Pumunta sa nilalaman

Ahmed al-Sharaa

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
Kagalang-galang

Ahmed al-Sharaa
أحمد الشرع
Al-Sharaa noong 2026
Pangulo ng Syria
Kasalukuyang nanunungkulan
Unang araw ng panunungkulan
29 Enero 2025
Punong MinistroMohammed al-Bashir
(2024–2025)
Nakaraang sinundanSarili niya
(bilang de facto na pinuno ng Syria)
Pinuno ng Syria
De facto
8 Disyembre 2024 – 29 Enero 2025
Punong MinistroMohammed al-Bashir
Nakaraang sinundanBashar al-Assad (bilang Pangulo)
Sinundan niSarili niya
(bilang Pangulo)
Emir ng Hay'at Tahrir al-Sham
Nasa puwesto
1 Oktubre 2017 – 29 Enero 2025
Nakaraang sinundanAbu Jaber Shaykh
Sinundan niInalis ang posisyon
Emir ng al-Nusra Front
Nasa puwesto
23 Enero 2012 – 28 Enero 2017
Nakaraang sinundanItinatag ang posisyon
Sinundan niInalis ang posisyon
Pansariling Detalye
Isinilang
Ahmed Hussein al-Sharaa

(1982-10-29) 29 Oktubre 1982 (43 taong gulang)
Riyadh, Saudi Arabia
PartidoIndependiyente
Ibang ugnayang
pampolitika		Hay'at Tahrir al-Sham (2016–2025); Al-Qaeda (2003–2016)
MagulangHussein al-Sharaa (ama)
Widad al-Khaled (ina)
KaanakMaher al-Sharaa (kapatid)
Pirma
PalayawAbu Mohammad al-Julani

Si Ahmed Hussein al-Sharaa (ipinanganak noong 29 Oktubre 1982), na kilala rin sa kanyang nom de guerre na Abu Mohammad al-Julani, ay isang Siryanong politiko at dating pinuno ng militanteng kilusan na nagsisilbing pangulo ng Syria mula noong 2025. Siya rin ang naging pinuno ng militanteng pangkat na Hay'at Tahrir al-Sham at pinamunuan ang mga opensiba ng oposisyong Syrian na nagbunsod sa pagbagsak ng rehimeng Assad noong 2024.

Ipinanganak si al-Sharaa sa isang pamilyang Siryanong Sunni Muslim na nagmula sa Golan Heights, at lumaki sa kabisera ng Damascus. Ilang linggo bago ang pananalakay sa Iraq noong 2003, sumapi siya sa al-Qaeda at lumaban sa pag-aalsa sa Iraq sa loob ng tatlong taon. Nahuli siya ng mga puwersang Amerikano at ikinulong mula 2006 hanggang 2011. Ang kanyang paglaya ay naganap kasabay ng Rebolusyong Siryano, at noong Enero 2012 ay itinatag niya ang al-Nusra Front sa suporta ng al-Qaeda upang lumahok sa Digmaang Sibil sa Syria laban sa Ba'athistang pamahalaan ni Bashar al-Assad. Nakagawa ang al-Nusra ng maraming krimen sa digmaan laban sa mga sibilyan. Tinutulan ni al-Sharaa ang mga pagtatangka ni Abu Bakr al-Baghdadi na pagsamahin ang al-Nusra Front at ang Islamic State, na humantong sa ganap na digmaan sa pagitan ng dalawang pangkat.

Bago niya putulin ang ugnayan sa al-Qaeda noong 2016, siya ang emir ng nabuwag na al-Nusra Front, ang opisyal na sangay ng al-Qaeda sa Syria. Pagkatapos humiwalay sa al-Qaeda, hinangad niyang makamit ang pandaigdigang pagkilala sa pamamagitan ng pagpapakita ng mas katamtamang pananaw, pagtalikod sa transnasyonal na jihadismo, at pagtutuon sa pamamahala sa loob ng Syria.[1][2][3] Noong 10 Mayo 2017, nag-anunsyo ang Rewards for Justice Program ng gantimpalang nagkakahalaga ng US$10 milyon para sa impormasyong magtutukoy o magpapakita ng kinaroroonan ni al-Sharaa, na kinilala ng programa bilang pinuno ng al-Nusra Front. Inilarawan ng programa na ito ang kauna-unahang gantimpalang inialok para sa isang pinuno ng al-Nusra Front, ang sangay ng al-Qaeda sa Syria.[4]

Sa mga nakalipas na taon, naging mas katamtaman ang kanyang mga pananaw. Sinabi niyang hindi niya sinusuportahan ang pakikidigma laban sa mga bansang Kanluranin at pabor siya sa pagprotekta sa mga minorya sa Syria.[5][6] Noong huling bahagi ng Nobyembre 2024, pinangunahan ni al-Sharaa ang HTS sa Opensibang Deterrence of Aggression laban sa sandatahang lakas ng pamahalaang Ba'athist ng Syria.[7][8][9] Noong 20 Disyembre 2024, inalis ng Estados Unidos ang gantimpalang US$10 milyon na dati nitong iniaalok para sa pagkakaaresto ni al-Sharaa.[10] Matapos ang pagbagsak ng rehimen ni Assad sa Syria, si al-Sharaa ay naging de facto na pinuno ng bansa bilang Pangkalahatang Kumander at pinuno ng Bagong Administrasyong Siryano.[11] Noong 29 Enero 2025, itinalaga si al-Sharaa ng Syrian General Command bilang pangulo ng Syria para sa pamahalaang transisyonal.[12][13]

Maagang buhay

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Kabataan, pamilya, at pinagmulan

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Si Ahmed Hussein al-Sharaa ay isinilang noong 29 Oktubre 1982 sa Riyadh, Saudi Arabia, sa isang pamilyang Siryanong nasa gitnang uri na kabilang sa Sunni Muslim.[14] Ayon sa kanyang mga tala, ang kanyang tunay na pangalan ay Ahmed Hussein al-Sharaa. Siya ay may apat na kapatid na lalaki at dalawang kapatid na babae.[15] Inaangkin ng pamilya al-Sharaa na nagmumula ang kanilang angkan kay Sahabi Abd al-Rahman ibn Awf ng angkang Banu Zuhra ng tribong Quraysh. Ayon sa salaysay ng pamilya, ang isa sa mga apo ni Abd al-Rahman ibn Awf ay lumipat sa rehiyon ng al-Kafarat sa Jordan bilang bahagi ng maagang pagpapalawak ng Islam. Tulad ng maraming pamilyang Qurayshi sa mundo ng mga Arabo, ang kanilang angkan ay may mahabang kasaysayan ng pakikilahok sa mga gawaing pang-iskolar.[16] Ayon sa The New York Times, madalas pag-usapan ng pamilya ang politika sa tahanan, ngunit walang tala ng kanilang pakikilahok sa Islamikong ekstremismo.[17]

Ang kanyang ama na si Hussein al-Sharaa ay isang inhinyero sa langis na nagtrabaho sa Ministeryo ng Langis at Yamang Mineral ng Syria, habang ang kanyang ina na si Widad al-Khaled ay isang guro ng heograpiya.[18]

Pamilya at kabataan ni al-Sharaa sa Syria

[baguhin | baguhin ang wikitext]
Si al-Sharaa noong kaniyang kabataan, c. 1996

Noong 1989, bumalik ang pamilya sa Syria at nanirahan sa mayamang distrito ng Mezzeh sa Damascus, kung saan nagbukas ang kanyang ama ng negosyo sa real estate.[19] Habang nakatira sa Mezzeh, nagtrabaho si al-Sharaa bilang batang part-time sa isang grocery store na pag-aari ng kanyang ama.[15] Madalas niyang puntahan ang Shafi'i mosque sa kanilang lugar, at sa edad na labimpito ay naging mas relihiyoso siya.[20] Nakagawian niyang magsuot ng mahabang payak na tunika at niniting na takip sa ulo.[21]

