Wikang Waray-Waray

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin
Waray-Waray
Winaray
Ginagamit sa Watawat ng Pilipinas Philippines


Eastern Visayas
Bilang ng mga tagapagsalita 3.1 million
Pamilya ng wika Austronesian
Sistema ng pagsulat Latin (Filipino variant);
Historically written in Baybayin
Opisyal na Katayuan
Opisyal na Wika sa Regional language in the Philippines
Pinamamahalaan ng Komisyon sa Wikang Filipino
(Commission on the Filipino Language)
Mga kodigong panwika
ISO 639-1 None
ISO 639-2 war
ISO 639-3 war
Lingwaspero

Ang Wináray, Win-áray, Wáray-Wáray o Waráy (karaniwang binabaybay bilang Waray; tinutukoy din bilang Winaray o L(in)eyte-Samarnon) ay isang wika sa mga lalawigan ng Samar, Hilagang Samar, Silangang Samar, Leyte (silangang bahagi), at Biliran sa Pilipinas.

Ang pangkat ng mga wikang Waray ay binubuo ng Waray, Waray Sorsogon at Masbate Sorsogon. Bisakol ang tawag naman sa mga wikang Waray Sorsogon at Masbate Sorsogon dahil komplementaryo sila ng mga wikang Bisaya at Bikolano. Lahat ng wikang Waray ay kabilang sa grupo ng mga wikang Bisaya at may kaugnayan sa mga diyalektong Hiligaynon at Masbatenyo.

Bagama’t may pagtatalo, ang Samarnon-Lineyte ay tinatawag lamang na Waray dahil iisa lamang ang kanilang lingguahe na sinasalita. Gayumpaman, nagkakaiba naman sila sa mga ideya at proposisyon, at konstuksyon ng pangungusap. Dahil doon, ay may tinatawag na Samarnong Waray at Lineyteng Waray. Kahit pa na may pagkakaiba ang dalawang ito, nananantili pa rin ang kanilang wikang Waray bilang pangunahing wika sa mga probinsiyang ito.

Ortograpiyang Waray[baguhin]

Ayon sa Sanghiran san Binisaya ha Samar ug Leyte (Academy of the Visayan Language of Samar and Leyte) na nagsaliksik at nagrekomenda ng ortograpiya, ay wala pa ring opisyal na labas ukol sa natural na gamit nito. Ang epekto, magiging katanggap-tanggap ang anumang salita at bigkas gaya ng:

  • diri o dire ("hindi")
  • hira o hera ("sila")
  • maopay o maupay ("mabuti")
  • guinhatag o ginhatag ("binigay")
  • direcho o diritso

Mga Ekspresyong Waray[baguhin]

  • Magandang (umaga/tanghali/hapon/gabi): Maupay nga (aga/udto/kulop/gab-i)
  • Nakakaintindi ka ba ng Waray?: Nakakaintindi/Nasabut ka hin Winaray? (hin o hiton)
  • Salamat: Salamat
  • Ang ganda-ganda mo talaga: Kahuhusay nimo hin duro
  • Mahal kita: Hinihigugma ko ikaw o Ginhihigugma ko ikaw o Pina-ura ta ikaw
  • Tagasaan ka? : Taga diin ka? o Taga nga-in ka? o Taga ha-in ka?
  • Magkano ito? : Tag pira ini?
  • Hindi ko maintindihan: Diri ako nakakaintindi o Di ak naabat
  • Hindi ko alam: Diri ak maaram o Ambot
  • Ano: Nano o Anya
  • Sino: Hin-o
  • Saan: Hain
  • Kailan (mangyayari pa lang): San-o
  • Kailan (nakalipas): Kakan-o
  • Bakit: Kay-ano
  • Paano: Gin-aano?
  • Oo: Oo
  • Hindi: Dire o Diri
  • Iyon/Hayun: Adto o Didto o Ngad-to
  • Ito: Didi o Nganhi o Ini
  • Harap/sa harap: Atbang/Atubangan
  • Gabi: Gab-i
  • Araw: Adlaw
  • Wala: Waray
  • Mabuti: Maupay
  • Sino ka?: Hin-o ka?
  • Ako ay kaibigan: Sangkay ak.
  • Nawawala ako dito: Nawawara ak didi.
  • Siguro: Bangin
  • Sana: Unta
  • Bukas: Buhas o Buwas
  • Kahapon: Kakulop
  • Ngayon: Yana


Pilipinas Ang lathalaing ito na tungkol sa Pilipinas ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.