Ali Khāmenei
 | Kailangang isapanahon ang artikulong ito. |
Ali Khāmenei | |
|---|---|
 | |
| Kapanganakan | 19 Abril 1939[1]
|
| Kamatayan | 28 Pebrero 2026[2]
|
| Mamamayan | Pahlavi Iran Iran (1979–) |
| Nagtapos | Qom Hawza Najaf Seminary Hawza ‘Ilmiyya Khorasan |
| Trabaho | Islamic jurist, politiko, tagasalin, manunulat, makatà |
| Opisina | Kataas-taasang Pinuno ng Iran (4 Hunyo 1989–28 Pebrero 2026) Member of the Islamic Consultative Assembly (28 Mayo 1980–13 Oktubre 1981) President of Iran (9 Oktubre 1981–16 Agosto 1989) Commander-in-Chief of the Iranian Armed Forces (4 Hunyo 1989–28 Pebrero 2026) Chairman of the Expediency Discernment Council (7 Pebrero 1988–4 Hunyo 1989) Member of the Assembly of Experts (15 Agosto 1983–4 Hunyo 1989) Tehran's Friday Prayer Imam (14 Enero 1980–28 Pebrero 2026) |
| Asawa | Mansoureh Khojaste Bagherzadeh (1964–28 Pebrero 2026) |
| Anak | Mojtaba Khamenei, Mostafa Khamenei, Masoud Khamenei, Meysam Khamenei, Boshra Khamenei, Hoda Khamenei |
| Magulang |
|
| Pamilya | Hadi Khamenei, Mohammad Khamenei, Badri Khamenei |
| Pirma | |
 | |
Si Seyyed Ali Hosseyni Khāmene’i (Persia: علی حسینی خامنهای, Aseri: سید علی حسینی خامنهای - Seyyid Əli Xameneyi,19 Abril 1939 - 28 Pebrero 2026) ay isang Iraning politiko at klerigo. Siya ang kasalukuyang Kataas-taasang Pinuno ng Iran.
Nagsimula siya sa pag-aaral ng klerikal bilang isang bata at nagpunta sa isang seminaryong Shiite sa Iraq noong 18 anyos pa siya. Pagkaraan ng isang taon, bumalik siya sa Iran upang mag-aral sa Qom. Doon, nakilala niya si Ayatollah Khomeini at sumali sa kilusang anti-monarkiya laban kay Shah Pahlavi, na humantong sa kanyang pagkakulong at pagpapahirap ng lihim na pulisya ng SAVAK.[3]
Bilang kataas-taasang pinuno, sinuportahan ni Khamenei ang programang nuklear ng Iran para sa paggamit ng sibilyan habang nag-isyu ng fatwa na nagbabawal sa paggawa ng mga armas ng malawakang pagkawasak. Pinaboran ni Khamenei ang pagsasapribado ng ekonomiya ng mga industriyang pag-aari ng estado at, na may mga reserbang langis at gas, binago ang Iran sa isang "superpower ng enerhiya". Ang kanyang patakarang panlabas ay nakasentro sa Islamismong Shia at pag-export ng Rebolusyong Iranyo. Ginampanan ni Khamenei ang isang mahalagang papel sa pagbuo ng IRGC, na ginawa itong pangunahing kasangkapan para sa kontrol sa tahanan at impluwensyang rehiyonal.[4] Sa ilalim ng Khamenei, sinuportahan ng Iran ang koalisyon ng "Axis of Resistance" sa digmaang sibil ng Syria, Digmaan sa Iraq, digmaang sibil sa Yemen at digmaang Gaza, gayundin ang Rusya noong digmaang Ruso-Ukranyo. Isang masugid na kritiko ng Israel at ng Zionismo, sinuportahan ni Khamenei ang mga Palestino sa digmaang Israeli-Palestino; kasama sa kanyang retorika ang mga panawagan para sa pagkawasak ng Israel. Sa ilalim ng Khamenei, ang Iran ay kasangkot sa mga digmaang proxy sa Israel at Saudi Arabia; noong 2025 at 2026, ang mga tensyon sa Israel at sa Estados Unidos ay tumaas sa isang 12-araw na armadong labanan at patuloy na mga welga.
Mga sanggunian
[baguhin | baguhin ang wikitext]- ↑ La Libre. "Ali Khamenei - Ayatollah et guide suprême de la Révolution Islamique". La Libre Belgique (sa wikang Pranses). Nakuha noong 20 Setyembre 2024.
- ↑ "Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead, state media says" (sa wikang Ingles Britaniko). BBC News Online. 1 Marso 2026. Nakuha noong 1 Marso 2026.
{{cite web}}: CS1 maint: unrecognized language (link) - ↑ "Ayatollah Ali Khamenei, religious cleric who ruled Iran for decades, killed in strikes". NBC News (sa wikang Ingles). 2026-03-01. Nakuha noong 2026-03-01.
- ↑ "Ali Khamenei | Biography, Title, History, Successor, Son, & Facts | Britannica". Encyclopedia Britannica (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2026-03-01.
Ang lathalaing ito na tungkol sa Talambuhay, Iran at Islam ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.