Ayon sa mananaliksik na Siryano na si Hussam Jazmati, inilarawan ng kanyang mga kaklase si al-Sharaa bilang isang masipag ngunit hindi kapansin-pansing estudyante na may makakapal na salamin at umiiwas sa pansin.[22] Inilarawan siya noong kabataan bilang "mahilig sa mga aklat", "tahimik", at "mahiyain". Sinabi rin ng ilang nag-aaral sa kanya na siya ay matalino ngunit introvert, at binanggit ang kanyang kaguwapuhan at ang kanyang naging pakikipag-ugnayan sa isang babaeng Alawita na tinutulan ng kanilang mga pamilya.[23] Sinabi ni al-Sharaa na bagama't hindi sila magkapareho ng pananaw ng kanyang ama sa ideolohiya, pareho silang may paninindigan sa pagtatanggol sa mga Palestino. Ayon sa kanya, nakaapekto sa kanyang mga desisyon ang sapilitang paglikas ng kanyang pamilya mula sa Golan Heights at ang Second Intifada noong 2000.[24]

Ayon sa panayam ng Frontline noong 2021, sinabi ni al-Sharaa na ang Ikalawang Intifada ang naging dahilan ng kanyang pagradikalisa noong unang bahagi ng dekada 2000.[25] Nag-aral si al-Sharaa sa Damascus University, kung saan kumuha siya ng pag-aaral sa midya at nag-aral din sa Fakultad ng Medisina sa loob ng dalawang taon. Habang estudyante, bumibiyahe siya tuwing Biyernes mula Damascus patungong Aleppo upang dumalo sa mga sermon ni Mahmoud Gul Aghasi (Abu al-Qaqaa).[26] Matapos ang dalawang taon ng pag-aaral, lumipat siya sa Iraq noong 2003 nang hindi ipinapaalam sa kanyang pamilya.[14]

Digmaan sa Iraq

[baguhin | baguhin ang wikitext]
Mug shot ni al-Sharaa noong 2006 matapos siyang mahuli ng mga puwersa ng Estados Unidos sa Iraq.

Ilang linggo bago ang Pananalakay ng Estados Unidos sa Iraq noong 2003, naglakbay si al-Sharaa mula Damascus patungong Baghdad sakay ng bus.[21] Noong 2003, pansamantala siyang dinakip at inusisa ng Military Intelligence Directorate ng Syria dahil sa ilegal na pag-alis ng bansa, ngunit pinalaya matapos itangging may kaugnayan siya sa anumang partidong pampulitika o grupong ekstremista.[21] Pagdating sa Iraq, sumapi siya sa al-Qaeda in Iraq (AQI) at mabilis na umangat sa hanay nito.[27]

Ayon sa The Economist, pinaniniwalaan ng paniktik ng Iraq noong 2004 na siya ang representante ni Abu Musab al-Zarqawi.[21] Iniulat din ng The Times of Israel na malapit siyang kasamahan ni al-Zarqawi,[28] ngunit kalaunan ay itinanggi ito ni al-Sharaa at sinabing isa lamang siyang karaniwang mandirigma laban sa pananakop ng Estados Unidos.[29] Bago sumiklab ang Digmaang Sibil sa Iraq noong 2006,[27] inaresto si al-Sharaa ng mga puwersa ng Estados Unidos habang nagtatanim umano ng mga pampasabog.[21] Mahigit limang taon siyang ikinulong sa iba't ibang pasilidad, kabilang ang Abu Ghraib, Camp Bucca, Camp Cropper, at Camp Taji.[30][31][32] Habang nakakulong, ginamit niya ang alyas na Amjad Mudhafar at nagpanggap na isang Iraqi upang maitago ang kanyang tunay na pagkakakilanlan.[21] Ayon sa ilang ulat, nagturo rin siya ng klasikal na Arabe sa ibang mga bilanggo.[28]

Digmaang Sibil sa Syria

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Himagsikang Syrian at pagkakatatag ng Jabhat al-Nusra

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Pinalaya si al-Sharaa ng mga awtoridad ng Iraq noong 13 Marso 2011, ilang araw bago nagsimula ang Himagsikang Syrian.[33] Noong Agosto 2011, inatasan siya ni Ayman al-Zawahiri na itatag ang sangay ng al-Qaeda sa Syria, habang nagbigay si Abu Bakr al-Baghdadi ng US$50,000 upang pondohan ang operasyon.[34][33] Kasama ang iba pang operatiba ng al-Qaeda, itinatag niya ang Jabhat an-Nuṣrah li-Ahl ash-Shām (Jabhat al-Nusra), ang sangay ng al-Qaeda sa Syria, at ginamit ang alyas na Abu Mohammad al-Julani.[35][36][37][38]

Naging pangkalahatang emir si al-Sharaa nang opisyal na ilunsad ang Jabhat al-Nusra noong Enero 2012. Noong Disyembre 2012, itinalaga ng Estados Unidos ang grupo bilang isang teroristang organisasyon, at noong Mayo 2013 ay itinalaga rin si al-Sharaa bilang isang Specially Designated Global Terrorist.[39][40] Sa ilalim ng kanyang pamumuno, naging isa ang Jabhat al-Nusra sa pinakamakapangyarihang grupong rebelde sa Syria, na nakabase sa Idlib Governorate at nakipaglaban laban sa pamahalaang Syrian at ilang grupong oposisyon na sinuportahan ng Estados Unidos.[41][33]

Mga krimen sa digmaan ng Jabhat al-Nusra

[baguhin | baguhin ang wikitext]
Ang ama ni Ahmed al-Sharaa ay si Hussein al-Sharaa

Sa ilalim ng pamumuno ni al-Sharaa, nagsagawa ang Jabhat al-Nusra ng mga krimen sa digmaan laban sa mga minoryang Kristiyano, Alawita, Shia, at Druze sa Syria, kabilang ang mga pambobomba ng mga nagpapakamatay, sapilitang pagpapalit ng relihiyon, at mga sektaryang masaker. Kabilang sa mga pinakamalalang pag-atake ang pambobomba sa al-Midan noong 2012, na ikinamatay ng 26 katao,[42] ang mga pambobomba sa Damascus noong Mayo 2012, na ikinamatay ng 55 katao at ikinasugat ng mahigit 400 iba pa,[43] at ang mga pambobomba sa Damascus noong Pebrero 2013, na ikinamatay ng 83 katao, karamihan ay mga sibilyan at bata.[44]

Lumahok din ang grupo sa Masaker sa Hatla noong 2013 laban sa mga sibilyang Shia,[45] sa Masaker sa Qalb Loze noong 2015 laban sa mga Druze,[46][47][48] at sa pag-atake sa Zara'a noong 2016, kung saan pinatay ang dose-dosenang sibilyan at dinukot ang marami pang iba.[49][50] Nagsagawa rin ang Jabhat al-Nusra ng mga pambobomba ng mga nagpapakamatay sa Lebanon na nakatuon laban sa mga pamayanang Alawita at Shia, kabilang ang mga pambobomba sa Tripoli noong 2015.[51]

Alitan sa ISIS

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Habang lumalawak ang impluwensiya ni al-Sharaa sa hilagang-kanlurang Syria noong 2012–2013, naging kahina-hinala siya sa pamunuan ng ISI dahil sa kanyang pakikipagtulungan sa ibang grupong rebelde at pagbalewala sa mga utos ni Abu Bakr al-Baghdadi.[52] Inilarawan pa siya ni Abu Ali al-Anbari bilang isang "mapanlinlang" at ambisyosong pinuno.[52][53] Noong Abril 2013, inihayag ni al-Baghdadi ang pagsasanib ng Jabhat al-Nusra at ISI upang mabuo ang ISIS, ngunit tumanggi si al-Sharaa at nanumpa ng katapatan kay Ayman al-Zawahiri, na nagpatibay sa kasarinlan ng Jabhat al-Nusra mula sa ISI.[54][55][56] Tinanggihan ni al-Zawahiri ang pagsasanib at nabigo ang mga pagsisikap na pag-isahin ang dalawang grupo. Noong Pebrero 2014, tuluyang pinutol ng al-Qaeda ang ugnayan nito sa ISIS, at nanatiling opisyal na sangay nito sa Syria ang Jabhat al-Nusra.[55][57][58][54] Matapos mapatay si Abu Khalid al-Suri noong 2014, kinondena ni al-Sharaa ang ISIS at sumiklab ang bukas na digmaan sa pagitan ng dalawang grupo, na ikinamatay ng libu-libong mandirigma. Noong 2015, sinabi niyang magpapatuloy ang labanan hangga't hindi tumitigil ang ISIS.[59][60][61]

