June 23, 2009. 
  56. ↑ "NDCC: 1 dead, 7 missing as ‘Feria’ pounds Cebu". June 24, 2009. http://www.gmanews.tv/story/165689/NDCC-1-dead-7-missing-as-Feria-pounds-Cebu. Nakuha noong June 24, 2009. 
  57. ↑ Alice Nicart (June 24, 2009). ""Feria" leaves 500 homeless; Samar PDCC activated". Daily News Reader. http://www.pia.gov.ph/default.asp?m=12&r=&y=&mo=&fi=p090624.htm&no=24. Nakuha noong June 24, 2009. 
  58. ↑ http://www.gmanews.tv/video/43871/Cavite_port_stranded
  59. ↑ http://www.gmanews.tv/video/43873/300-ship-passengers-stranded-due-to-%27Feria%27
  60. ↑ http://www.gmanews.tv/video/43872/Navotas-Malabon-in-deep-flood
  61. ↑ Staff Writer (June 24, 2009). "Pagasa: 75 kph winds won't be felt in Metro Manila; 6 dead, 11 missing". GMA News TV. http://www.gmanews.tv/story/165713/Feria-roars-across-central-RP-6-dead-11-missing. Nakuha noong June 24, 2009. 
  62. ↑ Associated Press (July 17, 2009). "'Isang' leaves 1 dead, 2 missing". The Filipino Star. http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=487746&publicationSubCategoryId=200. Nakuha noong July 17, 2009. 
  63. ↑ 63.0 63.1 63.2 "Significant tropical weather advisory for the Western and the Southern Pacific Oceans". Joint Typhoon Warning Center. 2009-07-25. ftp://ftp.met.fsu.edu/pub/weather/tropical/GuamStuff/2009072522-ABPW.PGTW. Nakuha noong 2009-07-30. 
  64. ↑ "JMA WWJP25 Advisory 02-08-2009 00z". Japan Meteorological Agency. 2009-08-02. ftp://ftp.met.fsu.edu/pub/weather/tropical/Tokyo/2009080200.RJTD. Nakuha noong 2009-08-02. 
  65. ↑ "Significant Tropical Weather Advisory 03-08-2009 00z". Joint Typhoon Warning Center. 2009-08-03. ftp://ftp.met.fsu.edu/pub/weather/tropical/GuamStuff/2009080300-ABPW.PGTW. Nakuha noong 2009-08-03. 
  66. ↑ "JMA WWJP25 Advisory 02-08-2009 06z". Japan Meteorological Agency. 2009-08-02. ftp://ftp.met.fsu.edu/pub/weather/tropical/Tokyo/2009080206.RJTD. Nakuha noong 2009-08-02. 
  67. ↑ "JMA WWJP25 Advisory 02-08-2009 12z". Japan Meteorological Agency. 2009-08-02. ftp://ftp.met.fsu.edu/pub/weather/tropical/Tokyo/2009080212.RJTD. Nakuha noong 2009-08-02. 
  68. ↑ "JMA WWJP25 Advisory 02-08-2009 18z". Japan Meteorological Agency. 2009-08-02. ftp://ftp.met.fsu.edu/pub/weather/tropical/Tokyo/2009080218.RJTD. Nakuha noong 2009-08-02. 
  69. ↑ 69.0 69.1 "Significant Tropical Weather Advisory for the Western and Southern Pacific Oceans 2009-10-31 20z". Joint Typhoon Warning Center. 2009-10-31. ftp://ftp.met.fsu.edu/pub/weather/tropical/GuamStuff/2009103120-ABPW.PGTW. Nakuha noong 2009-11-02. 
  70. ↑ "JMA WWJP25 Advisory 2009-11-01 00z". Japan Meteorological Agency. 2009-11-01. ftp://ftp.met.fsu.edu/pub/weather/tropical/Tokyo/2009110100.RJTD. Nakuha noong 2009-12-05. 
  71. ↑ "The Philippine Tropical Cyclone Names". Typhoon 2000. http://www.typhoon2000.ph/names.htm. Nakuha noong October 30, 2008. 

Kawing Panlabas [baguhin]

Kinuha mula sa "http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Panahon_ng_bagyo_sa_hilagang-kanlurang_Pasipiko_ng_2009&oldid=1288379"