Balikutsa
 Balikutsa, isang kendi na gawa sa tubo, na nagsisilbing natural na pampatamis para sa kape at tsaa. | |
| Ibang tawag | Balikucha, balicucha |
|---|---|
| Uri | Kendi |
| Lugar | Pilipinas |
| Rehiyon o bansa | Ilocos |
| Pangunahing Sangkap | Katas ng tubo |
| Baryasyon | Butong-butong, Tira-tira |
| |
Ang balikutsa, binabaybay ding balikucha o balicucha, ay isang uri ng tradisyonal na binatak na kending asukal mula sa Pilipinas. Ginagawa ito sa pagpapakulo ng purong katas ng tubo o asukal na kristal (karaniwan, maskabado o asukal ng palma) hanggang sa makaramelisa ito at maging sirup. Pagkatapos, ito ay hinahatak at itinutupi nang paulit-ulit sa isang pako hanggang maging parang puting krema ang kulay nito. Hinahati ang nagresultang mga lubid ng kendi at kinukulot ang mga ito sa mga magkabilang dulo, na nagreresulta sa isang natatanging hugis na kahawig ng pasteleryang palmier. Hinahayaang matuyo ang mga ito sa ilalim ng araw bago ibenta.[1]
Maaaring kainin ang mga ito nang ganoon na lamang, at sikat itong kendi sa mga bata. May matigas at magaspang na tekstura ang mga ito na natutunaw sa bibig. Ginagamit ang mga ito para patamisin ang mga maiinit na inumin tulad ng kape, tsokolate, at tsaa, dahil agad na natutunaw ang mga ito. Maaari ring tunawin muli ang mga ito para maging sirup na pampatamis sa mga panghimagas tulad ng karioka (mga pritong bola ng malagkit).[1][2][3]
Ang balikutsa ay katulad ng tira-tira ng Katagalugan (na tinatawag ding balikutsa) at butong-butong ng Kanlurang Kabisayaan, ngunit nagkakaiba sila sa paraan ng paghuhubog: ang tira-tira ay hinuhubog sa hugis ng maliliit na patpat, samantalang ang butong-butong naman ay hinuhubog nang paikid.[4][5][6][7] Sa Kabisayaan at Mindanao, tumutukoy ang balikutsa sa ginaok, isang tradisyonal na kending maligat na gawa sa pinatigas na gata at nilutong asukal.[8][9]
Ipinagdiriwang ang balikutsa sa taunang Pista ng Balikutsa ng bayan ng Santa Maria, Ilocos Sur tuwing mga buwan ng Marso at Abril.[10]
Mga sanggunian
[baguhin | baguhin ang wikitext]- 1 2 Cruz, Jashley Ann (19 Mayo 2022). "iJuander: What is Balicucha?" [iJuander: Ano ang Balikutsa?]. GMA GTV (sa wikang Ingles). Nakuha noong 18 Enero 2024.
- ↑ Medenilla, Vina (16 Hulyo 2022). "Going beyond refined sugar: Traditional sweeteners in the Philippines" [Higit pa sa pinong asukal: Mga tradisyonal na pampatamis sa Pilipinas]. Manila Bulletin. Nakuha noong 18 Enero 2024.
- ↑ Miniano, Marcy (17 Agosto 2021). "18 Locally Grown Ingredients From the Philippines That You Need to Try" [18 Laking-Lokal na Sangkap Mula sa Pilipinas Na Kailangan Mong Subukan]. TripZilla (sa wikang Ingles). Nakuha noong 18 Enero 2024.
- ↑ Polistico, Edgie (2017). Philippine Food, Cooking, & Dining Dictionary [Diksiyonaryo ng Pilipinong PAgkain, Pagluluto, & Kainan] (sa wikang Ingles). Anvil Publishing, Incorporated. ISBN 9786214200870.
- ↑ "The Peculiar Life of a Buri Palm and an illustrated Philippines sugar map" [Ang Kakaibang Buhay ng isang Palmang Buri at isang may larawang mapa ng asukal sa Pilipinas]. Meryenda (sa wikang Ingles). 10 Oktubre 2022. Nakuha noong 18 Enero 2024.
- ↑ Besa, Amy (2014). Memories of Philippine Kitchens [Mga alaala ng mga Kusinang Pilipino] (sa wikang Ingles). ABRAMS, Incorporated. ISBN 9781613128084.
- ↑ "In Vigan, coffee is sweetened with balicucha" [Sa Vigan, nagpapatamis sa kape ang balikutsa]. Devour.Asia (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 18 Enero 2024. Nakuha noong 18 Enero 2024.
- ↑ "balikutsa". Cebuano Dictionary. Nakuha noong 18 Enero 2024.
- ↑ "Balikutsa". OneCebu.com. Nakuha noong 18 Enero 2024.
- ↑ Lazaro, April (29 Marso 2024). "Balicucha Festival in Ilocos Sur unwraps on Easter Sunday" [Pista ng Balikutsa sa Ilocos Sur, gaganapin sa Linggo ng Pagkabuhay]. Manila Bulletin (sa wikang Ingles). Nakuha noong 17 Abril 2024.