Paghiwalay sa al-Qaeda

[baguhin | baguhin ang wikitext]
Si al-Sharaa ay dating kasapi ng al-Qaeda at humiwalay sa organisasyon noong 2016

Ang pagpasok ng Russia sa digmaan ay nagdulot ng mga pagkabigong militar sa oposisyon ng Syria, dahilan upang magkaroon ng mas malaking impluwensya ang kanilang mga dayuhang tagasuporta sa kanila. Noong Enero 2016, nagsagawa ang Jabhat al-Nusra ng mga negosasyon sa pagkakaisa kasama ang iba pang mga grupong rebelde upang maagapan ang anumang pagtatangka ng mga dayuhang tagasuporta na hikayatin ang mga grupong ito na kumilos laban dito. Nang mabigo ang mga pag-uusap dahil sa mga pangamba hinggil sa ugnayan ng Jabhat al-Nusra sa al-Qaeda, nagbigay ng ultimatum kay al-Sharaa ang repormistang paksyon ng Jabhat al-Nusra, na maaaring bumubuo sa ikatlong bahagi ng kabuuang kasapian nito: putulin ang ugnayan sa al-Qaeda at makiisa sa iba pang mga grupong rebelde, o humarap sa malawakang pagtiwalag ng mga kasapi.[62]

Noong Hulyo 2016, dalawang beses na nagpulong si al-Sharaa sa Konsehong Shura ng Jabhat al-Nusra upang talakayin ang usapin. Walang naging tiyak na pasya sa unang pagpupulong, samantalang sa ikalawa ay napagkasunduan ang isang "gitnang landas" matapos ang ilang pagpupulong: putulin ang ugnayan sa al-Qaeda sa labas ng Syria habang pananatilihin ito sa loob ng bansa.[62] Dahil hindi makontak si al-Zawahiri, ilang nakatataas na pinuno ng al-Qaeda, kabilang ang kinatawan ni al-Zawahiri na si Abu Khayr al-Masri, ang nagpahintulot sa paghihiwalay sa kundisyong aprubahan ito ni al-Zawahiri sa kalaunan.[63][62] Kung hindi niya ito aprubahan, kinakailangang bawiin ang paghihiwalay. Sumang-ayon si al-Sharaa sa mga kondisyong ito, na bahagyang inaprubahan ng Konsehong Shura ng Jabhat al-Nusra.[62] Noong 28 Hulyo 2016, inanunsyo ni al-Sharaa na pinutol na ng Jabhat al-Nusra ang ugnayan nito sa al-Qaeda at muling pinangalanan ang organisasyon bilang Jabhat Fatah al-Sham (JFS).[64][65] Idinagdag niya na ang bagong organisasyon ay "walang ugnayan sa anumang panlabas na entidad".[66] Hayagang sinuportahan ni Ayman al-Zawahiri ang paghihiwalay,[64] bagaman tinanggihan niya ang plano nang iharap ito sa kanya.[63] Bilang pagtutol, ilang nangungunang tapat sa al-Qaeda sa loob ng Jabhat al-Nusra ang umalis sa JFS.[62]

Pagbuo ng Hay'at Tahrir al-Sham (HTS)

[baguhin | baguhin ang wikitext]
Na-edit na poster ng Rewards for Justice para kay al-Sharaa, kung saan inalis ang retratong larawan dahil sa mga alalahanin sa karapatang-ari.

Matapos mabuo ang JFS, sinubukan ni al-Sharaa na maisaayos ang isang pagsasanib sa Ahrar al-Sham.[67] Gayunpaman, nabigo ang mga negosasyon dahil sinuportahan ni al-Sharaa ang Jund al-Aqsa, isang pangkat na lihim niyang itinatag upang hadlangan ang paglipat ng mga dayuhang mandirigma ng Jabhat al-Nusra sa ISIS, sa kanilang tunggalian laban sa Ahrar al-Sham. Nag-aalala rin ang pamunuan ng Ahrar al-Sham na patuloy na may ugnayan ang JFS sa al-Qaeda.[68]> Samantala, napailalim si al-Sharaa sa matinding batikos mula sa al-Qaeda. Sumulat si Abu Muhammad al-Maqdisi ng isang kritika sa manhaj ng JFS, at kumalat ang mga usap-usapan na naghahanda ang al-Qaeda na magtatag ng panibagong sangay nito sa Syria.[68]

Bilang huling pagtatangka upang maisakatuparan ang pagsasanib, pinangunahan ni al-Sharaa ang mga hakbang upang pahinain ang makabansa at tutol-sa-pagsasanib na paksyon ng Ahrar al-Sham.[68] Nang muling tumanggi ang pamunuan ng Ahrar al-Sham na magsanib noong Disyembre 2017, bumuo ang Islamista at pabor-sa-pagsasanib na paksyon ng isang humiwalay na "sub-paksyon" na tinawag na Jaysh al-Ahrar.[67][68] Di-nagtagal, sinalakay ng JFS ang mga posisyon ng Free Syrian Army (FSA) sa buong Idlib at Aleppo, na nagbunsod ng tunggalian laban sa Ahrar al-Sham. Dahil sa tunggaliang ito, nagapi ng JFS ang mga grupong FSA na sinuportahan ng CIA, na itinuturing nitong isang "dayuhang sabwatan".[68]

Noong 28 Enero 2017, inanunsyo ni al-Sharaa na bubuwagin ang JFS at magsasanib ito sa Liwa al-Haqq, Jaysh al-Sunna, Ansar al-Din Front, at sa Nour al-Din al-Zenki Movement upang mabuo ang Hay'at Tahrir al-Sham (HTS),[69][68] na nagdagdag ng humigit-kumulang 3,000 hanggang 5,000 pang mandirigma sa kanilang hanay.[68] Bilang pagsisikap na ipakita ang pagiging mas organisado at mas maunlad ng bagong grupo, isinaayos ni al-Sharaa na magsilbing nominal na pinuno ng HTS ang pinuno ng Jaysh al-Ahrar na si Abu Jaber Sheikh, bagaman pormal na ibinalik kay al-Sharaa ang pamumuno pagsapit ng Disyembre 2017.[67] Itinuring ng mga natitirang tapat sa al-Qaeda sa loob ng JFS ang pagbuo ng HTS bilang isang tiyak na pagputol ng ugnayan sa organisasyon at tumanggi silang sumali. Ilang beterano ng al-Qaeda ang hayagang bumatikos kay al-Sharaa dahil sa kanyang mga hakbang. Bilang resulta, ilan sa kanila ang inaresto ng HTS noong huling bahagi ng 2017. Matapos silang palayain, ilan sa kanila ang naging bahagi ng pagbuo ng Hurras al-Din, ang bagong sangay ng al-Qaeda sa Syria.[67]

Agad na tinanggihan ng pamahalaan ng Estados Unidos ang pagbabagong-anyo ng grupo. Ayon sa Embahada ng Estados Unidos sa Syria, "Ang ubod ng HTS ay ang Nusra, isang itinalagang teroristang organisasyon. Nananatili ang pagtatalagang ito anuman ang pangalan na gamitin nito o ang mga grupong makipagsanib dito." Inilarawan ng Embahada ang pagbuo ng HTS bilang isang pagtatangkang "agawin ang Rebolusyong Siryano" sa halip na isang hakbang tungo sa pagiging mas katamtaman.[70] Noong 10 Mayo 2017, nag-anunsyo ang Rewards for Justice Program ng gantimpalang nagkakahalaga ng US$10 milyon para sa impormasyong magtutukoy o magpapakita ng kinaroroonan ni al-Sharaa, na kinilala ng programa bilang pinuno ng al-Nusra Front. Inilarawan ng programa na ito ang kauna-unahang gantimpalang inialok para sa isang pinuno ng al-Nusra Front, ang sangay ng al-Qaeda sa Syria.[4]

Sa ilalim ng pamumuno ni al-Sharaa, binigyang-priyoridad ng Hay'at Tahrir al-Sham ang paglaban sa al-Qaeda at ISIS bilang pagsisikap na mapabuti ang katayuan nito sa mga bansang Kanluranin. Matagumpay na natalo ng HTS ang ISIS, al-Qaeda, at karamihan sa mga kalabang puwersa sa mga teritoryong kontrolado nito, at naitatag ang pamamahala sa malaking bahagi ng Idlib Governorate, na pinamahalaan nito sa pamamagitan ng sibilyang administrasyon na Syrian Salvation Government (SSG).[71]

Pamamahala sa Idlib

[baguhin | baguhin ang wikitext]
Kalagayang militar bago ang mga opensiba ng oposisyon noong huling bahagi ng 2024.Mga teritoryong kontrolado ng Hay'at Tahrir al-Sham (puti) at ng pamahalaan ng Syria (pula).

