Panteon

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin
Disambig colour.svg Nakakarga ang "Mga diyos" dito. Para sa ibang gamit, tingnan ang Mga diyos (paglilinaw).
Huwak ikalito sa pantson at pantiyon.

Ang isang panteon (Ingles: pantheon, mula sa Griyegong Πάνθεον[1] - pantheon, literal na "isang templo ng lahat ng mga diyos", "ng o karaniwan sa lahat ng mga diyos", mula sa πᾶν pan- "lahat" + θεῖος theios, "ng o para sa mga diyos", mula sa θεός theos, "diyos") ay isang pangkat ng lahat ng mga diyos ng isang partikular na mga relihiyong politeistiko o mitolohiya.

Ang opus ni Max Weber noong 1922 na Economy and Society ay tumatalakay sa kaugnayan sa pagitan ng panteon ng mga diyos at ng pag-unlad ng monoteismo.

Ang "panteon" ay maaaring tumukoy din sa isang templo o banal na gusaling talagang nakalaan sa "lahat ng mga diyos", na umiiwas sa kahirapan ng pagbibigay ng isang lubos na tala. Ang pinakakilalang kayariang ganiyan ay ang Panteon ng Roma, na itinayo noong 27 BK. Ang gusali ay inilaan para sa "lahat ng mga diyos" bilang isang kilos na yumayakap sa sinkretismong panrelihiyon sa lalong nagiging multikultural na Imperyo ng Roma, na mayroong mga nasasakupang sumasamba sa mga diyos na nagmula sa maraming mga kultura at mga tradisyon. Ang gusali ay muling binago pagdaka upang gamitin bilang isang simbahang Kristiyano noong 609 sa ilalim ng pamumuno ni Papa Bonifacio IV.

Magmula noong ika-16 na daantaon, ang "panteon" ay maaari ring tumukoy, ayon sa diwang sekular, sa pangkat ng ipinagbubunying mga tao ng isang lipunan. Ang ganitong gawain ay ipinahihiwatig sa dating mga sanggunian; halimbawa na ang si Jove ng panteong Proto-Indo-Europeo (na ang iba pang mga uring lingguwistiko ay "deus" at "divus") na nangangahulugang 'diyos, mayamang lalaki'. Sa kasalukuyan ang salitang "panteon", 'ng o para sa mga diyos', ay sumasalamin sa pampamamahayag na meme na tumutukoy sa mga titan o "higante" ng pananalapi bilang "Mga Panginoong ng Sansinukob". Bilang halimbawa, si Mick Jagger ay dinakila at isinama sa panteon ng mga megastar ng musikang rock.

Tingnan din[baguhin]

Partikular na mga panteon ng mga diyus-diyosan
! Para sa karagdagang impormasyon: Tala ng mga diyus-diyosan

Karagdagang mga mababasa[baguhin]

  • Wrigley, Richard & Craske, Matthew (2004), Pantheons: Transformations of a Monumental Idea. Ashgate Publishing, Ltd., ISBN 0-7546-0808-5.