Tokwang mapo
 Isang mangkok ng tokwang mapo | |
| Lugar | Tsina |
|---|---|
| Rehiyon o bansa | Sichuan |
| Pangunahing Sangkap | Tokwa, doubanjiang (binurong balatong at sili), at tawsi (binurong itim na balatong), pati giniling na karne |
| |
| Tokwang mapo | |||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tsino | 麻婆豆腐 | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Hanyu Pinyin | mápó dòufu | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Kahulugang literal | "tokwa ng matandang babaeng may bakas ng bulutong" | ||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||
Ang tokwang mapo (Tsino: 麻婆豆腐; pinyin: mápó dòufu) ay isang tanyag na pagkaing Tsino mula sa lalawigan ng Sichuan.[1] Binubuo ito ng tokwa na nakalubog sa maanghang na sarsa, karaniwang isang manipis, mamantika, at matingkad na pulang suspensiyon, na nakabatay sa doubanjiang (binurong balatong at sili), at tawsi (binurong itim na balatong), kasama ng giniling na karne, na tradisyonal ay baka.[2] May mga baryasyon nito na gumagamit ng iba pang sangkap tulad ng apulid, sibuyas, iba pang gulay, o taingang-daga. Malamang na nagmula ito sa isang restoran sa Chengdu noong d. 1860 hanggang d. 1870.[3][4][5]
Etimolohiya at kasaysayan
[baguhin | baguhin ang wikitext]Ang “Ma” ay tumutukoy sa mázi (麻子), na nangangahulugang mga peklat mula sa bulutong. Ang “Po” naman ay ang unang pantig ng pópo (婆婆), na nangangahulugang matandang babae o lola. Kaya’t ang mápó ay tumutukoy sa isang matandang babaeng may mga bakas ng bulutong sa mukha.[1]
Iniuugnay ng mga makasaysayang tala ang pinagmulan ng tokwang mapo sa restorang Chen Mapo sa Chengdu.[3][4][5] Binuksan ito noong 1862[3] o 1874[4] bilang isang Fanpu na kainan na pinangalanang Chen Xing Sheng ng mag-asawang Chen, sa may tanyag na Tulay ng Wanfu. Ayon kay Li Jieren, ang unang bersiyon na nilikha ni Gng. Chen ay tinawag na “Chen Mapo.” Isa lamang itong simpleng ulam na gawa sa sili, baboy, tokwa, at pamintang Sichuan.[5] Noong d. 1920, nagpasok si Chen Mapo ng kusinerong nagngangalang Xue Xiangshun, na nagpaunlad sa kainan tungo sa isang ganap na restoran at pinahusay ang resipi ng tokwang mapo sa pamamagitan ng paggamit ng karne ng baka sa halip na baboy at pagdagdag ng tawsi.[4][5]
Ang unang nakasulat at nailathalang resipi para sa tokwang mapo ay matatagpuan sa "中国名菜谱", isang dokumento noong d. 1950 ng Kawanihan ng Pagkain, Inumin, at Hospitalidad na nagkakatalog ng mga resipi mula sa iba’t ibang panig ng bansa. Hindi nito ginamit ang Pixian doubanjiang o ang binurong sawsawan ng balatong at sili ng Sichuan, at umasa lamang sa tawsi.[5] Ipinapakita rin sa dokumentaryong Chugoku no Shoku Bunka mula d. 1980 ang bersiyon ng tokwang mapo mula sa restorang Chen Mapo na hindi rin gumagamit ng doubanjiang o binurong sawsawan ng balatong at sili.[5]
Mga baryasyon
[baguhin | baguhin ang wikitext]Matatagpuan din ang tokwang mapo sa mga restoran sa iba pang mga lalawigan ng Tsina, pati na rin sa Hapon at Korea kung saan inaangkop ang lasa ayon sa lokal na panlasa. Nangyayari ito lalo na sa mga restorang Tsino na hindi nagdadalubhasa sa lutuing Sichuan. Ang putahe ay kadalasang inihahanda nang walang karne upang umakit sa mga behetaryano, gamit ang shiitake, iba pang nakakain na kabute, o mga pamalit sa karne na gawang-halaman. Sa paghahanda ng behetaryanong bersyon, maaaring magdagdag ng mga inatsarang gulay (zha cai o ya cai) upang patindihin ang lasa at mabawi ang kawalan ng karne, bagaman opsiyonal ang mga ito. Maaari ring idagdag ang mga inatsara sa mga di-behetaryanong bersyon kung ninanais.[6][7]
Galeriya
[baguhin | baguhin ang wikitext]
Tokwang mapo sa isang restoran sa Kobe, Hapon
Lutong-bahay na tokwang mapo
Beganong tokwang mapo
.jpg)
Mga sanggunian
[baguhin | baguhin ang wikitext]- 1 2 Nguyen, Andrea (Oktubre 5, 2020). "What I Learned From Loving Mapo Tofu" [Ano Ang Natutunan Ko sa Pagkagusto Ko sa Tokwang Mapo]. New York Times (sa Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 8 Nobyembre 2023.
- ↑ Dunlop, Fuchsia (2001). Land of Plenty [Lupain ng Kasaganaan] (sa Ingles). W. W. Norton Company. pp. 313. ISBN 0393051773.
- 1 2 3 "The making of mapo tofu - China - Chinadaily.com.cn" [Ang paggawa ng tokwang mapo - Tsina - Chinadaily.com.cn]. www.chinadaily.com.cn (sa Ingles).
- 1 2 3 4 Shanshan (Oktubre 1, 2015). "The Woman And The Story Behind Mapo Tofu" [Ang Babae at Ang Kuwento sa Likod ng Tokwang Mapo]. www.taotieh.com (sa Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 2016-06-01.
- 1 2 3 4 5 6 Chinese Cooking Demystified (2025-01-07). The Complete History of Mapo Tofu (probably) [Ang Kumpletong Kasaysayan ng Tokwang Mapo (siguro)] (sa Ingles). Nakuha noong 2025-01-09 – sa pamamagitan ni/ng YouTube.
- ↑ Law, Kenneth (2004). Authentic Recipes from China [Mga Tunay na Resipi mula sa Tsina] (sa Ingles). Singapore: Periplus Editions. p. 69. ISBN 0794602088.
- ↑ López-Alt, J. Kenji. "The Best Vegan Mapo Tofu Recipe" [Ang Pinakamaayos na Beganong Resipi ng Tokwang Mapo]. Serious Eats (sa Ingles). Nakuha noong 24 Agosto 2023.