Sa ilalim ng teknokratikong administrasyon ni al-Sharaa, nakaranas ang Idlib ng malaking pag-unlad sa ekonomiya at naging pinakamabilis lumago na rehiyon sa Syria sa kabila ng pagiging pinakamahirap na lalawigan nito sa kasaysayan. Nagtayo sa lugar ng mga bagong marangyang sentrong pamilihan, mga pabahay, at nagkaroon ng tuluy-tuloy na suplay ng kuryente sa loob ng 24 oras—na higit pa kaysa sa kabisera ng Damasco. Kabilang din sa mga pasilidad pang-edukasyon ang isang pamantasan na may 18,000 estudyanteng magkahiwalay ayon sa kasarian. Gayunpaman, nakatanggap ng batikos ang kaniyang pamahalaan dahil sa mga patakaran nito sa pagbubuwis, kabilang ang mga buwis sa adwana para sa mga produktong nagmumula sa Türkiye at mga bayarin sa mga checkpoint para sa mga kontrabandong kalakal, gayundin ang epekto sa ekonomiya ng paghina ng halaga ng Turkish lira, na siyang pangunahing salapi sa rehiyon.[72][73]

Noong Marso 2024, sumiklab ang malawakang mga protesta sa Idlib Governorate laban sa pamumuno ni al-Sharaa, kung saan ginamit ng mga demonstrador ang islogang "Isqat al-Julani" ("Ibagsak si Julani"), na kahawig ng mga naunang protesta laban sa rehimeng Assad. Daan-daang nagpoprotesta ang nagmartsa sa mga lungsod at bayan ng Idlib nang mahigit isang buwan. Ang mga protesta ay dulot ng iba’t ibang salik, kabilang ang mga paratang ng kalupitan ng HTS, kung saan iniulat na libo-libong kritiko ang nakakulong sa mga bilangguan, pati na rin ang mga hinaing pang-ekonomiya kaugnay ng mataas na buwis.[72] Bilang tugon, nagbigay si al-Sharaa ng ilang konsesyon. Pinalaya niya ang daan-daang detenido mula sa isang operasyon pangseguridad noong nakaraang tag-init, kabilang ang kanyang dating kinatawan na si Abu Maria al-Qahtani, na inaresto kasama ang 300 iba pa sa isang purge. Nangako rin siya ng mga lokal na halalan at mas maraming oportunidad sa trabaho para sa mga lumikas na mamamayan, habang nagbabala laban sa mga nagpoprotesta na tinawag niyang pagtataksil.[72] Ang Türkiye, na dati nang tumulong sa pagpapatatag ng lalawigan sa pamamagitan ng pagkonekta nito sa grid ng kuryente ng bansa at pagpapahintulot sa malayang pagpasok ng mga materyales sa konstruksyon, ay nagsimulang mabahala sa lumalawak na impluwensiya ni al-Sharaa. Bilang tugon, binawasan nito ang kalakalan sa mga tawiran sa hangganan ng Idlib, na nakaapekto sa kita ng HTS. Ayon sa mga ulat, dalawang ulit ding sinubukan ni al-Sharaa na agawin ang mga teritoryong nasa ilalim ng pamamahala ng Türkiye sa hilagang Syria.[72]

Pagbagsak ng rehimeng Assad

[baguhin | baguhin ang wikitext]
Pinamunuan ni al-Sharaa ang mga opensiba ng oposisyon sa Syria noong 2024 na nagpabagsak sa rehimeng Assad sa loob lamang ng labing-isang araw.

Noong huling bahagi ng Nobyembre 2024, pinangunahan ni al-Sharaa ang HTS sa Opensibang Deterrence of Aggression laban sa sandatahang lakas ng pamahalaang Ba'athist ng Syria.[7][8][9]

Sa simula ng opensiba, kumalat ang balitang napatay si al-Sharaa sa isang pag-atake sa himpapawid ng Rusya, ngunit agad itong napatunayang hindi totoo.[74][75] Sa panahon ng Labanan sa Aleppo, inutusan ni al-Sharaa ang kaniyang mga puwersa na huwag "takutin ang mga bata", habang nagpalabas ang mga kanal ng HTS ng mga bidyo na nagpapakitang ipinagpatuloy ng mga Kristiyano sa lungsod ang kanilang pang-araw-araw na pamumuhay. Sinabi ni Arsobispo Afram Ma'lui na hindi maaapektuhan ang mga serbisyong panrelihiyon sa kabila ng pagbabago ng kontrol sa lungsod. Matapos mapaalis ang mga puwersa ng pamahalaan sa lungsod, idineklara ni al-Sharaa na "ang pagkakaiba-iba ay isang kalakasan".[76]

Noong 6 Disyembre, sa isang harapang panayam sa CNN, sinabi ni al-Sharaa na ang layunin ng opensiba ay alisin si Assad sa kapangyarihan. Ginamit niya ang kaniyang tunay na pangalan, Ahmed al-Sharaa, at hayagang nangakong poprotektahan ang mga minoryang komunidad. Inilahad din niya ang mga plano para sa pagtatatag ng isang pamahalaang nakabatay sa mga institusyon at isang "konsehong pinili ng mamamayan".[77][78] Ipinahayag din niya ang kaniyang layuning mapadali ang pagbabalik ng mga Syrianong refugee sa kanilang mga tahanan.[79]

Pangulo ng Syria

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Pamamahala pagkatapos ng rehimeng Assad

[baguhin | baguhin ang wikitext]
Pangulo ng Estados Unidos na si Donald Trump kasama si al-Sharaa sa Oval Office noong 10 Nobyembre 2025. Ang pagbisita ay nagmarka ng kauna-unahang pagkakataon na bumisita ang isang pangulo ng Syria sa White House mula nang makamit ng Syria ang kalayaan noong 1946.[80]

Noong 8 Disyembre 2024, inanunsyo ng Punong Ministro ng Syria na si Mohammad Ghazi al-Jalali na ililipat ng pamahalaan ng Syria ang kapangyarihan sa isang bagong halal na pamahalaan kasunod ng Pagbagsak ng Damascus.[81] Sa parehong araw, nagbigay ng talumpati si al-Sharaa sa Moske ng Umayyad sa Damascus, kung saan inilarawan niya ang pagbagsak ng rehimen ni Assad bilang "isang bagong kabanata sa kasaysayan ng rehiyon". Noong 9 Disyembre, naglabas ang HTS ng isang bidyo na nagpapakita kina al-Sharaa, al-Jalali, at Mohammed al-Bashir, ang pinuno ng de facto na pamahalaan sa Idlib.[82] Si al-Sharaa ay naging de facto na pinuno ng Syria bilang Pangkalahatang Kumander at pinuno ng Bagong Administrasyong Siryano.[11] Noong 12 Disyembre, nakipagpulong si al-Sharaa sa mga opisyal ng Turkiya, na naging unang delegasyong diplomatiko na bumisita sa Syria matapos mapatalsik sa kapangyarihan si Assad.[83]

