Camarines Norte
Lalawigan ng Camarines Norte Probinsiya kan Camarines Norte Camarines Norte | |||
|---|---|---|---|
| |||
| Bansag: Sulong Camarines Norte | |||
 Mapa ng Pilipinas na nagpapakita sa lokasyon ng Camarines Norte | |||
| Mga koordinado: 14°10′N 122°45′E / 14.17°N 122.75°E | |||
| Bansa |  Pilipinas | ||
| Rehiyon | Kabikulan (Rehiyon V) | ||
| Naitatag | 10 Marso 1917 | ||
| Kabisera | Daet | ||
| Pamahalaan | |||
| • Gobernador | Ricarte "Dong" Padilla (Federal) | ||
| • Bise-Gobernador | Engr. Joseph V. Ascutia (Federal) | ||
| Lawak | |||
| • Kabuuan | 2,320.07 km2 (895.78 milya kuwadrado) | ||
| Ranggo sa lawak | Ika-57 sa 80 | ||
| Populasyon (2010)[1] | |||
| • Kabuuan | 542,915 | ||
| • Ranggo | Ika-51 sa 80 | ||
| • Kapal | 230/km2 (610/milya kuwadrado) | ||
| • Ranggo sa densidad | Ika-33 sa 80 | ||
| Pagkakahating Administratibo | |||
| • Malayang Lungsod | 0 | ||
| • Component cities | 0 | ||
| • Mga bayan | 12 | ||
| • Barangay | 282 | ||
| • Mga Distrito | Una at Ikalawang Distrito ng Lalawigan ng Camarines Norte | ||
| Sona ng oras | UTC+8 (PHT) | ||
| ZIP Code | 4600-4612 | ||
| Dialing code | 54 | ||
| Katutubong Wika | Bikol, Tagalog, Filipino | ||
| Websayt | camarinesnorte.gov.ph | ||
Ang Camarines Norte (Filipino:Hilagang Camarines) ay isang lalawigan ng Pilipinas na nasa Rehiyon ng Bicol o Rehiyon V. Ang bayan ng Daet ang kabisera nito. Umaabot ang hangganan nito sa lalawigan ng Quezon sa kanluran at Camarines Sur sa timog.
Heograpiya
[baguhin | baguhin ang wikitext]Ang lalawigan ng Camarines Norte ay matatagpuan sa hilagang kanlurang baybayin ng Tangway ng Bikol, na bumubuo sa timog silangang bahagi ng Luzon. Isa ang Camarines Norte sa anim na lalawigan na bumubuo sa Kabikulan. Naghahanggan ito sa Karagatang Pasipiko sa hilaga, sa Look ng San Miguel at Karagatang Pasipiko sa silangan, sa Look ng Lamon sa kanluran, at sa lalawigan ng Quezon sa timog kalapit sa lalawigan ng Camarines Sur.
Pampolitika
[baguhin | baguhin ang wikitext]Ang lalawigan ng Camarines Norte ay nahahati sa 12 mga bayan.
Mga Bayan
[baguhin | baguhin ang wikitext]Ekonomiya
[baguhin | baguhin ang wikitext]Ang Bantayog Festival
Ang Bantayog Festival ay isang makasaysayang pagdiriwang sa Camarines Norte na nagtatampok ng unang monumento ni Rizal na siyang sentro rin ng pagdiriwang na ginaganap kasabay ng anibersaryo ng pagkakatatag ng lalawigan.[2]
Pag-akyat sa Bantayog
Ang pag-akyat sa Bantayog ay isang taunang kaganapan na inorganisa ng Oryol Outdoor Group Inc. bilang bahagi ng mga aktibidad sa panahon ng Bantayog Festival.
