Granola

Granola
	Isang mangkok ng granola, yogur at mga prutas
Uri	Binutil
Lugar	Estados Unidos
Pangunahing Sangkap	Rolyadong obena, nuwes, mga binhi, hani o iba pang mga pampatamis
	Cookbook: Granola sa Wikibooks; Mga midyang may kaugynayan sa Media: Granola sa Wikimedia Commons; ;

Ang granola ay isang pagkain na binubuo ng mga rolyadong obena, nuwes, binhi, pulot o iba pang mga pampatamis gaya ng pulang asukal, at minsan, ampaw, na kadalasang iniluluto hanggang sa maging malutong, tostado at mamula-mula ito. Hinahalo ang mga sangkap habang niluluto upang maiwasang masunog at upang mapanatiling maluwag-luwag ang unipormidad na parang pang-almusal na siryal. Paminsan-minsan, idinaragdag ang mga pinatuyong prutas, tulad ng mga pasas at datilero, at mga kumpites tulad ng tsokolate. Kadalasang kinakain ang granola kasabay ng yogur, hani, sariwang prutas (tulad ng saging, presas o ayusip), gatas o iba pang anyo ng binutil. Binubudburan din ito sa mga iba't ibang pastelerya, panghimagas o sorbetes. Kahawig sa granola ang muesli, maliban na ito ay tradisyonal na hindi pinatamis o inihurno.

Kasaysayan

Inimbento ang granula, ang hinalinhan ng granola, sa Dansville, New York ni Dr. James Caleb Jackson sa Jackson Sanitarium noong 1863.^[1] Ang Jackson Sanitarium ay isang prominenteng sentrong pangkalusugan noon na pinatakbo hanggang sa unang bahagi ng ika-20 siglo sa libis kung saan matatanaw ang Dansville. Nakilala rin ito sa pangalang Our Home on the Hillside; kaya ang kompanyang binuo upang maibenta ang siryal ni Jackson ay ipinangalang Our Home Granula Company. Gawa ang granula sa harinang Graham at magkatulad sa isang napakalaking anyo ng Grape-Nuts. Nakabuo si John Harvey Kellogg ng kahawig na siryal. Granula rin ang pangalan nito noong una, pero pinalitan ito ng Granola para maiwasang magkaproblemang legal kay Jackson.^[2]

Nabuhay muli ang pagkain at pangalan noong d. 1960, at idinagdag ang mga prutas at nuwes para maging pagkaing pangkalusugan ito na sikat noon sa kilusang hippie na makakalusugan at makakalikasan. Dahil sa koneksyong ito, pumasok sa kolokyal na paggamit ang mga deskriptor na "granola" at "crunchy-granola" bilang pantawag sa mga tao at bagay na may kaugnayan sa kilusan.^[3]

Mga sanggunian

↑ "The Nibble: Granola Girl. Part 1, the History of Granola" [Ang Kukot: Neneng Granola. Ika-1 Bahagi, ang Kasaysayan ng Granola] (sa Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 28 Enero 2020. Nakuha noong 6 Abril 2020.
↑ Perman, Cindy (2013-01-15). New York Curiosities, 2nd: Quirky Characters, Roadside Oddities & Other Offbeat Stuff [Mga Uusisahin sa New York, Ika-2: Mga Kakaibang Karakter, Mga Kakaiba sa Tabing Daan & Iba Pang Kakaibang Bagay] (sa Ingles). Rowman & Littlefield. ISBN 978-0-7627-7496-8.
↑ "Crunchy-granola Definition & Meaning" [Crunchy-granola Kahulugan & Ibig Sabihin]. dictionary.com (sa Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 7 Enero 2023. Nakuha noong 6 Enero 2023.

[1] "The Nibble: Granola Girl. Part 1, the History of Granola" [Ang Kukot: Neneng Granola. Ika-1 Bahagi, ang Kasaysayan ng Granola] (sa Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 28 Enero 2020. Nakuha noong 6 Abril 2020.

[2] Perman, Cindy (2013-01-15). New York Curiosities, 2nd: Quirky Characters, Roadside Oddities & Other Offbeat Stuff [Mga Uusisahin sa New York, Ika-2: Mga Kakaibang Karakter, Mga Kakaiba sa Tabing Daan & Iba Pang Kakaibang Bagay] (sa Ingles). Rowman & Littlefield. ISBN 978-0-7627-7496-8.

[granola_definition-3] "Crunchy-granola Definition & Meaning" [Crunchy-granola Kahulugan & Ibig Sabihin]. dictionary.com (sa Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 7 Enero 2023. Nakuha noong 6 Enero 2023.

[1]

[2]

[3]