Hanggang 2024, itinalaga ng Estados Unidos si al-Sharaa bilang isang "Specially Designated Global Terrorist".[84] Noong 20 Disyembre 2024, inalis ng Estados Unidos ang gantimpalang US$10 milyon na dati nitong iniaalok para sa pagkakaaresto ni al-Sharaa.[10] Noong 29 Enero 2025, itinalaga si al-Sharaa ng Syrian General Command bilang pangulo ng Syria para sa pamahalaang transisyonal.[12][13]

Bilang pangulo

[baguhin | baguhin ang wikitext]
Si al-Sharaa kasama sina Pangulo ng Komisyong Europeo Ursula von der Leyen at Pangulo ng Konsehong Europeo António Costa, 9 Enero 2026

Isang araw matapos italaga bilang pangulo si al-Sharaa, naging unang pinuno ng estado na bumisita sa Damascus mula nang bumagsak ang rehimeng Assad ang Emir ng Qatar na si Tamim bin Hamad Al Thani, upang talakayin ang muling pagtatayo ng Syria matapos ang digmaan at iba pang usapin. Noong 12 Pebrero 2025, isinagawa ni al-Sharaa ang kaniyang unang pag-uusap sa telepono kay Pangulong Vladimir Putin ng Russia mula nang mapatalsik si Assad. Sa parehong araw, nakipagpulong din siya sa mga kinatawan ng Syrian National Coalition at Syrian Negotiation Commission, kabilang ang kanilang mga pangulo na sina Hadi al-Bahra at Bader Jamous, at inihayag na ang dalawang organisasyon ay bubuwagin sa ilalim ng mga bagong awtoridad.[85][86][87][88]

Si al-Sharaa kasama ang pangulo ng Rusya na si Vladimir Putin, 28 Enero 2026
Si al-Sharaa sa Oval Office kasama ang Kalihim ng Estado ng Estados Unidos na si Marco Rubio, Ministrong Panlabas ng Syria na si Asaad al-Shaibani, Pangalawang Pangulo ng Estados Unidos na si JD Vance, at Pangulo ng Estados Unidos na si Donald Trump, 10 Nobyembre 2025

Pagsapit ng 6 Marso 2025, sumiklab ang mga labanan sa kanlurang Syria sa pagitan ng mga tapat kay Assad at ng sandatahang lakas ng transisyonal na pamahalaan, na naging pinakamalalang karahasan mula nang mapabagsak ang rehimen. Hinimok ni al-Sharaa ang mga mandirigma na umiwas sa anumang pang-aabuso matapos ang mga ulat tungkol sa masaker sa mga sibilyang Alawite sa Latakia. Noong 9 Marso, inihayag niya ang pagbuo ng isang malayang pambansang komite na binubuo ng pitong hukom upang imbestigahan ang mga pangyayari at paglabag sa mga baybaying lalawigan ng Syria. Inatasan ang komite na isumite ang ulat nito sa loob ng 30 araw at inilarawan ni al-Sharaa ang karahasan bilang bahagi ng mga "inaasahang hamon" sa transisyon.[89][90][91][92] Ayon sa Syrian Observatory for Human Rights, 1,614 sibilyan ang napatay ng mga armadong milisyang kaalyado ng transisyonal na pamahalaan sa pagitan ng 6 at 12 Marso 2025. Noong 12 Marso, inanunsyo rin ng pamahalaan ang pagbuo ng National Security Council, na pamumunuan ni al-Sharaa.[93][94][95]

Noong Nobyembre 2025, sa suporta ng Estados Unidos at iba pang mga bansa, inalis ng Konseho ng Seguridad ng Nagkakaisang Bansa sina al-Sharaa at ang Ministro ng Panloob ng Syria na si Anas Khattab mula sa talaan ng mga parusa ng ISIL (Da’esh) and Al-Qaida Sanctions Committee. Noong 7 Nobyembre, inalis din ng Estados Unidos si al-Sharaa mula sa Specially Designated Global Terrorist sanctions list nito, habang inanunsyo ng Nagkakaisang Kaharian ang pagtanggal kina al-Sharaa at Khattab mula sa pinagsama-samang talaan ng mga parusa nito, at sinabing hindi na sila saklaw ng pagyeyelo ng mga ari-arian.[96][97][98]

Mga pananaw

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Noong 2016, nang putulin ni al-Sharaa ang kanyang ugnayan sa al-Qaeda, nakatuon siya sa pagkuha ng pandaigdigang suporta sa pamamagitan ng pagbibigay-diin sa pamamahala sa Syria sa halip na sa pandaigdigang jihadismo. Sinusuportahan niya ang isang teknokratikong administrasyon sa mga teritoryong nasa ilalim ng kanilang kontrol.[99] Sa mga nakalipas na taon, naging mas katamtaman ang kanyang mga pananaw. Sinabi niyang hindi niya sinusuportahan ang pakikidigma laban sa mga bansang Kanluranin at pabor siya sa pagprotekta sa mga minorya sa Syria.[5][6]

Tungkol sa nagpapatuloy na mga pag-atake ng Israel sa Syria, sinabi ni al-Sharaa na matapos ang pagbagsak ng rehimen ni Assad, wala nang "anumang dahilan" ang Israel upang salakayin ang teritoryo ng Syria. Sinusuportahan din niya ang "mga diplomatikong solusyon" bilang tanging paraan upang makamit ang seguridad sa halip na mga "hindi kanais-nais na pakikipagsapalarang militar".[100][101] Iniulat din na sinabi ni al-Sharaa sa isang pangkat ng mga mamamahayag na patuloy na susuportahan ng kanyang pamahalaang transisyonal ang Kasunduan sa Paghiwalay ng mga Puwersa sa pagitan ng Israel at Syria noong 1974, na nagwakas sa Digmaang Yom Kippur.[102]

Pangulo ng Syria na si Ahmed al-Sharaa kasama ang Punong Ministro ng United Kingdom na si Keir Starmer, 31 Marso 2026

Personal na buhay

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Kaunti lamang ang nalalaman tungkol sa personal na buhay ni al-Sharaa, sapagkat maingat niyang iniiwasang ibahagi ito sa media. Noong 2012, iniulat ng Time na sa isa sa mga pagpupulong ng mga kilalang Islamikong militanteng grupo na dinaluhan ng mga pinuno ng Ahrar al-Sham, Suqour al-Sham, Liwa al-Islam, at iba pang mga brigadang rebelde, nakasuot ng maskara si al-Sharaa at tumangging ibunyag ang kaniyang pagkakakilanlan. Ipinakilala siya sa mga dumalo ng mga emir ng Jabhat al-Nusra sa Aleppo at Idlib.[103] Nakilala ni al-Sharaa ang kaniyang asawa na si Latifa al-Droubi habang pareho silang nag-aaral sa Damascus University.[104] Ikinasal sila noong 2012 at may tatlo silang anak.[105][106] Mahilig si al-Sharaa sa ahedres, basketbol, bilyar, at pangangabayo,[107][108][109][110] at iniulat na naglaro rin siya ng putbol noong kaniyang kabataan.[111] Sa isang panayam sa The Washington Post noong Nobyembre 2025, sinabi ni al-Sharaa na hinahangaan niya si Michael Jordan at ang National Basketball Association, mas gusto niya ang baseball kaysa putbol, at bihasa siyang maglaro ng bilyar.[112]

Dokumentaryo

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Noong 1 Hunyo 2021, naglabas ang PBS Frontline ng dokumentaryong The Jihadist, na nagsiyasat sa nakaraan ni al-Sharaa sa konteksto ng nagpapatuloy na Digmaang Sibil sa Syria.[113] Sa panayam, habang binabalikan ang dati niyang ugnayan sa al-Qaeda, pati na rin ang patakarang panlabas ng Estados Unidos sa Gitnang Silangan at ang adhikaing nasyonalismo ng Palestina, sinabi ni al-Sharaa:

Ang kasaysayan ng rehiyong ito at ang mga pinagdaanan nito sa nakalipas na 20 o 30 taon ay kailangang isaalang-alang... Ang tinutukoy natin ay isang rehiyong pinamunuan ng mga mapaniil na pinuno, ng mga taong naghahari gamit ang kamay na bakal at kanilang mga aparatong panseguridad. Kasabay nito, napapaligiran ang rehiyong ito ng maraming alitan at digmaan... Hindi maaaring pumili lamang ng isang bahagi ng kasaysayan at sabihing si ganito o ganiyan ay sumapi sa Al-Qaeda. Libu-libong tao ang sumapi sa Al-Qaeda, ngunit dapat nating itanong kung ano ang nagtulak sa kanila na gawin iyon. Iyan ang tunay na tanong. Bahagyang responsable ba ang mga patakaran ng Estados Unidos sa rehiyon matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig sa paghimok sa mga tao na sumapi sa organisasyong Al-Qaeda? At may pananagutan din ba ang mga patakaran ng Europa sa rehiyon sa naging reaksiyon ng mga taong nakisimpatya sa adhikaing Palestino o sa paraan ng pakikitungo ng rehimeng Sionista sa mga Palestino?... May pananagutan ba ang mga nasalanta at inaping mamamayan na dumanas ng mga nangyari sa Iraq, halimbawa, o sa Afghanistan?... Ang aming pakikipag-ugnayan sa Al-Qaeda noon ay bahagi ng isang yugto ng aming kasaysayan, at iyon ay nagwakas na. Kahit noong kami ay kasama pa ng Al-Qaeda, tutol kami sa mga pag-atakeng isinasagawa sa labas ng rehiyon, at lubos na salungat sa aming mga patakaran ang magsagawa ng mga operasyong nagmumula sa Syria upang puntiryahin ang mga Europeo o Amerikano. Hindi iyon kailanman naging bahagi ng aming mga layunin, at hindi namin iyon ginawa kailanman.[113]

