Bagyong Ondoy
| Matinding bagyo (JMA) | |
|---|---|
| Kategorya 2 (Saffir–Simpson) | |
Ang Bagyong si Ketsana sa dalampasigan ng Biyetnam noong Setyembre 28, 2009. | |
| Nabuo | 23 Setyembre 2009 |
| Nalusaw | 30 Setyembre 2009 |
| Pinakamalakas na hangin | Sa loob ng 10 minuto: 130 km/h (80 mph) Sa loob ng 1 minuto: 165 km/h (105 mph) |
| Pinakamababang presyur | 985 hPa (mbar); 29.09 inHg |
| Namatay | 687 direkta, 37 nawawala. |
| Napinsala | $1.65 bilyon (2023 USD) |
| Apektado | Pilipinas, Tsina, Biyetnam, Laos, Cambodia, Thailand. |
| Bahagi ng Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2009 | |
Nabuo ang Bagyong Ketsana (Pagtatalagang pandaigdig: 0926, pagtatalaga ng JTWC: 17W, panglan ng PAGASA: Ondoy), noong 23 Setyembre 2009, mga 860 km (535 mi) sa hilagang-kanluran ng Palau. Noong 26 Setyembre 2009, ang bagyong si Ondoy ay nagdulot ng malakas na pagbuhos ng ulan sa kalakhang Maynila at mga karatig na lalawigan. Ito ay nag-iwan ng malaking pinsala sa Pilipinas na nagdulot ng pagkalubog nang syam na oras dahil sa matinding pag-ulan. Nagdulot ang bagyo ng pagbaha sa ibat-ibang lugar at maraming Pilipino ang nadamay at nawalan ng tahanan. Nagbunga ito ng pagkasawi ng 288 katao. Pagkatapos manalasa sa Pilipinas, dumaan ito sa sari-saring bansa gaya ng Byetnam, Cambodia, at Laos at nagdala ito ng malaking pinsala sa mga bansa na iyon. Ito ay naunang nalagay sa lupa sa Dipaculao, Aurora.
Kasaysayan
[baguhin | baguhin ang wikitext]
Ika-Setyembre 23, 2009 nang ang JMA ay may namataang sama ng panahon sa Dagat Pilipinas bilang isang Low Pressure Area (LPA) na nabuo sa layong 860 km (530 mi) sa hilagang kanlurang ng Palau. Ang JTWC ay nag-ulat kalaunan na magiging tropikal depresyon ang nasabing LPA na bibigyan ng ngalang Ketsana. Nang sumunod na araw, ang JTWC mula sa Tropical Cyclone Formation Alert, ay naging tropikal na bagyo na bibigyang-ngalan ng PAG-ASA na #OndoyPH.
Banta
[baguhin | baguhin ang wikitext]
Naghanda ang buong Luzon dahil sa bagyong Ondoy. Nang ika-Setyembre 24, ang PAGASA ay nagbabala sa sakaling dadaanan ng bagyo sa mga lalawigan ng: Aurora, hilagang Quezon, Camarines Norte, Camarines Sur, at Catanduanes na itaas sa Signal #1. na may lakas na hangin na of 30–60 km/h (19–37 mph). Nang mag-landfall sa lalawigan ng Aurora ay itinaas sa Signal #2 ang kabuuang Timog Katagalugan partikular na ang Kalakhang Maynila.
Dulot
[baguhin | baguhin ang wikitext]Pilipinas
[baguhin | baguhin ang wikitext]
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Tropical Storm Ondoy (Ketsana) Rainfall Distribution over Philippines | ||||
|---|---|---|---|---|
| Measurement station |
Precipitation | Date | Pre-Post(mm) | |
| (mm) | (in) | |||
| PAGASA Science Garden, Quezon City, NCR | 454.9 mm | 17.91 inches | September 26, 2009 | 94.0 mm |
| Tanay, Rizal, CALABARZON | 331.7 mm | 13.06 inches | September 26, 2009 | 41.5 mm |
| Manila, Metro Manila, NCR | 258.6 mm | 10.18 inches | September 26, 2009 | 41.4 mm |
| Ambulong, Batangas/Laguna, CALABARZON | 234.4 mm | 9.23 inches | September 26, 2009 | 49.5 mm |
| Bagasbas, Daet, Camarines Norte, Bicol | 204.5 mm | 8.05 inches | September 25, 2009 | 5.8 mm |
| Infanta, Quezon, CALABARZON | 176.2 mm | 6.94 inches | September 26, 2009 | 98.6 mm |
| (PSW), Barrio Barretto, Zambales, Central Luzon | 159.3 mm | 6.27 inches | September 26, 2009 | 75.2 mm |
| Subic,W.S., Zambales, Central Luzon | 127.8 mm | 5.03 inches | September 26, 2009 | 50.3 mm |
| Clark AFB, Angeles City, Pampanga, Central Luzon | 109.0 mm | 4.29 inches | September 26, 2009 | 25.4 mm |
| Iba, Zambales, Central Luzon | 103.9 mm | 4.09 inches | September 26, 2009 | 39.9 mm |
Pinsala
[baguhin | baguhin ang wikitext]Ika Setyembre 26, 2009 nang umaga nang salantain ng bagyong Ketsana ang Aurora, Rizal, Quezon, at partikular na ang Marikina sa Kalakhang Maynila. Nakaranas ng matinding pagbaha ang San Mateo, Rizal dahil sa walang tigil na pagbuhos ng ulan na siyang nagpaapaw sa Ilog Marikina. Makaraan ang ilang oras, isang mag-anak ang tinangay ng rumaragasang ilog sa Marikina. Ang lungsod ng Marikina sa Metro Manila ang lubhang nadamay ng baha, maging ang lalawigan ng Rizal sa Calabarzon.
Typhoon Storm Warning Signal
[baguhin | baguhin ang wikitext]| PSWS | LUZON |
|---|---|
| PSWS #2 | Aurora, Bataan, Bulacan, Nueva Ecija, Nueva Vizcaya, Pampanga, Hilagang Quezon at (Polilio Isla), Kalakhang Maynila, Quirino, Rizal, Tarlac, Zambales |
| PSWS #1 | Batangas, Benguet, Cavite, Camarines Norte, Camarines Sur, Catanduanes, Ifugao, Ilocos Sur, Laguna, La Union, Marinduque, Masbate at (Burias Isla), Mountain Province, Occidental Mindoro, Oriental Mindoro, Quezon, Romblon |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Pagretiro
[baguhin | baguhin ang wikitext]Ayon sa PAGASA ang pangalang #Ondoy ay hindi na kailanman gagamitin dulot nang malawaking pinsala at mga buhay na nawala, Ang ipinalit sa pangalan nang bagyo ay Odette na nagamit sa taon 2013.
Tingnan din
[baguhin | baguhin ang wikitext]| Sinundan: Nando |
Kapalitan Odette |
Susunod: Pepeng |
Mga pananda
[baguhin | baguhin ang wikitext]- ↑ Total damages figure includes agriculture, infrastructure, casualties, etc. damages.
Mga sanggunian
[baguhin | baguhin ang wikitext]- ↑ "Situation Report: Ondoy" (PDF). Inarkibo mula sa orihinal (PDF) noong 2011-05-30. Nakuha noong 2009-09-29.
- ↑ "Situation Report: Ondoy" (PDF). Inarkibo mula sa orihinal (PDF) noong 2011-05-30. Nakuha noong 2009-09-29.
- ↑ Kabuuang napinsala mga tayahin tulad ng agrikultura, imprastraktura, nadisgrasya, atbp. napinsala.
Ang lathalaing ito na tungkol sa Agham ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.