Elizabeth II

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
(Idinirekta mula sa Reyna Elizabeth II)
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin
Elizabeth II
Reyna ng Nagkakaisang Kaharian ng Dakilang Britanya at Hilagang Irlandya
Paghahari 6 Pebrero 1952 – kasalukuyan
Koronasyon 2 Hunyo 1953
Buong pangalan Elizabeth Alexandra Mary
Sinundan George VI
Kahalili Prinsipe Charles, Prinsipe ng Wales
Konsorte kay Prinsipe Philip, Duke ng Edinburgh
Supling Prinsipe Charles, Prinsipe ng Wales
Prinsesa Anne, Prinsesang Royal
Prinsipe Andrew, Duke ng York
Prinsipe Edward, Konde ng Wessex
Ama George VI
Ina Elizabeth Bowes-Lyon
Mga paniniwalang relihiyoso Church of England, Church of Scotland

Ang Kaniyang Kamahalan Reyna Elizabeth II ng United Kingdom (ipinanganak noong 21 Abril 1926), ay ang Reyna ng labing-anim na malayang mga bansa na tinatawag na Realmong Komonwelt. Ang mga bansang ito ay ang Nagkakaisang Kaharian, Canada, Australia, New Zealand, Jamaica, Barbados, Bahamas, Grenada, Papua New Guinea, Solomon Islands, Tuvalu, Saint Lucia, Saint Vincent and the Grenadines, Antigua and Barbuda, Belize, at Saint Kitts and Nevis.

Si Elizabeth ay ipinanganak sa London at nag-aral sa bahay. Ang kanyang ama na si George VI ay umakyat sa trono noong 1936 dahil sa pagbibitiw sa tungkulin ng kanyang tiyuhin na si Edward VIII. Siya ay nagsimulang magdaos ng mga pampublikong tungkulin noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, kung saan siya ay nagsilbi sa Auxiliary Territorial Service. Nang namatay ang kanyang ama noong 1952, siya ay naging Pinuno ng Komonwelt at reyna ng pitong malalayang bansa na kasapi sa Komonwelt: United Kingdom, Canada, Australia, New Zealand, South Africa, Pakistan at Ceylon. Siya ay kinoronahan noong 1953 at ito ang unang koronasyon na napalabas sa telebisyon. Sa pagitan ng 1956 at 1992, ang bilang ng kanyang mga kaharian ay kumonti dahil ito ay naging mga republika na kinabibilangan ng South Africa, Pakistan at Ceylon (naging Sri Lanka).

Taong 1947 nang magpakasal siya kay Prinsipe Philip, Duke ng Edinburgh, kung saan nagkaroon sila ng apat na anak: Charles, Anne, Andrew at Edward. Noong 1992, kung saan tinaguriang annus horribilis ni Reyna Elizabeth II, naghiwalay sa kani-kanilang mga asawa sina Charles at Andrew, nagdiborsiyo si Anne, at nasunog ang ilang bahagi ng Windsor Castle. Nagtuloy sa diborsiyo ang relasyon nina Prinsipe Charles at Diana noong 1996. Nang sumunod na taon, namatay sa aksidente sa kotse si Diana sa Paris, at binatikos ng midya ang pamilya maharlika sa hindi nito paglitaw sa publiko sa mga araw bago ang libing ni Diana. Gayunpaman, naging tanyag si Elizabeth dahil sa kanyang paglitaw sa publiko at nanatiling mataas ang katanyagan niya sa paglipas ng panahon.

Ang haba ng kanyang pamumuno na 60 taon ang ikalawa sa lahat ng mga monarko sa bansa; mas mahaba ang pamumuno ni Reyna Victoria. Ang Pilak, Ginto at Diamanteng Anibersaryo ng kanyang pamumuno ay ipinagdiwang noong 1977, 2002 at 2012.

Kabataan[baguhin | baguhin ang batayan]

Si Elizabeth ay ang panganay na anak ni Prinsipe Albert, Duke ng York (naging Haring George VI), at ng kanyang maybahay na si Lady Elizabeth Bowes-Lyon. Ang kanyang ama ay ang pangalawang anak nina Haring George V at Reyna Mary, at ang kanyang ina ay ang bunsong anak ng isang Eskosyang aristokrat na si Claude Bowes-Lyon, ika-labing-apat na Konde ng Strathmore at Kinghorne. Siya ay ipinanganak sa pamamagitan ng Cesarean noong 21 Abril 1926 sa oras na 2:40 ng umaga (GMT) sa bahay ng kanyang lolo sa 17 Bruton Street, Mayfair. Ang Anglikanong Arsobispo ng York, Cosmo Lang, ang nagbinyag sa kanya sa isang pribadong kapilya ng Palasyo ng Buckingham noong ika-29 ng Mayo. Siya ay pinangalanang Elizabeth na mula sa kanyang ina, Alexandra mula sa ina ni George V, na namatay anim na buwan ang nakaraan, at Mary mula sa kanyang lola. Tinawag siyang "Lilibet" ng malapit na myembro ng kanyang pamilya. Itinitangi siya ni George V, at nang siya ay nagkaroon ng malubhang sakit noong 1929 ang mga regular na pagbisita sa kanyang lolo ay pinapurihan ng mga sikat na palimbagan at nang lumaon ng mga mananalambuhay dahil sa pagtulong sa pagpapagaling ng hari.

