Wagashi
 Mga nerikiri (練り切り) sa iba't ibang hugis at kulay: Lysichiton camtschatcensis, Hibiscus syriacus, ortensya, at rosas | |
| Uri | Kumpites |
|---|---|
| Lugar | Hapon |
| |
Ang wagashi (和菓子 wa-gashi) ay tradisyonal na Hapones na kumpites, karaniwang gawa sa mga sangkap na nakabatay sa halaman at nagbibigay-diin sa pana-panahong tema. Kadalasang gumagamit ang wagashi ng mga paraan ng pagluluto na nagmula bago ang impluwensiyang Kanluranin sa Hapon. Madalas itong inihahain kasama ng berdeng tsaa.
Karamihan sa mga wagashi ngayon ay nagmula noong panahong Edo (1603–1868). Ito ay isang panahon ng kapayapaan, pag-unlad sa ekonomiya at kultura, at pagtaas ng domestikong kakayahan sa paggawa ng asukal.[1][2][3] Noong panahong Edo, ginawaang isang uri ng wagashi na tinatawag na nerikiri (練り切り) sa pamamagitan ng pagmamasa ng pininong puting balatong, gyūhi, asukal, kamote, at iba pang mga sangkap, at hinuhubog ito sa iba’t ibang kulay at anyo batay sa mga pana-panahong bulaklak, hayop, kalikasan, kaganapan, kaugalian, at iba pang mga tema.[1][4]
Kahulugan
[baguhin | baguhin ang wikitext]
Sa Hapon, ang salitang ginagamit para sa matatamis o kumpites, kashi (菓子), ay dating tumutukoy sa mga prutas at nuwes.[5] Maaaring kainin ang mga prutas at nuwes bilang mga meryenda sa pagitan ng mga pagkain at ihain bilang mga “kumpites” tuwing may seremonya ng tsaa.[6] Ang salitang wa ay may kahulugang “Hapones”, at ang kashi ay nagiging gashi sa mga salitang tambalan; samakatwid, ang wagashi ay nangangahulugang “Hapones na kumpites.”[6][7]
Noong 1603, ang unang taon ng panahong Edo (1603–1868), ang salitang kashi (菓子) ay nangahulugan ng kumpites at prutas, at mas karaniwang ginamit sa pagtukoy sa mga prutas. Halimbawa, inilarawan sa diksiyonaryong Hapones-Portuges ng panahong iyon ang "quaxi" (菓子) bilang "prutas, lalo na ang prutas na kinakain pagkatapos ng kainan." Ang salitang mizugashi (水菓子, kumpites na tubig), na ginagamit ngayon upang tumukoy sa mga prutas ngayon, ay isang labi ng parehong termino.[2]
Inilikha ang salitang wagashi sa huling bahagi ng ika-19 na siglo upang maiba ang Hapones na kumpites sa mga matatamis, keyk at hinurnong pagkain na ipinakilala ng Kanluran na tinatawag na yōgashi (洋菓子). Subalit hindi naging karaniwan ang paggamit ng salitang wagashi para sa mga Hapones na kumpites hanggang matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig.[6]
Hindi malinaw ang kahulugan ng wagashi, at malabo ang hangganan sa pagitan nito at ng iba pang mga uri ng Hapones na kumpites. Halimbawa, bagaman ipinakilala ang orihinal na kasutera (castella) mula sa Portugal, mahigit 400 taon na itong umiiral at binago upang umangkop sa panlasa ng mga Hapones; kaya naman ito ay itinuturing na isang wagashi.[8][2][3]
Mga sanggunian
[baguhin | baguhin ang wikitext]- 1 2 和菓子の歴史 (sa Hapones). Ministry of Agriculture, Forestry and Fisheries (Japan). Inarkibo mula sa orihinal noong 22 Pebrero 2024. Nakuha noong 22 Pebrero 2024.
- 1 2 3 駆け足でたどる和菓子の歴史 (sa Hapones). National Diet Library. Inarkibo mula sa orihinal noong 22 Pebrero 2024. Nakuha noong 22 Pebrero 2024.
- 1 2 その1和菓子の歴史 (sa Hapones). Japan Wagashi Association. Inarkibo mula sa orihinal noong 22 Pebrero 2024. Nakuha noong 22 Pebrero 2024.
- ↑ 練り切り (sa Hapones). Digitalio, Inc. Inarkibo mula sa orihinal noong 4 Marso 2016. Nakuha noong 23 Pebrero 2024.
- ↑ Ashkenazi, Michael (2000). The Essence of Japanese Cuisine: An Essay on Food and Culture [Ang Esensiya ng Lutuing Hapones: Isang Sanaysay sa Pagkain at Kultura] (sa Ingles). University of Pennsylvania Press. pp. 106–107. ISBN 9780812235661. Nakuha noong Jan 30, 2013.
- 1 2 3 Darra Goldstein, pat. (2015). The Oxford Companion to Sugar and Sweets [Ang Kompanyerong Oxford sa Asukal at mga Kumpites] (sa Ingles). Oxford University Press. pp. 776–777. ISBN 9780199313396.
- ↑ Kie, Laure (2023). Sweet and Easy Japanese Desserts [Mga Matatamis at Madadaling Panghimagas na Hapones] (sa Ingles). Tuttle Publishing. p. 37. ISBN 9781462924394.
- ↑ その2和菓子の種類 (sa Hapones). Japan Wagashi Association. Inarkibo mula sa orihinal noong 16 Pebrero 2024. Nakuha noong 22 Pebrero 2024.