Piso ng Pilipinas

Mula sa Tagalog na Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

Ang piso ng Pilipinas ay ang opisyal na pananalapi ng Pilipinas. Nagmula sa salitang Kastila na peso ang piso na nangangahulugang "timbang". Nahati ito sa 100 sentimos. Ang "PHP" ay ang kodigo nito sa ISO 4217.

Ang Pilipinas ay isa mga bansang naging kolonya ng España na gumagamit ng piso bilang kanilang pananalapi, katulad ng Mexico, Colombia at Argentina. Noong Oktubre 2005, ang suplay ng piso ng Pilipinas ay umabot ng 569.2 bilyong piso (halos US$11.5 bilyon).

Mga nilalaman 1 Kasaysayan 1.1 Bago ang Panahong Kastila 2 Salaping papel (Banknotes) 3 Barya 4 Kawing panlabas

[baguhin] Kasaysayan

Ang piso ng Pilipinas, tulad ng dolyar ng Estados Unidos, ay nanggaling sa 8 piraso ng dolyar ng Espanya. Nahahati ito sa 100 sentimo. Noong dekada 60s, ang pangalan ng salapi ay pinalitan ng piso at sentimo.

[baguhin] Bago ang Panahong Kastila

Ang pakikipagkalakalan ng mga sinaunang Pilipino sa mga mangangalakal galing sa mga kalapit pulo ay sinasagawa sa pamamagitan ng palitan ng mga bagay. Ang hindi magandang naidudulot ng palitan na ito ay nagbunsod ng paggamit ng ginto bilang sukatan ng palitan.

[baguhin] Salaping papel (Banknotes)

Nangangailangan ang artikulo o seksyon na ito ng pagwawasto sa balarila, istilo, pagkakaisa, tono o baybay. Maaari kang makatulong sa pamamagitan ng pagbabago nito ngayon. (Agosto 2009)

Kasalukuyang salaping papel na ginagamit sa Pilipinas:

Kasalukuyang salaping papel [1]
Talaksan		Halaga	Kulay	Deskripsyon		Unang Taon
Harap	Likod			Harap	Likod
		5 piso*	Lunti	Emilio Aguinaldo	Declaration of Philippine Independence	1985
		10 piso*	Kayumanggi	Apolinario Mabini	Barasoain Church	1985 (first version)
		10 piso*	Kayumanggi	Apolinario Mabini at Andres Bonifacio	Barasoain Church and Blood Compact of the Katipuneros	1998 (second version)
		20 piso	Narangha	Manuel L. Quezon	Malacañang Palace	1986
		50 piso	Pula	Sergio Osmeña	National Museum (historically and formerly the Old Congress Building)	1987
		100 piso	Purpura	Manuel A. Roxas	Bangko Sentral ng Pilipinas	1987
		200 piso	Lunti	Diosdado P. Macapagal	Philippine EDSA Revolution 2	2002
		500 piso	Dilaw	Benigno S. Aquino, Jr.	Philippine Unity	1987
		1000 piso	Asul	Jose Abad Santos, Hen. Vicente Lim, at Josefa Llanes Escoda	Banaue Rice Terraces, Manunggul Jar, and Langgal Hut	1991
Suleras:Standard banknote table notice

(* Nakalimbag ngunit hindi pa rin legal na malambot)

[baguhin] Barya

Kasalukuyang mga baryang ginagamit sa Pilipinas:

Kasalukuyang barya [2]
Talaksan	Halaga	Diameter	Mabigat	Komposisyon	Gilid	Harap	Likod	Unang Taon
	1 sentimo*	15.5 mm	2.0 g	6% Tanso balanced steel	Round/Plain	"1 SENTIMO", Year Mark	Logo of Bangko Sentral ng Pilipinas	1995
	5 sentimo*	15.5 mm	1.9 g		Round/Plain (with 4 mm central hole)	"5 SENTIMO", Year Mark	Words "Bangko Sentral ng Pilipinas" along the border
	10 sentimo*	17.0 mm	2.5 g		Round/Reeded	"10 SENTIMO", Year Mark	Logo of Bangko Sentral ng Pilipinas
	25 sentimo	20.0 mm	3.8 g	65% Tanso 35% Sink	Round/Plain	"25 SENTIMO", Year Mark	Logo of Bangko Sentral ng Pilipinas	1995
			3.6 g	65% Tanso 35% Sink plated steel				2004
	1 piso	24.0 mm	6.1 g	75% Tanso 25% nickel	Round/Reeded	Profile of José Rizal, Year Mark	Logo of Bangko Sentral ng Pilipinas	1995
			5.35 g	nickel plated steel				2004
	5 piso	27.0 mm	7.7 g	70% Tanso 5.5% nickel 24.5% Sink	Round/Plain (design bordered by 12-scallop)	Profile of Emilio Aguinaldo, Year Mark	Logo of Bangko Sentral ng Pilipinas	1995
	10 piso	26.5 mm	8.7 g	Ring: 75% Tanso 25% nickel Center: 92% Tanso 6% aluminum 2% nickel	Round/Interrupted milled	Profiles of Andres Bonifacio and Apolinario Mabini, Year Mark	Logo of Bangko Sentral ng Pilipinas	2000

(* Nakalimbag ngunit hindi pa rin legal na malambot)

[baguhin] Kawing panlabas

• Talaan ng mga kodigo ng ISO 4217
• Mga Barya at Salaping Papel ng Pilipinas

Ang lathalaing ito na tungkol sa Pilipinas ay isang usbong. Makakatulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.