Pumunta sa nilalaman

I (kana)

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
(Idinirekta mula sa )

Hiragana

Katakana
Transliterasyon i
Hiragana Man'yōgana:
Katakana Man'yōgana
Pagbaybay sa kana いろはのイ
(Iroha no "i")
Kodigong Morse ・-
Braille ⠃
Unicode U+3044, U+30A4
kana gojūon
warayamahanatasakaa
sokuon wirimihinichishikii
dakuten nruyumufunutsusukuu
chōonpu weremehenetesekee
woroyomohonotosokoo

Ang i ( sa hiragana o sa katakana) ay isa sa mga kanang Hapones na kumakatawan sa isang mora. Nakabase ang い sa istilong sōsho ng kanjing 以, at nagmula ang イ sa radikal (kaliwang bahagi) ng kanjing 伊. Sa modernong pagkakaayos ng alpabetong Hapones, kadalasang makikita ito sa ikalawang puwesto, sa gitna ng at . Bukod dito, ito ang unang titik sa Iroha, bago ang ろ. Kumakatawan itong dalawa sa tunog na [i]. Sa wikang Ainu, isinusulat ang katakana na イ bilang y sa kanilang alpabetong nakabatay sa Latin, at kumakatawan ang maliit na ィ pagkatapos ng isa pang katakana sa kambal-katinig.

Anyo Rōmaji Hiragana Katakana
Karaniwang a/i/u/e/o
(あ行 a-gyō)
i
ii
ī
いい, いぃ
いー
イイ, イィ
イー
Mga karagdagang anyo
Anyong (y-)
Rōmaji Hiragana Katakana
yi いぃ イィ
ye いぇ イェ

Katulad ng ibang patinig, ginagamit ang mga pinaliit na bersyon ng mga kana (ぃ, ィ) para ipahayag ang mga banyagang tunog sa wikang Hapones, tulad ng フィ (fi). Sa ilang mga sistema ng pagsulat sa Okinawa, pinagsasama rin ang maliit na ぃ sa kanang く (ku) at ふ upang bumuo ng mga digrapong くぃ kwi at ふぃ hwi ayon sa pagkabanggit, ngunit sa halip nito, ginagamit ng sistema ng Pamantasang Ryukyu ang kanang ゐ/ヰ.

Nagmula ang い sa kaliwang bahagi ng kanjing 以, habang nanggaling ang イ sa kaliwang bahagi ng kanjing 伊.[1] Ang isang alternatibong anyo, - 𛀆, batay sa buong kursibang anyo ng 以 ay isa sa mga pinakakaraniwang hentaigana, dahil sumanib ito sa い sa pahuling bahagi ng pagbuo ng modernong pagsusulat ng Hapones.

Paano sulatin

[baguhin | baguhin ang wikitext]
Stroke order in writing い
Pagsulat ng い
Stroke order in writing イ
Pagsulat ng イ
Stroke order in writing い
Stroke order in writing い

Isinusulat ang hiraganang い sa dalawang hagod:

  1. Sa itaas na kaliwa, isang pakurbang patayong hagod, na nagwawakas sa kawit sa ilalim.
  2. Sa itaas na kanan, isang mas maikling hagod, bahagyang pakurba sa kabilang direksyon.
Stroke order in writing イ
Stroke order in writing イ

Isinusulat ang katakanang イ sa dalawang hagod:

  1. Sa tuktok, isang pakurbang diyagonal na linya mula sa kanan pakaliwa.
  2. Sa gitna ng naunang hagod, isang bertikal na linya pababa.

Mga iba pang representasyon

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Buong representasyon sa Braille

[baguhin | baguhin ang wikitext]
い / イ sa Brayleng Hapones
い / イ
i
いい / イー
ī
+い / +ー
chōon*
⠃ (braille pattern dots-12) ⠃ (braille pattern dots-12) ⠒ (braille pattern dots-25) ⠒ (braille pattern dots-25)

* Kapag pinapahaba ang "-i" o "-e" na pantig sa brayleng Hapones, palaging ginagamit ang chōon, na pamantayan sa ortograpiya ng katakana, sa halip na magdagdag ng kanang い / イ.

Pagkokodipika sa kompyuter

[baguhin | baguhin ang wikitext]
Titik
Pangalang unicodeHIRAGANA LETTER IKATAKANA LETTER IHALFWIDTH KATAKANA LETTER ICIRCLED KATAKANA I
Pagsasakodigodecimalhexdecimalhexdecimalhexdecimalhex
Unicode12356U+304412452U+30A465394U+FF7213009U+32D1
UTF-8227 129 132E3 81 84227 130 164E3 82 A4239 189 178EF BD B2227 139 145E3 8B 91
Numerikong karakter na reperensyaいいイイイイ㋑㋑
Shift JIS[2]130 16282 A2131 6783 43178B2
EUC-JP[3]164 164A4 A4165 164A5 A4142 1788E B2
GB 18030[4]164 164A4 A4165 164A5 A4132 084 31 97 34129 081 39 D1 37
EUC-KR[5] / UHC[6]170 164AA A4171 164AB A4
Big5 (non-ETEN kana)[7]198 168C6 A8198 251C6 FB
Big5 (ETEN / HKSCS)[8]198 234C6 EA199 126C7 7E
Titik
Pangalang unicodeHIRAGANA LETTER SMALL IKATAKANA LETTER SMALL IHALFWIDTH KATAKANA LETTER SMALL I
Pagsasakodigodecimalhexdecimalhexdecimalhex
Unicode12355U+304312451U+30A365384U+FF68
UTF-8227 129 131E3 81 83227 130 163E3 82 A3239 189 168EF BD A8
Numerikong karakter na reperensyaぃぃィィィィ
Shift JIS[2]130 16182 A1131 6683 42168A8
EUC-JP[3]164 163A4 A3165 163A5 A3142 1688E A8
GB 18030[4]164 163A4 A3165 163A5 A3132 084 31 96 34
EUC-KR[5] / UHC[6]170 163AA A3171 163AB A3
Big5 (non-ETEN kana)[7]198 167C6 A7198 250C6 FA
Big5 (ETEN / HKSCS)[8]198 233C6 E9199 125C7 7D

Mga sanggunian

[baguhin | baguhin ang wikitext]
  1. "Where do the kana come from". Nihongoresources.com (sa wikang Ingles). Nakuha noong Pebrero 16, 2025.
  2. 1 2 Unicode Consortium (2015-12-02) [1994-03-08]. "Shift-JIS to Unicode".
  3. 1 2 Unicode Consortium; IBM. "EUC-JP-2007". International Components for Unicode.
  4. 1 2 Standardization Administration of China (SAC) (2005-11-18). GB 18030-2005: Information Technology—Chinese coded character set.
  5. 1 2 Unicode Consortium; IBM. "IBM-970". International Components for Unicode.
  6. 1 2 Steele, Shawn (2000). "cp949 to Unicode table". Microsoft / Unicode Consortium.
  7. 1 2 Unicode Consortium (2015-12-02) [1994-02-11]. "BIG5 to Unicode table (complete)".
  8. 1 2 van Kesteren, Anne. "big5". Encoding Standard. WHATWG.