Ang Pinyasan (Pinyasan) Festival
Itinatampok ng Pinyasan (Pinyasan) Festival ang pangunahing produktong pang-agrikultura ng Camarines Norte na siyang pinakamatamis na pinya na tinatawag na Formosa.[2]
- Summer Surf Fest
- Taunang Kompetisyon sa Kiteboarding
- Kompetisyon sa Paragliding at Hang-gliding Towing
Gold-panning o Pabirik Festival
Ang Pabirik Festival ay isang linggong pagdiriwang na gumugunita sa nakaraang kultura, tradisyon, kasaysayan at kaugalian ng Paracale na itinuturing na isang bayan ng ginto ng Camarines Norte. Ang isang tampok ng Pabirik Festival ay nagbibigay-diin sa mayamang industriya ng pagmimina habang ipinapakita ang mga produktong ginto na pawang makukuha sa munisipalidad. Ang Pabirik ay nangangahulugang "pan" na isang midyum na ginagamit ng mga katutubo ng Paracale sa pag-aani ng ginto.[2]
Palong Festival
Ang Palong festival ay kasabay ng kapistahan ng Itim na Nazareno at ipinagdiriwang sa pamamagitan ng pagsasayaw sa kalye at isang agro-industrial perya kung saan ipinapahayag ng mga katutubo ang kanilang pasasalamat para sa kasaganaan ng mga halamang ornamental na kilala bilang mga suklay ng tandang o "palong manok".[2]
Kadagatan Festival
Ang Kadagatan festival ay ipinagdiriwang ng mga mangingisda upang magbigay ng paggalang, magpahayag ng pasasalamat at kilalanin si Inang Kalikasan para sa malawak na yamang-dagat na pinagpala sa bayan ng Mercedes.[2]
Busig-on Festival
Ang Busig-on festival ay batay sa epiko ng bayaning si Busig-on na nagmula sa bayan ng Labo at mayroon ding mga pinahahalagahang Bicolano. Ang pagdiriwang ay isang pagpapakita ng talento at kasanayan sa isang mapagkumpitensyang paraan habang ipinapakita ang mga lugar na interesante sa bayan at itinatampok ang mga natatanging makasaysayang halaga ng bayan.[2]
Piyesta ng Mambulawan
Isinagawa kasabay ng Kapistahan ni Aming Birhen ng Kabanal-banalang Rosaryo, ang pagdiriwang ay naglalayong bumuo ng pagkakaisa at kooperasyon sa mga lokal na komunidad, itaguyod ang kultura at sining, muling pagpapasigla ng industriya ng pagmimina, paglalahad ng pinakamahusay sa bayan, pagbabalik-bayan at pakikilahok ng mga Balikbayan, na lahat ay nakatuon sa pagsulong at paglago ng ekonomiya.[2]
Tacboan Festival
Ang Tacboan Festival ay batay sa bayaning si Wenceslao Q. Vinzons ipinagdiriwang ito kasama ang Civic Military Parade, CAT & DLC Competition, at Float Competition bawat taon tuwing Setyembre 28
{{citation needed span |text=Wenceslao "Bintao" Quinito Vinzons, Sr. (ipinanganak na Wenceslao Quiinito Vinzons'; Setyembre 28, 1910 – Hulyo 15, 1942) ay isang [[Philippines] na paglaban sa mga Pilipinong makabayan sa Pilipinas| sa World War II. Siya ang pinakabatang delegado sa 1935 Philippine Constitutional Convention. |petsa=Oktubre 2023}} Dahil sa pangunguna sa mga demonstrasyon bilang isang pinuno ng estudyante, siya ay tinaguriang "Ama ng Aktibismo ng Estudyante sa Pilipinas" nang siya, kasama si Narciso J. Alegre at ang magiging Senador at Pangalawang Pangulo Arturo M. Tolentino, ay nagtatag ng Partido ng mga Batang Pilipinas.[3][4]
Si Vinzons ay kabilang sa mga unang Pilipinong nag-organisa ng isang kilusang gerilya sa pagsisimula ng Pagsalakay ng Hapon sa Pilipinas noong 1941.[5] Sa panahon ng paglaban, siya ay dinakip at pinatay ng nananakop na militar ng Hapon.
