Pumunta sa nilalaman

U (kana)

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
(Idinirekta mula sa ウァ)

Hiragana

Katakana
Transliterasyon u
may dakuten vu
Hiragana Man'yōgana:
Katakana Man'yōgana
Pagbaybay sa kana 上野のウ
(Ueno no "u")
Kodigong Morse ・・-
Braille ⠉
Unicode U+3046, U+30A6
kana gojūon
warayamahanatasakaa
sokuon wirimihinichishikii
dakuten nruyumufunutsusukuu
chōonpu weremehenetesekee
woroyomohonotosokoo

Ang u ( sa hiragana o sa katakana) ay isa sa mga kanang Hapones na kumakatawan sa isang mora. Sa modernong pagkakaayos ng alpabetong Hapones, makikita ito sa ikatlong puwesto sa modernong Gojūon (五十音), isang sistema sa pagtitipon ng kana. Sa Iroha, makikita naman ito sa ika-24 na puwesto, sa pagitan ng む at ゐ. Sa tsart ng Gojūon (nakaayos sa mga kolum, mula kanan pakaliwa), nasa unang kolum ang う (あ行, "Kolum A") at ikatlong hanay (う段, "Hanay U"). Kumakatawan ang dalawang ito sa tunog na [u͍]. Sa Wikang Ainu, kumakatawan ang maliit na ゥ sa diptonggo at isinusulat na w sa alpabetong Latin.

Anyo Rōmaji Hiragana Katakana
Karaniwang a/i/u/e/o
(あ行 a-gyō)
u
uu
ū
うう, うぅ
うー
ウウ, ウゥ
ウー
Mga iba pang anyo
Anyong A (w-)
Romaji Hiragana Katakana
wa うぁ ウァ
wi うぃ ウィ
wu うぅ ウゥ
we うぇ ウェ
wo うぉ ウォ
wya うゃ ウャ
wyu うゅ ウュ
wye うぃぇ ウィェ
wyo うょ ウョ
Anyong B (v-)
Romaji Hiragana Katakana
va ゔぁ ヴァ
vi, vyi ゔぃ ヴィ
vu
ve ゔぇ ヴェ
vo ゔぉ ヴォ
vya ゔゃ ヴャ
vyu ゔゅ ヴュ
vye ゔぃぇ ヴィェ
vyo ゔょ ヴョ

Parehong hinango ang う at ウ sa man'yōgana ng kanjing (u ang pagbigkas at may kahulugang puwang).

Ginagamit ang mga pinaliit na bersyon ng mga kana (ぅ, ゥ) para lumikha ng mga bagong mora na wala sa wikang Hapones, tulad ng トゥ (tu). Medyo bagong-bago ang kombensiyong ito, at hindi ito ginagamit ng mga mas lumang hiniram na salita. Halimbawa, sa parilalang cartouche ni Tutankhamun, ginagamit ng cartouche, isang bagong hiram, ang bagong pamamaraan sa ponetiko, ngunit ginagamit ng mas lumang hiram na Tutankhamun ang (tsu) bilang aproksimasyon:

タンカーメン の カルトゥーシュ

Tsutankāmen no karushu

Ginagamit din ang う sa kanyang buong-laking anyo, para pahabain ang mga tunog "o". Halimbawa, isinusulat ang salitang 構想 sa hiragana bilang こうそう (kousou), at kōsō ang pagbigkas. Sa ilang mga salita, ginagamit ang kanang (o) sa halip nito dahil sa mga morpolohikal at makasaysayang dahilan.

Maaarang dagdagan ang kanang ウ ng dakuten para maging ヴ (vu), isang tunog na banyaga sa wikang Hapones at tradisyonal na tinatantiya ng ブ (bu).

Paano sulatin

[baguhin | baguhin ang wikitext]
Stroke order in writing う
Pagsulat ng う
Stroke order in writing ウ
Pagsulat ng ウ
Stroke order in writing う
Stroke order in writing う

Isinusulat ang hiragana na う sa dalawang hagod:

  1. Sa bandang taas, isang maikling hilising kurba: tumutuloy pahilis at pababa mula sa kaliwa, tapos bumabaligtad ng direksyon at nagtatapos sa ibabang kaliwa.
  2. Isang malapad na pakurbang hagod: nagsisimula sa kaliwa, bahagyang tumataas, tapos lumiliko pabalik at nagwawakas sa kaliwa.
Stroke order in writing ウ
Stroke order in writing ウ

Isinusulat ang katakana na ウ sa tatlong hagod:

  1. Sa bandang taas, isang maikling patayo ng hagod na isinusulat mula itaas pababa.
  2. Isang magkahawig na hagod, ngunit mas mababa at nakaposisyon sa kaliwa.
  3. Isang malapad at anggular na hagod: nagsisimula bilang pahalang na linyang isinusulat mula kaliwa pakanan, tapos bumabaligtad ng direksyon at tumutuloy pababa mula kanan pakaliwa bilang kurbang hilis. Dapat konektado ang pahalang na linya sa mga ibang paghagod. Maliban sa maikling hilis, magkatulad ang kana sa フ.

