Bantay-tubig
Ang Bantay-Tubig, Tagadagat, Mercreatures, Mermen, o Merpeople ay mga alamat na nilalang na naninirahan sa tubig, at may anyong tao. Ang mga ito ay matatagpuan sa mga alamat at mitolohiya sa iba't ibang bahagi ng mundo sa buong kasaysayan. Ang mga Bantay-Tubig, o simpleng Mer, ay mga nilalang na may anyong tao na nakatira sa malalim na tubig tulad ng Sirena, Siren, Cecaelia, at iba pa.
Sa Ingles, ang mga Bantay-Tubig na babae ay tinatawag na merfolk o mermaids ngunit sa mas mahigpit na kahulugan, ang mga mermaids ay mga nilalang na kalahating babae at kalahating isda sa itsura; ang mga Bantay-Tubig na lalaki ay tinatawag na mermen. Depende sa kwento, maaari silang ilarawan bilang pangit o maganda.
Pilipinas
[baguhin | baguhin ang wikitext]Ang mga merfolk, na kilala bilang kolektibong Taga-Dagat o minsan ay Bantay Tubig, ay mga nilalang-tubig sa mitolohiyang Pilipino. Dahil sa maraming kultura at wika sa iba't ibang isla ng bansa, ang mga kuwento tungkol sa mga merfolk ay malawak ang pagkakaiba-iba. Kadalasan, ang mga nilalang na ito ay itinuturing na mga engkanto o mga sobrenatural na nilalang o espiritu ng kalikasan at pinaniniwalaang tagapangalaga ng mga anyong-tubig.[1][2][3]
Ang pinakakilalang katauhan ng merfolk ay ang Sirena, isang nilalang na kahawig ng sirena na may pang-itaas na bahagi ng katawan ng babaeng tao at buntot ng isda. Kilala ang mga Sirena sa kanilang nakakaakit na tinig na ginagamit nila upang akitin ang mga mangingisda o mandaragat patungo sa kanilang kamatayan sa pamamagitan ng pagkalunod o pagkidnap. Sa ilang kuwento, inilalarawan ang mga Sirena bilang mapanganib, ngunit sa iba, maaari silang maging mabait at tapat kung sila ay umibig sa tao.[4]
Ang Sireno ang lalaking katumbas ng Sirena, bagama’t hindi ito gaanong lumalabas sa mga kuwento. Minsan, ang Sirena ay ipinapareha sa mga Siyokoy (na minsan ay baybayin bilang Shokoy o Syokoy), isa pang uri ng nilalang-tubig. Inilalarawan ang Siyokoy bilang mga mababangis na halimaw sa dagat na may kaliskis, mga paa’t kamay na may pagitan, at kakaibang anyo. Hindi tulad ng Sirena, ang Siyokoy ay mas mala-hayop at pinaniniwalaang lumulunod ng mga tao. Pinaniniwalaang nagmula ang kanilang pangalan sa terminong Hokkien na shui gui, na tumutukoy sa mga espiritu ng tubig sa mitolohiyang Tsino.[5][2][6][7]
Isa pang nilalang-merfolk ay ang Kataw, na kadalasang itinuturing na mas mataas ang ranggo kumpara sa Sirena o Siyokoy. Ang mga Kataw ay kahawig ng tao ngunit may hasang, palikpik, at minsan ay paa ng tao, at may kakayahang kontrolin ang mga elemento ng tubig. Kilala silang nagpapanggap bilang mga mangingisda upang akitin ang mga tao papunta sa dagat. Isang bersyon ng Sirena na kumakain ng tao ay ang Magindara, na madalas lumilitaw sa mga alamat ng mga Bicolano.[3][8][9]
sangunian
[baguhin | baguhin ang wikitext]- ↑ Manuel, E. Arsenio (1958). "Tayabas Tagalog Awit Fragments from Quezon Province". Folklore Studies. 17: 55. doi:10.2307/1177378. ISSN 0388-0370.
- 1 2 Go, Bon Juan (2005). "Ma'l in Chinese Records – Mindoro or Bai? An Examination of a Historical Puzzle". Philippine Studies. 53 (1). Quezon City: Ateneo de Manila University: 119–138. Inarkibo mula sa orihinal noong Oktubre 21, 2013. Nakuha noong October 16, 2012.
- 1 2 Mga Engkanto: A Bestiary of Filipino Fairies. Philippines: eLf ideas Publication. 2003.
- ↑ Waterhouse, John William. "Mermaid". Inarkibo mula sa orihinal noong 2008-10-28. Nakuha noong 2008-08-09.
- ↑ Manuel, E. Arsenio (1958). "Tayabas Tagalog Awit Fragments from Quezon Province". Folklore Studies. 17: 55. doi:10.2307/1177378. ISSN 0388-0370.
- ↑ Patanne, E. P. (1996). The Philippines in the 6th to 16th Centuries. San Juan: LSA Press. ISBN 971-91666-0-6.
- ↑ Scott, William Henry. (1984). "Societies in Prehispanic Philippines". Prehispanic Source Materials for the Study of Philippine History. Quezon City: New Day Publishers. p. 70. ISBN 971-10-0226-4.
- ↑ Eugenio, Damiana L. (2002). Philippine Folk Literature: The Legends. University of the Philippines Press. ISBN 9715423586.
- ↑ Alzina, Francisco Ignacio (1668). Historia de las Islas e Indios de Bisayas.