Mga sanggunian

[baguhin | baguhin ang wikitext]
  1. ↑ "Syria's leaders say their jihadism is in the past - is it?". www.bbc.com (sa wikang Ingles). 2024-12-20. Nakuha noong 2026-07-25.
  2. ↑ "Al-Nusra leader Jolani announces split from al-Qaeda". Al Jazeera. 29 July 2016. Inarkibo mula sa orihinal noong 3 December 2022.
  3. ↑ "Syrian Nusra Front announces split from al-Qaeda". BBC News. 29 July 2016. Inarkibo mula sa orihinal noong 30 July 2016. Nakuha noong 30 July 2016.
  4. 1 2 "Rewards for Justice - Reward Offer for Information on al-Nusrah Front Leader Muhammad al-Jawlani". United States Department of State (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2026-05-29.
  5. 1 2 Taylor, Adam (6 December 2024). "Who is Abu Mohammed al-Jolani, the Islamist rebel leading the Syrian advance?". The Washington Post.
  6. 1 2 Abdulrahim, Raja (6 December 2024). "Leader of Syria's Resurgent Rebels Lays Out Strategy to Oust Assad". The New York Times.
  7. 1 2 Al-Atrush, Samer; Spencer, Richard (11 December 2024). "Who is Abu Mohammed al-Jolani? 'Polite' Syrian leader heads home". The Times (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 18 December 2024. Nakuha noong 18 December 2024.
  8. 1 2 Sakr, Taha (8 December 2024). "From Riyadh to Rebellion: Rise of Syria's Abu Mohammad Al-Golani". Daily News Egypt. Nakuha noong 8 December 2024.
  9. 1 2 Abouzeid, Rania (8 December 2024). "The Fall of Assad's Syria". The New Yorker.
  10. 1 2 Bateman, Tom (20 December 2024). "US scraps $10m bounty for arrest of Syria's new leader Sharaa". BBC.
  11. 1 2 "Ahmed al-Sharaa named Syria's transitional president". www.bbc.com (sa wikang Ingles). 31 January 2025. Nakuha noong 22 March 2025. Ahmed al-Sharaa has been Syria's de facto leader since leading the overthrow of Bashar al-Assad
  12. 1 2 "الشرع رئيسا لسوريا وحل الفصائل وحزب البعث وتعطيل الدستور" [Sharaa as President of Syria, dissolving factions and the Baath Party, and suspending the constitution]. Al Jazeera Arabic (sa wikang Arabe). 29 January 2025.
  13. 1 2 "Syria's Sharaa declared president for transitional period, state news agency says". Reuters. 29 January 2025.
  14. 1 2 Al-Atrush, Samer; Spencer, Richard (11 December 2024). "Who is Abu Mohammed al-Jolani? 'Polite' Syrian leader heads home". The Times (sa wikang Ingles). Nakuha noong 18 December 2024.
  15. 1 2 "Former neighbours of al-Sharaa reminisce on the HTS leader's childhood". Reuters. 14 December 2024.
  16. ↑ "عائلة الشرع: أصول قرشية عريقة من نسل الصحابي عبدالرحمن بن عوف ودور بارز في تاريخ المنطقة" (sa wikang Arabe). 21 January 2025. Nakuha noong 29 March 2026.
  17. ↑ Hubbard, Ben (23 September 2025). "Jihadist, Rebel, Statesman: The Many Faces of Syria's Leader". The New York Times (sa wikang Ingles). Nakuha noong 26 September 2025.
  18. ↑ "Sheikha Fatima Receives the Mother of Ahmed Al-Sharaa in Abu Dhabi". 23 April 2026.
  19. ↑ "بعد شهور.. الجولاني يكشف عن أسرار حياته لمارتن سميث". Al Alam TV. 5 June 2021. Inarkibo mula sa orihinal noong 7 Hunyo 2021. Nakuha noong 25 Hulyo 2026.
  20. ↑ Hassan, Hassan (8 December 2024). "I went to university with rebel leader Jolani – I wonder if he has really turned his back on jihad". Telegraph. Nakuha noong 31 January 2025.
  21. 1 2 3 4 5 6 Pelham, Nicolas (5 March 2025). "The great pretender: how Ahmed al-Sharaa won Syria". 1843. The Economist. ISSN 0013-0613. Nakuha noong 24 April 2025.
  22. ↑ Hassan, Hassan (8 December 2024). "Profile: Abu Mohammad al-Jolani". The Sunday Telegraph.
  23. ↑ Almustafa, Hamzah Almustafa; Jazmati, Hossam (22 June 2021). "Syria war: Inside the world of HTS leader Abu Mohammad al-Jolani". Middle East Eye.
  24. ↑ "The Jihadist". PBS. 14 December 2024. Nakuha noong 7 February 2025.
  25. ↑ Salem, Mostafa (6 December 2024). "How Syria's rebel leader went from radical jihadist to a blazer-wearing 'revolutionary'". CNN News. Nakuha noong 7 February 2025.
  26. ↑ "أحمد الشرع (الجولاني).. القائد العام لإدارة العمليات العسكرية للمعارضة السورية". Al Jazeera Arabic. 15 December 2024.
  27. 1 2 Klausen, Jytte (2021). "11: The ISIS Effect". Western Jihadism: A Thirty-Year History. Oxford University Press. p. 399.
  28. 1 2 "Elusive Al-Qaeda leader in Syria stays in shadows". KSL-FM. Associated Press. 4 November 2013. Nakuha noong 1 September 2025.
  29. ↑ "Interview-Abu Mohammad al-Jolani". PBS Frontline. 2 April 2021. Nakuha noong 16 January 2023.
  30. ↑ "Interview-Abu Mohammad al-Jolani". PBS Frontline. 2 April 2021. Nakuha noong 16 January 2023.
  31. ↑ "Who is Abu Mohammed al-Julani, leader of HTS in Syria?". Al Jazeera. 4 December 2024.
  32. ↑ Jalabi, Raya (8 December 2024). "Abu Mohammad al-Jolani, the Syrian rebel leader". Financial Times.
  33. 1 2 3 Hubbard, Ben (23 September 2025). "The Many Faces of Syria's President, Ahmed al-Shara". The New York Times (sa wikang Ingles). pp. 0362–4331.
  34. ↑ Klausen, Jytte (2021). "11: The ISIS Effect". Western Jihadism: A Thirty-Year History. Oxford University Press. p. 399.
  35. ↑ "The Jihadist". PBS.
  36. ↑ Klausen, Jytte (2021). "11: The ISIS Effect". Western Jihadism: A Thirty-Year History. Oxford University Press. p. 399.
  37. ↑ "Who is Abu Mohammed al-Golani, the leader of Syria's shock insurgency?". AP News. 4 December 2024.
  38. ↑ "The Jihadist: Transcript". PBS Frontline.
  39. ↑ "Terrorist Designations of the al-Nusrah Front as an Alias for al-Qa'ida in Iraq". U.S. Department of State. Nakuha noong 13 January 2017.
  40. ↑ "Terrorist Designation of Al-Nusrah Front Leader Muhammad Al-Jawlani". U.S. Department of State. 16 May 2013. Nakuha noong 25 June 2025.
  41. ↑ "An internal struggle: Al Qaeda's Syrian affiliate is grappling with its identity". Brookings Institution. 31 May 2015. Nakuha noong 1 June 2015.
  42. ↑ Shadid, Anthony (6 January 2012). "Bomb Kills Dozens in Damascus". The New York Times.
  43. ↑ "U.N. envoy mulling invite to Syria in wake of deadly Damascus bombings". CNN. 10 May 2012. Nakuha noong 6 May 2025.
  44. ↑ "Damascus bomb one of deadliest of Syrian civil war". The Telegraph. 21 February 2013. Nakuha noong 10 March 2025.
  45. ↑ "Syria: 60 Shia Muslims massacred in rebel 'cleansing' of Hatla". The Independent. Nakuha noong 25 October 2014.
  46. ↑ "Killings of Syrian Druze draws wide condemnation". The Daily Star Newspaper – Lebanon. 12 June 2015. Nakuha noong 27 July 2015.
  47. ↑ "Syria conflict: Al-Nusra fighters kill Druze villagers". BBC News. 11 June 2015. Nakuha noong 27 July 2015.
  48. ↑ "Nusra Front kills Syrian villagers from minority Druze sect". thestar.com. 11 June 2015. Nakuha noong 27 July 2015.
  49. ↑ "Syrian opposition forces massacre, kidnap 120 civilians in southern Hama". Al-Masdar News. 12 May 2016. Inarkibo mula sa orihinal noong 12 Abril 2019. Nakuha noong 1 June 2016.
  50. ↑ "Rebels seize Alawite village in Syria, abduct civilians: Observatory". Reuters. 12 May 2016. Nakuha noong 1 June 2016.
  51. ↑ "Nusra to Hizbullah, Jabal Mohsen: We'll Strike You in Your Heartlands".
  52. 1 2 Zelin 2022, p. 16
  53. ↑ Klausen, Jytte (2021). Western Jihadism: A Thirty-Year History. Great Clarendon Street, Oxford, OX2 6DP, United Kingdom: Oxford University Press. p. 399. ISBN 978-0-19-887079-1.{{cite book}}: CS1 maint: location (link)
  54. 1 2 Zelin 2022, p. 17
  55. 1 2 "Al-Nusra Commits to al-Qaeda, Deny Iraq Branch 'Merger'". Agence France Presse. 10 April 2013. Inarkibo mula sa orihinal noong 1 April 2019. Nakuha noong 2 October 2014.
  56. ↑ Evans, Dominic (10 June 2014). "Hundreds killed as ISIL insurgents gain ground in east Syria". Reuters. Inarkibo mula sa orihinal noong 3 February 2016. Nakuha noong 12 July 2014.
  57. ↑ "Qaeda chief annuls Syrian-Iraqi jihad merger". Al Jazeera English. 9 June 2013. Inarkibo mula sa orihinal noong 25 May 2019. Nakuha noong 2 October 2014.
  58. ↑ Liz Sly (3 February 2014). "Al-Qaeda disavows any ties with radical Islamist ISIS group in Syria, Iraq". The Washington Post. Inarkibo mula sa orihinal noong 8 January 2020. Nakuha noong 27 August 2015.
  59. ↑ Zelin 2022, pp. 53–54
  60. ↑ "ISIS vows to crush rival rebel groups". The Daily Star. 8 January 2014. Inarkibo mula sa orihinal noong 7 January 2014. Nakuha noong 2 October 2014.
  61. ↑ "Nusra leader: No end to conflict with ISIL in Syria". Al Jazeera (sa wikang Ingles). 4 June 2015. Inarkibo mula sa orihinal noong 15 February 2019. Nakuha noong 19 December 2024.
  62. 1 2 3 4 5 Lister, Charles (15 February 2018). "How al-Qa'ida Lost Control of its Syrian Affiliate: The Inside Story". Combating Terrorism Center at West Point (sa wikang Ingles). Nakuha noong 19 December 2024.
  63. 1 2 Zelin 2022, pp. 17–18
  64. 1 2 "Syrian Nusra Front announces split from al-Qaeda". BBC News. 28 July 2016. Nakuha noong 28 July 2016.
  65. ↑ "Al-Nusra leader Jolani announces split from al-Qaeda". Al Jazeera. 29 July 2016.
  66. ↑ "Analysis: Al Nusrah Front rebrands itself as Jabhat Fath Al Sham". FDD's Long War Journal. 28 July 2016. Nakuha noong 17 January 2017.