Ang natatanging kapatid ni Elizabeth na si Prinsesa Margaret ay ipinanganak noong 1930. Ang dalawang prinsesa ay tinuruan sa bahay sa ilalim ng pamamahala ng kanilang ina at ni Marion Crawford, na tinawag na "Crawfie". Ang kanilang mga aralin ay naka-sentro sa kasaysayan, wika, panitikan at musika. Nadismaya ang pamilya maharlika noong 1950 nang magpalathala si Crawford ng talambuhay nila Elizabeth at Margaret na pinamagatang The Little Princesses. Ang aklat ay naglalarawan sa kanyang hilig sa mga kabayo at mga aso, kaayusan at kanyang responsibildad.

Herederang Mapagpalagay[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang Prinsesa Elizabeth, 1933

Habang ang kaniyang lolo ay naghahari, si Elizabeth ay ikatlo sa linya ng pagmamana sa trono. Kahit na ang kanyang pagkapanganak ay nagbigay ng interes sa publiko, hindi siya inaasahan maging reyna. Noong namatay ang kaniyang lolo noong 1936 ay siya ang naging ikalawa sa linya. Ngunit sa pagtatapos ng taong yaon, ay nagbitiw din si Edward sa pagiging hari kaya ang kanyang ama ang naging hari.

Si Elizabeth ay pribadong nagaaral tungkol sa kasaysayang Konstitusyonal mula kay Henry Marten, Ikalawang Proboste ng Kolehiyo ng Eton. Siya ay natuto ding mag-Pranses mula sa mga Pranses niyang mga governess. Isang Girl Guides Company, ang 1st Buckingham Palace Company, Ay binuo upang makasalamuha niya ang mga babaeng kasing-edad niya. Matapos noon ay inisabak siya bilang Sea Ranger.

Ikalawang Digmaang Pandaigdig[baguhin | baguhin ang batayan]

Noong Setyembre 1939, Pumasok na ang Britanya sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig, na nagtapos noong 1945. Habang nagaganap ang digmaan, Karamihan sa mga batang taga-Londres ay inilikas upang maiwasan ang mga pambobomba sa Londres o mas sikat sa tawag na The Blitz. Noon ay pinaplanong ilikas ang dalawang prinsesa patungong Canada ngunit mariing tinutulan ng noo'y Reyna Elizabeth, na idineklarang "Ang mga bata ay hindi aalis nang wala ako, Ako ay hindi aalis ng wala ang Hari, At ang Hari ay hindi aalis. Ang dalawang prinsesa ay nanatili sa Kastilyo ng Balmoral hanggan mag-Pasko noong 1939, na kung kailan sila ay lumipat patungong Sandringham, Norfolk. Mula Pebrero hanggang Mayo 1940 ay nanirahan sila sa Lodge Royal sa Windsor hanggang sa lumipat na sila sa mismong Kastilyo ng Windsor na kung saan nanirahan sila doon sa nalalabing 5 taon ng digmaan. Sa Windsor ay sila ay bumida sa mga pantomimes sa Pasko upang magdonate sa Queen's Wool Fund. Taong 1940 naman ay isinagawa ni Elizabeth ang kauna-unahan niyang pagsasalita sa radyo sa Children's Hour ng Korporasyong Pambrodkast ng Britanya.

Noong 1943, sa gulang na 16, isinagawa ni Elizabeth ang kauna-unahang paglitaw niya sa publiko na magisa noong pinuntahan niya ang mga Gwardiyang Grenadero. Sa pagdating ng kaniyang ika-18 na kaarawan, ang batas ay inamyendahan upang siya ay maisali sa mga Counsellors ng Estado na tumatayong kapalit sa inkapasidad o pagliban ng monarko. Noong Pebrero ng taong 1945, siya ay sumali sa Auxiliary Territorial Service bilang Ikalawang Subalterno at mayroong numero na 230873. Siya din ay tinuruan maging drayber at mekaniko at siya naiangat sa pwestong Junior Commander limang buwan makalipas.

Sa pagtatapos ng digmaan sa Europa, ang mga prinsesang Elizabeth at Margaret ay nakisalamuha sa mga nagsasayang tao sa mga kalsada ng Londres.

Habang nagaganap ang digmaan, may mga plano para sa pagpuksa ukol sa mga isyung nasyonalismo sa Gales sa pamamagitan ng paglalapit kay Elizabeth sa taumbayan ng Gales. Isang plano ay ang pagtatalaga sa kaniya bilang Konstabulo ng Kastilyong Caernarfon o kaya naman ay patron ng Urdd Gobaith Cymru o ang Liga ng Kabataang Gales, ngunit inabandona ito dahil sa iba't ibang rason. Mayroon isa pang plano na gawing Prinsesa ng Gales si Elizabeth ngunit tinutulan ng Hari. Isinama din siya sa Gorsedd ng Bards ng Gales sa Pambansang Eisteddfod ng Gales.

