Tatlong Haring Mago

Mula sa Tagalog na Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

Tumalon sa: nabigasyon, hanapin
Ang tatlong haring mago (nasa kanan) habang nagaalay ng mga handog kay Hesus na kasama ang mga magulang na sina Santa Maria at San Jose (nasa kaliwa).

Ang tatlong haring mago[1], na kilala rin bilang ang tatlong hari o tatlong mago lamang at mga Pantas na lalake[2], ay ang tatlong matatalinong tao[3] o marurunong na mga kalalakihang dumalaw sa batang Hesus noong bagong silang pa lamang ito. Tumagal ng labindalawang mga araw ang kanilang naging paglalakbay bago natagpuan ang banal na mag-anak.[4] Bilang parangal, naghandog ang tatlong mago (taong marurunong) ng tigiisang mga handog para kay Hesus: ng ginto, kamanyang, at mira. Nagmula sa mga Kastilang-Amerikano ang paniniwalang mga hari rin ang mga magong ito.[1]

Mga nilalaman

[baguhin] Katauhan ng mga mago

Ang tatlong haring mago ay mga dalubhasang pinaniniwalaang nagbuhat pa sa Arabia o kaya mga "mago" o astrologo mula sa Persia.[5][6] Walang binabanggit sa Bibliya kung ano ang mga pangalan ng bawat isang pantas, subalit mula noong ikaanim na daantaon, nakaugaliang tawagin sila bilang Melchor, Gaspar, at Baltazar.[5] Dahil tatlo ang bilang ng mga handog na ibinigay nila sa sanggol na Hesus, nakaugalian sa Kristiyanismong ituring na tatlo ang mga mago. Kalimitan silang nilalarawan bilang kinatawan ng tatlong lahi ng sangkatauhan, na kinabibilangan ng isang Asyano, isang Aprikano, at isang Europeano.[6]

[baguhin] Tala ng Belen

Pangunahing lathalain: Tala ng Belen

Natagpuan ng tatlong haring mago ang kinaroroonan ng batang Hesus sa pamamagitan ng pagsunod sa tala ng Belen o tala ng Betlehem. Dahil sa tala, narating nila ang Belen ng Judea (hindi ito ang Belen ng Galilea).[5] Sapagkat pinaniniwalaang mga astrologo rin ang tatlong mago (na nagmula sa magkakaibang pook sa Silangan), tinatayang ang nakita at sinundan nilang bituin o tala ay ang pagsasama-sama, pagtatabi-tabi o paghahanay ng mga planetang (mga tala rin kung tawagin) Saturno, Hupiter, at Marte noong ika-6 BK, bagaman nalalagay sa panahong dalawang taon bago sumapit ang pinakataon ng pagsilang ni Hesus ayon sa pinakamainam na pagtataya o kalkulasyon. Nakapagdulot noong panahong iyon ng makinang na liwanag sa gabi ang pagtatabi-tabi ng tatlong planetang nabanggit. Maaari rin naman na sinadya ng Diyos na lumikha ng natatanging liwanag para magsilbing hudyat sa pagkakasilang ni Hesus.[7] Ayon naman kay Jose C. Abriol, pinaniniwalaang isa itong kahimahimalang bulalakaw.[5]

[baguhin] Mga handog

Inalayan ng tatlong haring mago ang batang Hesus ng tatlong mga handog.[6] Kabilang dito ang ginto, kamanyang, at mira. Sinasagisag ng ginto ang pagkahari ni Hesukristo. Tanda naman ng pagka-Diyos ni Hesus ang kamanyang. Samantalang ng paghihirap at pagkamatay ni Kristo ang mira.[5]

[baguhin] Salaysay

Narito ang buod ng salaysay hinggil sa paglalakbay at pagdalaw ng tatlong haring mago sa sanggol na Hesus batay sa Mateo 2: 1-12:

Dumating ang mga Mago sa Jerusalem na hinahanap at nagtatanong sa kinaroroonan ni Hesus na sanggol. Ibinunyag nilang nakita nila sa Silangan ang isang tala. Ibig nilang sambahin ang batang Hesus na "hari ng mga Hudyo." Napagalaman ito ni Haring Herodes (ang Herodes na ito ay ama ng Herodes Antipas na nababanggit sa panahon ng pangangaral ni Hesus) na ikinasanhi ng kaniyang pagkaligalig. Tinipon ni Herodes ang mga pinunong saserdote at pantas ng bayan para tiyakin kung saan nga isisilang ang Kristo batay sa kasulatan ng hula ng isang propeta. Sinabi ng mga saserdote at pantas kay Herodes na isisilang ito sa Belen ng Judea. Pagkaraan, palihim na tinipon ni Herodes ang mga Mago. Hinikayat niya ang mga ito na sabihan siya kapag natagpuan na nila ang batang Hesus, na ang dinahilan ay para makasamba rin siya. Lumisan ang mga Mago mula sa tahanan ni Herodes. Muli nilang sinundan ang talang una nilang nakita sa Silangan. Natagpuan nila ang bahay na kinaroroonan ng sanggol at ng ama't ina nito. Ibinigay nila ang kanilang mga handog. Hindi sila nagbalik kay Herodes, sapagkat nakatanggap sila ng isang babala sa pamamagitan ng isang panaginip na huwag gawin ito. Nag-iba sila ng daan pauwi sa kanilang mga pinanggalingan.[2][3][5]

[baguhin] Impluho

Nagkaroon ng impluwensiya sa sining at sa panitikan ang kuwento tungkol sa tatlong haring mago.