  67. 1 2 3 4 Zelin 2022, pp. 18–19
  68. 1 2 3 4 5 6 7 Lister, Charles (15 February 2018). "How al-Qa'ida Lost Control of its Syrian Affiliate: The Inside Story". Combating Terrorism Center at West Point (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 4 May 2022. Nakuha noong 19 December 2024.
  69. ↑ Joscelyn, Thomas (28 January 2017). "Al Qaeda and allies announce 'new entity' in Syria". FDD's Long War Journal. Foundation for Defense of Democracies.
  70. ↑ "US Stands Firm: HTS and Jolani Still Part of al-Qaeda Network". Times of India. Nakuha noong 7 December 2024.
  71. ↑ "Julani is a temporary leader of the "Liberation of the Sham" .. This is the fate of its former leader". HuffPost. 2 October 2017. Inarkibo mula sa orihinal noong 2 Oktubre 2017. Nakuha noong 24 Hulyo 2026.
  72. 1 2 3 4 "Protests have erupted against another Syrian dictator". The Economist. 4 April 2024. Nakuha noong 7 December 2024.
  73. ↑ Rasgon, Adam; Abdulrahim, Raja (8 December 2024). "Who Is the Leader of Syria's Rebel Offensive?". The New York Times. Nakuha noong 18 December 2024.
  74. ↑ "Did Russia kill the leader of the Islamist group HTS hours after his men stormed Syria's Aleppo?". The Week. 8 December 2024. Nakuha noong 31 January 2025.
  75. ↑ "Syrian rebels surround key city Hama on 'three sides', war monitor says". France24. 5 December 2024. Nakuha noong 31 January 2025.
  76. ↑ Zelin, Aaron Y. (3 December 2024). "How Syria's 'Diversity-Friendly' Jihadists Plan on Building a State". The Washington Institute. Nakuha noong 7 December 2024.
  77. ↑ Karadsheh, Jomana; Tuysuz, Gul; Laine, Brice; Kent, Lauren; Kourdi, Eyad (6 December 2024). "Syrian rebel leader says goal is to 'overthrow' Assad regime". CNN. Nakuha noong 18 December 2024.
  78. ↑ Robertson, Nic (8 December 2024). "Syrian rebel leader's victory speech holds a message for Iran – and for Trump and Israel too". CNN. Nakuha noong 10 December 2024.
  79. ↑ "Thousands flee as Syrian rebels advance on crossroads city of Homs". The Times of Israel. Reuters. 6 December 2024. Nakuha noong 6 December 2024.
  80. ↑ "Why Syrian president's Trump visit is so significant - but will it be a slam-dunk?". The Independent (sa wikang Ingles). 10 November 2025. Inarkibo mula sa orihinal noong 11 November 2025. Nakuha noong 10 November 2025.
  81. ↑ "Ex-Syrian PM to supervise state bodies until transition". Al Jazeera (sa wikang Ingles). 8 December 2024.
  82. ↑ Saleh, Heba; Jalabi, Raya (9 December 2024). "Syrian rebels seek to consolidate control". Financial Times.
  83. ↑ Ula, enab10 (12 December 2024). "Turkish delegation meets with Ahmed al-Sharaa in Damascus". Enab Baladi (sa wikang Ingles).{{cite web}}: CS1 maint: numeric names: authors list (link)
  84. ↑ "Terrorist Designation of Al-Nusrah Front Leader Muhammad Al-Jawlani". U.S. Department of State.
  85. ↑ "Syria's transitional government forms national dialogue committee". The New Arab. 12 February 2025. Inarkibo mula sa orihinal noong 13 February 2025. Nakuha noong 12 February 2025.
  86. ↑ "Syrian Negotiating Committee and National Coalition prepare for dissolution in meeting with president al-Sharaa". The Syrian Observer. 13 February 2025. Inarkibo mula sa orihinal noong 19 February 2025. Nakuha noong 13 February 2025.
  87. ↑ "Syria's leader, Russia's Putin make first contact since al-Assad's fall". Al Jazeera (sa wikang Ingles). 12 February 2025. Inarkibo mula sa orihinal noong 12 February 2025. Nakuha noong 13 February 2025.
  88. ↑ "Syria, Qatar discuss reconstruction during emir's visit". RFI (sa wikang Ingles). 30 January 2025. Inarkibo mula sa orihinal noong 1 May 2025. Nakuha noong 30 January 2025.
  89. ↑ "الساحل السوري.. الرئيس الشرع يصدر قرارا بتشكيل لجنة وطنية للتحقيق بالانتهاكات" [Syrian Coast.. President Al-Shara issues a decision to form a national committee to investigate violations]. Syria TV (sa wikang Arabe). 9 March 2025. Inarkibo mula sa orihinal noong 13 March 2025. Nakuha noong 9 March 2025.
  90. ↑ "Syria's interim president calls clashes 'expected challenges' as death toll tops 600". CNN (sa wikang Ingles). 9 March 2025. Inarkibo mula sa orihinal noong 12 March 2025. Nakuha noong 10 March 2025.
  91. ↑ Brachet, Eliott (8 March 2025). "Syria's new authorities face explosive situation after bloody clashes in Alawite stronghold". Le Monde. Inarkibo mula sa orihinal noong 14 May 2025. Nakuha noong 15 May 2025.
  92. ↑ "Clashes in Syria between government forces and Assad loyalists kill more than 200". AP News (sa wikang Ingles). 7 March 2025. Inarkibo mula sa orihinal noong 8 March 2025. Nakuha noong 7 March 2025.
  93. ↑ "Syria's interim president announces formation of national security council". France 24. 12 March 2025. Inarkibo mula sa orihinal noong 13 March 2025. Nakuha noong 13 March 2025.
  94. ↑ Vaid, Dharvi (13 March 2025). "Syria's president creates National Security Council". DW News. Nakuha noong 14 May 2025.
  95. ↑ "almarsad alsuwriu yuathiq 3 majazir jadidatun.. wa'iijmaliu aldahaya yartafie 'iilaa 1383 mdnyaan.. wayuhadhir min makhatir dafn aldahaya jmaeyaan fi alsaahil alsuwrii – almarsad alsuwrii lihuquq al'iinsan" المرصد السوري يوثق 3 مجازر جديدة.. وإجمالي الضحايا يرتفع إلى 1383 مدنياً.. ويحذر من مخاطر دفن الضحايا جماعياً في الساحل السوري [The Syrian Observatory for Human Rights documents three new massacres, bringing the death toll to 1,383 civilians. It warns of the dangers of mass burials on the Syrian coast.]. Syrian Observatory for Human Rights (sa wikang Arabe). 12 March 2025. Inarkibo mula sa orihinal noong 3 July 2025. Nakuha noong 13 March 2025.
  96. ↑ Conor Lennon (6 November 2025). "Security Council lifts terror-related sanctions on Syrian President". UN News. Inarkibo mula sa orihinal noong 7 November 2025. Nakuha noong 7 November 2025.
  97. ↑ "US removes Syrian president from specifically designated global terrorist sanction list". Anadolu Agency. Inarkibo mula sa orihinal noong 5 December 2025. Nakuha noong 5 December 2025.
  98. ↑ "U.K. removes President al-Sharaa from sanctions list" (sa wikang Ingles). 7 November 2025. Nakuha noong 20 February 2026.
  99. ↑ Rasgon, Adam; Abdulrahim, Raja (8 December 2024). "Who Is the Leader of Syria's Rebel Offensive?". The New York Times.
  100. ↑ "Syrian rebel leader: Israel has 'no more excuses' to strike, we don't seek conflict". The Times of Israel. 14 December 2024.
  101. ↑ Cornish, Chloe; Shotter, James; Yackley, Ayla Jean; Dadouch, Sarah (15 December 2024). "Syria is not interested in conflict with Israel, rebel leader suggests". Financial Times.
  102. ↑ "Syria's al-Julani vows adherence to 1974 agreement with Israel". Jewish News Syndicate. 17 December 2024.
  103. ↑ Abouzeid, Rania (25 December 2012). "Interview with Official of Jabhat Al-Nusra, Syria's Islamist Militia Group". Time (sa wikang Ingles). ISSN 0040-781X. Inarkibo mula sa orihinal noong 10 Nobiyembre 2017. Nakuha noong 3 February 2025. {{cite magazine}}: Check date values in: |archive-date= ()
  104. ↑ "Wace ce Latifa al-Droubi – Uwargidan shugaban riƙo na Siriya?" [Who is Latifa al-Droubi – the wife of the Syrian interim president?]. BBC News Hausa (sa wikang Hausa). 14 March 2025. Nakuha noong 3 June 2025.
  105. ↑ ""عاشت معي في مغارات وتنقلنا في 49 بيتا".. أحمد الشرع يشعل تفاعلا بحديثه عن زوجته لطيفة الدروبي" ["She lived with me in caves and we moved between 49 houses".. Ahmed al-Sharaa sparks interaction by talking about his wife Latifa al-Droubi]. CNN Arabic (sa wikang Arabe). 8 June 2025. Nakuha noong 8 June 2025.
  106. ↑ Campbell, Alastair; Stewart, Rory (10 February 2025). "New President of Syria: Ahmed al-Sharaa". Leading (Podcast). Gallagher Podcasts. Naganap noong 20:04. Nakuha noong 13 February 2025.
  107. ↑ "Syria's interim president Ahmed al-Sharaa shows off basketball skills in viral video". WION News. 6 May 2025.
  108. ↑ "Syrian president plays basketball with military personnel during U.S. trip". NBC News (sa wikang Ingles). Nakuha noong 10 November 2025.
  109. ↑ Woolf, Avi (19 February 2025). "WATCH: Syrian leader Ahmad "Julani" al-Sharaa rides a horse". JFeed (sa wikang Ingles). Nakuha noong 30 June 2025.
  110. ↑ "Clip shows Syrian President Ahmad al-Sharaa playing billiards". رؤيا الإخباري (sa wikang Ingles). Nakuha noong 1 October 2025.
  111. ↑ Nasar, Hala. "Syria's leader Al Shara was a quiet boy who enjoyed football, says childhood barber". The National (sa wikang Ingles). Nakuha noong 15 October 2025.
  112. ↑ "Opinion: This man personifies Trump's 'no permanent enemies' doctrine". The Washington Post (sa wikang Ingles). 11 November 2025. ISSN 0190-8286. Nakuha noong 12 November 2025.
  113. 1 2 The Designated Terrorist and the Fight Over the Future of Syria (sa wikang Ingles). PBS. June 2021. Inarkibo mula sa orihinal noong 4 June 2021. Nakuha noong 4 June 2021.

Mga panlabas na ugnayan

[baguhin | baguhin ang wikitext]
Nagmula sa "https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ahmed_al-Sharaa&oldid=2217568"