Mga iba pang representasyon

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Buong pagkatawan sa Braille

[baguhin | baguhin ang wikitext]
う / ウ in Japanese Braille
う / ウ
u
ゔ / ヴ
vu
うう / ウー
ū
ゔう / ヴー
+う / +ー
chōon[a]
⠉ (braille pattern dots-14) ⠐ (braille pattern dots-5) ⠉ (braille pattern dots-14) ⠉ (braille pattern dots-14) ⠒ (braille pattern dots-25) ⠐ (braille pattern dots-5) ⠉ (braille pattern dots-14) ⠒ (braille pattern dots-25) ⠒ (braille pattern dots-25)
  1. Kapag pinapahaba ang "-u" o "-o" na pantig sa brayleng Hapones, palaging ginagamit ang chōonpu, tulad ng karaniwang paggamit ng katakana sa halip ng pagdaragdag ng う / ウ.

Pagkokodipika sa kompyuter

[baguhin | baguhin ang wikitext]
Titik
Pangalang unicodeHIRAGANA LETTER AKATAKANA LETTER AHALFWIDTH KATAKANA LETTER ACIRCLED KATAKANA A
Pagsasakodigodecimalhexdecimalhexdecimalhexdecimalhex
Unicode12354U+304212450U+30A265393U+FF7113008U+32D0
UTF-8227 129 130E3 81 82227 130 162E3 82 A2239 189 177EF BD B1227 139 144E3 8B 90
Numerikong karakter na reperensyaああアアアア㋐㋐
Shift JIS[1]130 16082 A0131 6583 41177B1
EUC-JP[2]164 162A4 A2165 162A5 A2142 1778E B1
GB 18030[3]164 162A4 A2165 162A5 A2132 084 31 97 33129 081 39 D1 36
EUC-KR[4] / UHC[5]170 162AA A2171 162AB A2
Big5 (non-ETEN kana)[6]198 166C6 A6198 249C6 F9
Big5 (ETEN / HKSCS)[7]198 232C6 E8199 124C7 7C
Titik
Pangalang unicodeHIRAGANA LETTER SMALL AKATAKANA LETTER SMALL AHALFWIDTH KATAKANA LETTER SMALL A
Pagsasakodigodecimalhexdecimalhexdecimalhex
Unicode12353U+304112449U+30A165383U+FF67
UTF-8227 129 129E3 81 81227 130 161E3 82 A1239 189 167EF BD A7
Numerikong karakter na reperensyaぁぁァァァァ
Shift JIS[1]130 15982 9F131 6483 40167A7
EUC-JP[2]164 161A4 A1165 161A5 A1142 1678E A7
GB 18030[3]164 161A4 A1165 161A5 A1132 084 31 96 33
EUC-KR[4] / UHC[5]170 161AA A1171 161AB A1
Big5 (non-ETEN kana)[6]198 165C6 A5198 248C6 F8
Big5 (ETEN / HKSCS)[7]198 231C6 E7199 123C7 7B

Mga sanggunian

[baguhin | baguhin ang wikitext]
  1. 1 2 Unicode Consortium (2015-12-02) [1994-03-08]. "Shift-JIS to Unicode".
  2. 1 2 Unicode Consortium; IBM. "EUC-JP-2007". International Components for Unicode.
  3. 1 2 Standardization Administration of China (SAC) (2005-11-18). GB 18030-2005: Information Technology—Chinese coded character set.
  4. 1 2 Unicode Consortium; IBM. "IBM-970". International Components for Unicode.
  5. 1 2 Steele, Shawn (2000). "cp949 to Unicode table". Microsoft / Unicode Consortium.
  6. 1 2 Unicode Consortium (2015-12-02) [1994-02-11]. "BIG5 to Unicode table (complete)".
  7. 1 2 van Kesteren, Anne. "big5". Encoding Standard. WHATWG.