Noong 1947 ay ang Pamilya Maharlika ay pumunta ng Katimugang Aprika, Ito ang kauna-unahang paglibot sa karagatan. Habang nasa paglilibot, Winika niya sa Buong Komonwelt at Imperyo ng Britanya na:

"Idinedeklara ko, na ang aking buhay, maging mahaba man o maikli, ay magiging nakalaan sa inyong serbisyo at sa buong pamilya Imperyal na kinabibilangan nating lahat." (I declare before you all, that my whole life, whether it's been long or short, shall be devoted to your service, and the service of our great imperial family, to which we all belong.)

Pagpapakasal at Pamilya[baguhin | baguhin ang batayan]

Nakilala ni Elizabeth ang kaniyang magiging asawa, si Prinsipe Philip ng Gresya at Dinamarca, noong 1934 at 1937. Matapos ang isa pang pagkikita sa Kolehiyong Pandagat Royal sa Dartmouth noong Hulyo 1939, Si Elizabeth--Kahit 13 taong gulang pa lamang-- ay napapamahal na kay Philip at nagsimula na din silang magpalitan ng sulat-pagmamahal. Ang kasunduan ng kanilang kasal ay inihayag noong 9 Hulyo 1947.

Ang maikakasal kay Elizabeth ay hindi nawalan ng kontrobersiya: Si Philip ay walang pinansyal na katayuan, siya din ay mula sa ibang bansa, at mayroon siyang mga kapatid na kasal sa mga Aleman na may koneksyion sa Nazismo.

Bago maganap ang kasal itinakwil ni Philp ang mga Greko a Dinamarkong titulo, nagpalit ng relihiyon mula Ortdoseng Greko sa Anglikanismo, at ginamit ang istilong Tinyente Philip Mountbatten. Bago din ang kasal ay ginawa siyang Duke ng Edimburgo at binigyan ng istilong Kaniyang Kataasan.

Si Elizabeth at Philip ay ikinasal noong 20 Nobyembre 1947 sa Westminster Abbey. Tumanggap sila ng 2500 na regalong pangkasal sa palibot ng mundo. Dahil hindi pa nakakahon ang Britanya sa pagkasirang dinala ng giyera, Kinailangan ni Elizabeth ang mga ration coupons upang makabili ng gagamiting materyal sa kaniyang gown na dinisenyo ni Norman Hartnell, Ang kaniyang mga kapatid ay hindi inimbitahan sa kasal dahil sa kanilang koneksyon sa Alemanya, pati ang Duke ng Windsor ay hindi din inimbitahan.

Si Elizabeth ay nagluwal kay Prinsipe Charles noong 14 Nobyembre 1948. Isang buwan bago isilang si Charles ay naglabas ng kautusan ang Hari upang mapakinabangan din ng mga anak ni Elizabeth ang titulong Prinsipe at Prinsesa Royal. Ang pangalawang anak, ang Prinsesa Anne ay isinilang noong 1950.

Mga Maharlikang Pamagat at Istilo[baguhin | baguhin ang batayan]

  • 21 Abril 1926 – 11 Disyembre 1936: Ang Kanyang Kataasan Prinsesa Elizabeth ng York
  • 11 Disyembre 1936 – 20 Nobyembre 1947: Ang Kanyang Kataasan Ang Prinsesa Elizabeth
  • 20 Nobyembre 1947 – 6 Pebrero 1952: Ang Kanyang Kataasan Ang Prinsesa Elizabeth, Dukesa ng Edinburgh
  • 6 Pebrero 1952 – kasalukuyan: Ang Kanyang Kamahalan Ang Reyna
Kabahayan ng Windsor
Royal Coat of Arms of the United Kingdom.svg
George V
(Saxe-Coburg-Gotha)
Asawa
Mary ng Teck
Mga anak
Edward VIII
George VI
Mary, Prinsesang Royal
Ika-7 Duke ng Gloucester
Ika-3 Duke ng Kent

Prinsipe John

Edward VIII
Asawa
Dukesa ng Windsor
George VI
Asawa
Elizabeth Bowes-Lyon
Anak
Elizabeth II
Prinsesa Margaret, Kontesa ng Snowdon
Elizabeth II
Asawa
Prinsipe Philip, Duke ng Edinburgh
Anak
Prinsipe ng Wales
(Charles III)
Anne, Prinsesang Royal
Prinsipe Andrew, Duke ng York
Prinsipe Edward, Earl ng Wessex
Charles III
Mga Asawa
Lady Diana Spencer
Camilla, Dukesa ng Cornwall
Mga Anak
Prinsipe William ng Wales
(William V)
Prinsipe Henry ng Wales
William V