[baguhin] Sa sining

Ang dibuhong Ang Pagsamba ng mga Mago o Ang Adorasyon ng mga Mago ayon kay Peter Bruegel na Nakatatanda.

Kabilang sa mga pintor na gumuhit ng pinintang larawan kaugnay ng mga mago ng Bibliya si Peter Bruegel na Nakatatanda (c. 1525/30-69). Sa kaniyang paglalarawan, ginamit niyang tagpuan ang pinagmulan niyang bansang Olanda. Bagaman may nakakatawang damdaming hatid ang kaniyang Ang Pagsamba ng mga Mago (The Adoration of the Magi sa Ingles), itinuturing ito bilang isang dakilang bersyon ng salaysay o paksa. Mapagmamasdan sa larawan na may pagbabantulot o pananantiya ang batang Hesus sa pagtanggap ng mga handog mula sa mga Mago. Dalawa sa mga Mago ang tila mga huklubang haring puti ang kulay ng balat, na uugud-ugod na sa katandaan at parang mga miyembro ng konseho o munisipyo. Samantala ang Magong may itim na balat ay may nakakaengganyang kaigihan o interes sa mga nagaganap. Iginuhit dito si Maria bilang mayumi at kagalang-galang ngunit hindi napapansing may bumubulong sa tainga ni Jose ng hinggil sa pagdududa sa kaganapan ng Pagsisilang ng Birhen kay Hesus.[6]

[baguhin] Sa panitikan

Sa panitikan, isa sa mga nalikang kathang-isip na salaysayin ang naimpluwensiyahan ng diwa ng pagpapalitan ng mga regalo ang maikling kuwentong isinulat ng Amerikanong si O. Henry (pangalang pampanitikan ni William Sydney Porter) noong 1906. Sa kaniyang Ang Handog ng mga Mago inilarawan niya ang dalawang nakababatang mag-asawang hindi makasarili at mapagmahal na isinakripisyo ang kanilang mahahalagang mga pansariling pag-aari para lamang mabigyan ng aginaldo ang isa't isa sa araw ng Pasko. Ipinaputol at ipinagbili ni Della ang kaniyang mahabang buhok para maibili ang asawang lalaking si Jim ng tanikala para sa orasang pambulsa nito. Samantala, ibinenta naman pala ni Jim ang kaniyang orasang ito para maibili at maalayan si Della ng mga suklay na yari sa mga kabibe ng pawikan.[8][9]

[baguhin] Tingnan din

[baguhin] Sanggunian

  1. ↑ 1.0 1.1 "Hari, Ang Tatlong Hari, Haring Mago, Ang Tatlong Haring Mago". English, Leo James. Tagalog-English Dictionary (Talahulugang Tagalog-Ingles). (1990).
  2. ↑ 2.0 2.1 Philippine Bible Society.. (1973). "Ang Pagdalaw kay Jesus (Mateo/Matthew 2: 1-12) ng Tatlong mga Pantas (Mago) na Lalake, mula sa Ang Dating Biblia (1905)". Magandang Balita Biblia.
  3. ↑ 3.0 3.1 "Ang Pagdalaw kay Jesus (Mateo 2: 1-12) ng Tatlong Haring Mago, mula sa Bagong Magandang Balita Biblia, AngBiblia.net". Ang Biblia/Bagong Magandang Balita Biblia (Lumang Tipan, Deuterocanonico at Bagong Tipan). (2008). Philippine Bible Society, AngBiblia.net, Lungsod ng Batangas, Pilipinas.
  4. ↑ Kleiner, Fred S. at Christin J. Mamiya. (2005). "Adoration of the Magi". Gardner's Art Through the Ages, ika-12 edisyon. Wadsworth/Thomson Learning, Kaliporniya, ISBN 0155050907., Incarnation and Childhood, The Life of Jesus in Art, Religion and Mythology, pahina 308.
  5. ↑ 5.0 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 Abriol, Jose C.. (2000). ""Pagsamba ng mga Mago" at "Pagtakas sa Ehipto (nina Jose, Maria, at Hesus)," salaysay at mga tala sa pahina 1433". Ang Banal na Biblia, Natatanging Edisyon, Jubileo A.D. Paulines Publishing House/Daughters of St. Paul (Lungsod ng Pasay) ISBN 9715901077.
  6. ↑ 6.0 6.1 6.2 6.3 Reader's Digest. (1995). "Paliwanag para sa tatlong marurunong na lalaki, sa pahina 662". The Reader's Digest Bible, Illustrated Edition (Condensed from the Revised Standard Version: Old and New Testaments). The Reader's Digest Association, Inc., Pleasantville, London/New York/Montreal/Sydney/Auckland/Cape Town, ISBN 0276420136.
  7. ↑ "What was the star the wise men followed to Betlehem?, paliwanag kaugnay ng Mateo 2:2, pahina 130". Fackler, Mark (patnugot). 500 Questions & Answers from the Bible / 500 mga Katanungan at mga Kasagutan mula sa Bibliya. (2006). The Livingston Corporation/Barbour Publishing, Inc., Uhrichsville, Ohio, ISBN 9781597894739.
  8. ↑ O'Henry and The Gift of the Magi LiteraryTraveler.com
  9. ↑ "The Gift of the Magi ni O. Henry, sipi katabi ng talambuhay ni Henry, O., sa pahina 110-113". The New Book of Knowledge (Ang Bagong Aklat ng Kaalaman), Grolier Incorporated. (1977).

[baguhin] Mga kawing panlabas

Kinuha mula sa "http://tl.wikipedia.org/wiki/Tatlong_Haring_Mago"
Mga pansariling kagamitan