Urbana at Feliza

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin

Ang sumulat ng Urbana at Feliza ay si P. Modesto de Castro na ipinanganak sa Biñan, Laguna, noong unang hati ng ika-19 na dantaon. Nag-aral siya sa Colegio Real de San Jose, naging Kura sa Catedral ng Maynila at pagkatapos ay sa Naik, Kabite. Bukod sa “Urbana at Feliza” ay sinulat din niya ang “Pláticas Doctrinales” (1864), “Exposicion de las Siete Palabras en Tagalo”, at “Novena a San Isidre en Tagalo”, atb. Sa pamamagitan ng “Urbana at Feliza” ay natagurian siyang “Ama ng Tuluyang Klasika sa Tagalog”.

Ang “Urbana at Feliza” na ang buong pamagat ay “Pagsusulatan nang Dalawang Binibini na si Urbana at si Feliza” ay binubuo ng palitan ng liham ng dalawang magkapatid. Ang lalong bata, si Feliza, ay nag-aaral sa isang kolehiyo ng mga babae sa Maynila, samantalang ang nakatatanda, si Urbana, ay puno ng pangaral sa kaniyang kapatid hinggil sa kung ano ang dapat ugaliin sa iba’t ibang pagkakataon. Binabanggit niya ang mga tukso at panganib sa landas ng kabataan at sinasabi kung paano maiilagan ang mga ito. Sa “Paunaua sa Babasa” ng aklat ay ipinaliliwanag ni P. Modesto de Castro ang nilalaman:

“Sa pangalang ‘Urbana’ mababasa ang magaling na pakikipag-kapwa tao. Sa kanyang mga sulat sa kapatid na Feliza, ay maka pupulot ang dalaga, maka pag aaral ang bata, maka aaninao ang may asawa, maka tataho ang binata nang aral na bagay sa kalagayan nang isa,t, isa.

“Kay Feliza, mag aaral ang dalaga nang pag ilag sa panganib na ikasisira nang kalinisan; at ang kaniyang magandang asal ay magagauang uliran nang ibig mag ingat nang cabaitan at loob na mataimtiman.

“Sa manga sulat ni Urbana, na ucol sa pag tangap nang estado nang matrimonio, ang dalaga,i, maca pag aaral, at gayon din ang baguntauo, at macapupulot nang hatol na dapat alinsunorin bago lumagay sa estado, at cun na sa estado na.

“Sa manga sulat ni Feliza cay Urbana, na ang saysay: ay ang magandang asal nang capatid na bunso na si Honesto, maca pag aaral ang bata, at maca tatanto nang caniyang catungkulan sa Dios, pagka tanao nang kaliuanagan nang canilang bait…”

Ang mga pangalan ng mga panauhan sa “Urbana at Feliza” ni P. Modesto de Castro ay mga sagisag ng aral na nais maparating ng sumulat sa mga mambabasa. Ang pangalang “Urbana” ay sagisag ng Urbanidad o kabutihang asal (good manners). Ang pangalang “Feliza” ay galling sa Kastilang “feliz” (maligaya) at ang sinasagisag ay ang kaligayahang natatamo dahil sa pagpapakabuti at pagka-masunurin. Ang pangalang “Honesto” ay sagisag ng kalinisang-budi at karangalan. Sinabi ni P. Modesto de Castro sa aklat na kung ang mga aral ng kaniyang “Urbana at Feliza” ay pakinabangan ng mga tao:

“Ang uiuicauin co,i, pinapalad aco, at ang cahalimbaua co,i, nagsabog nang binhi, ay ang tinamaan co ay mabuting lupa.

“At sa quinacamtang cong toua ang nacacaparis co,i, isang magsasacang cumita nang alio, uupo sa isang pilapil, nanonood ng kaniyang halaman, at sa kaniyang palayan na parang inaalon sa hirap nang hangin, at sa bungang hinog na anaqui butil na guintong nagbitin sa uhay, ay cumita nang saya.

“Munti ang pagod co, munti ang puyat co; at palibhasa,i, capus na sa lacas na sucat pagcunan, nguni ang paquinabang co sa pagod at puyat ay na ibayuhan…”


Panlabas na Kawing[baguhin]

  • Castro, Modesto de. Urbana at Felisa. Maynila: Aklatang J. Martinez, 1938. Pp. 1-179.