Arkitekturang brutalista
   .jpg)      Nangungunang hanay: mga Park Hill flats sa Sheffield, Inglatera; pabahay noong panahong Sobyet sa Talnakh, Rusya; Teresa Carreño Cultural Complex sa Caracas, Benesuwela. Gitnang hanay: Royal National Theatre sa London; Bulwagang Panlungsod ng Boston; pabahay noong panahong Sobyet sa San Petersburgo. Ibabang hanay: Aklatang Robarts sa Toronto, Canada; Barbican Centre sa Lungsod ng London; Alexandra Road Estate sa London. | |
| Years active | d. 1950 - unang bahagi ng d. 1980 |
|---|---|
| Country | Pandaigdigan |
Ang arkitekturang brutalista ay isang estilo ng arkitektura na umusbong noong dekada 1950 sa Reyno Unido bilang bahagi ng mga proyektong rekonstruksiyon sa panahon pagkatapos ng digmaan.[1][2][3][4] Kilala ang mga gusaling brutalista sa kanilang minimalistang konstruksiyon na naglalantad ng mga materyales sa pagtatayo at mga elemento ng estruktura sa halip na umasa sa pandekorasyon na disenyo.[5][6] Karaniwang gumagamit ang estilo ng nakalantad at hindi pininturahang kongkreto o ladrilyo, mga anggular na hugis heometriko, at karamihang monokromong paleta ng kulay;[6][7] ginagamit din ang iba pang mga materyales, tulad ng bakal, troso, at salamin.[8]
Nag-ugat sa modernismo, sinasabing ang brutalismo ay isang reaksiyon laban sa pagkahilig sa nakaraan sa arkitektura noong dekada 1940.[9] Nagmula sa salitang Suweko na nybrutalism ang terminong "bagong brutalismo", na unang ginamit ng mga arkitektong Briton na sina Alison at Peter Smithson upang ilarawan ang kanilang makabagong paglapit sa disenyo.[7] Lalo pang pinasikat ang estilo sa isang sanaysay noong 1955 ng kritiko sa arkitektura na si Reyner Banham, na nag-ugnay rin sa kilusan sa mga pariralang Pranses na béton brut ("hilaw na kongkreto") at art brut ("hilaw na sining").[10][11] Ang estilo, gaya ng binuo ng mga arkitektong tulad ng mga Smithson, ang ipinanganak sa Unggriya na si Ernő Goldfinger, at ang kompanyang Briton na Chamberlin, Powell & Bon, ay bahagyang may mga paunang pahiwatig sa modernistang mga gawa ng iba pang mga arkitekto tulad ng Pranses-Suwisong si Le Corbusier, Estonyo-Amerikanong si Louis Kahn, Aleman-Amerikanong si Ludwig Mies van der Rohe, at Pinlandes na si Alvar Aalto.[6][12]
Mga sanggunian
[baguhin | baguhin ang wikitext]- ↑ "Reclaiming Polish Brutalism: Discover the Emblems of Communism" [Pagbawi sa Brutalismong Polako: Tuklasin ang mga Sagisag ng Komunismo]. ArchDaily (sa wikang Ingles). 28 Oktubre 2018. Nakuha noong 18 Oktubre 2023.
- ↑ Larsson, Naomi (6 Agosto 2023). "Socialist modernism: remembering the architecture of the eastern bloc" [Sosyalistang modernismo: pag-alala sa arkitektura ng silangang bloke]. The Guardian (sa wikang Ingles). ISSN 0261-3077. Nakuha noong 18 Oktubre 2023.
- ↑ "Definition of BRUTALISM" [Kahulugan ng BRUTALISMO]. www.merriam-webster.com (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2019-07-11.
- ↑ Bull, Alun (8 Nobyembre 2013), What is Brutalism? [Ano ang Brutalismo?] (sa wikang Ingles), nakuha noong 10 Oktubre 2018
- ↑ Hopkins, Owen (10 Setyembre 2014). "The Dezeen guide to Brutalist architecture" [Ang gabay Dezeen sa Brutalistang arkitektura]. Dezeen (sa wikang Ingles). Nakuha noong 19 Abril 2020.
- 1 2 3 Editorial Staff. "Brutalist architecture – a retrospective" [Brutalistang arkitektura – isang pagbabalik-tanaw]. Architecture and Design (sa wikang Ingles). Nakuha noong 19 Abril 2020.
- 1 2 "Brutalist Architecture London | A Guide To Brutalism" [Arkitekturang Brutalista London | Isang Gabay sa Brutalismo]. 20 Bedford Way (sa wikang Ingles). 2014-06-23. Nakuha noong 2020-05-11.
- ↑ Harwood, Elain. "The concrete truth? Brutalism can be beautiful" [Ang konkretong katotohanan? Maaaring maging maganda ang brutalismo]. BBC Arts (sa wikang Ingles). Nakuha noong 11 Mayo 2020.
- ↑ Rasmus Wærn (2001). Guide till Sveriges Arkitektur : Byggnadskonst Under 1000 År. Stockholm: Arkitektur Förlag. ISBN 9789186050559.
- ↑ Banham, Reyner (9 Disyembre 1955). "The New Brutalism" [Ang Bagong Brutalismo]. Architectural Review (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2018-10-10 – sa pamamagitan ni/ng On Architecture.
- ↑ Snyder, Michael (15 Agosto 2019). "The Unexpectedly Tropical History of Brutalism" [Ang Hindi Inaasahang Kasaysayan ng Brutalismo sa Tropiko]. The New York Times (sa wikang Ingles). Nakuha noong 11 Mayo 2020.
- ↑ "A Movement in a Moment: Brutalism | Architecture | Agenda" [Isang Kilusan sa Isang Sandali: Brutalismo | Arkitektura | Adyenda]. Phaidon (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 2023-10-12. Nakuha noong 2020-05-11.