Mga kilalang tao mula sa Camarines Norte
[baguhin | baguhin ang wikitext]
- José María Panganiban — Bicolano propagandist, linguist, at essayist. Isa siya sa mga pangunahing manunulat at nag-ambag para sa La Solidaridad, na nagsusulat sa ilalim ng mga panulat na "Jomapa" at "J.M.P." Ang kanyang lugar ng kapanganakan, na noon ay pinangalanang Mambulao, ay pinalitan ng pangalan sa kanyang karangalan.
- Gen. Vicente R. Lukban — opisyal sa kawani ni Emilio Aguinaldo noong panahon ng Rebolusyong Pilipino at ang pinunong pulitiko-militar ng Samar at Leyte noong Digmaang Pilipino-Amerikano. Noong Linggo, Setyembre 28, 1901, pinangunahan niya ang mga rebeldeng Pilipino, na armado lamang ng bolo at mga matutulis na kawayan, sa isang pag-atake laban sa pangkat ng mga puwersang Amerikano sa Balangiga, Samar. Tatlumpu't anim na sundalo lamang ng Company C, 9th Infantry Regiment ng Puwersa ng Estados Unidos ang nakaligtas sa pag-atake laban sa 16 na nasawi sa mga rebeldeng Pilipino, na nagbigay sa engkwentro ng sikat na tawag na "Balangiga Massacre" sa kasaysayan ng Pilipinas. * Wenceslao Q. Vinzons, Sr. — Abogado, orador, pinuno ng mga manggagawa, manunulat, pinakabatang delegado sa Kumbensyong Konstitusyonal ng 1935 at pinakabatang lumagda sa Karta sa edad na 25. Bilang gobernador noong 1940 at halal na kongresista noong 1941 at tumangging sumuko, inilikas niya ang pamahalaang panlalawigan noong panahon ng Pagsakop ng mga Hapones patungo sa mga liblib na lugar ng Labo at pinamunuan ang isang puwersang gerilya laban sa mga puwersang Hapones. Ang kanyang lugar ng kapanganakan, na noon ay pinangalanang Indan, ay pinalitan ng pangalan bilang parangal sa kanya.
- Manuel Conde — maalamat na aktor sa pelikula, direktor, prodyuser, at Pambansang Artista ng Pilipinas.
- Ricky Lee — iskrip, mamamahayag, nobelista, mandudula, at Pambansang Artista ng Pilipinas.
- Robin Padilla — Senador sa Ika-19 na Kongreso, aktor
- Liwayway Vinzons-Chato — dating komisyoner ng Kawanihan ng Rentas Internas at kongresista ng Nag-iisang Distrito ng Camarines Norte.
- Jammer Jamito — manlalaro ng Philippine Basketball Association para sa Meralco Bolts.
- Justin Arana — manlalaro ng Philippine Basketball Association para sa Converge FiberXers.
- Gobernador Dominador S. Asis
Mga sanggunian
[baguhin | baguhin ang wikitext]- ↑ "Population and Annual Growth Rates for The Philippines and Its Regions, Provinces, and Highly Urbanized Cities" (PDF). 2010 Census and Housing Population. National Statistics Office. Inarkibo mula sa orihinal (PDF) noong 2013-09-28. Nakuha noong 2012-12-24.
- 1 2 3 4 5 6 7 {{Cite web|url=http://www.philippinetraveldestinations.com/camarines-norte-festivals/|title=Camarines[patay na link] Norte Festivals of Gold Panning, Pinya at Iba Pa | Mga Destinasyon sa Paglalakbay sa Pilipinas|website=www.philippinetraveldestinations.com|date=2 Enero 2014|language=en-US|access-date=2017-10-03|archive-date=2017-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20171003125153/http://www.philippinetraveldestinations.com/cacamarines-norte-norte%7Curlstatyog/url/////pages/////////////////////////// ay ipinagdiriwang din sa bawat bayan ng lalawigan na may kanya-kanyang pagdiriwang tulad ng “Pinayasan” sa Daet; “Palayogan” (mula sa salitang-ugat na Palay at Niyog) sa Santa Elena; “Babakasin” sa Vinzons; “Pabirik ng Bayan” sa bayan ng Paracale; at ang “Mananap” sa San Vicente.<ref>Padron:Banggitin ang balita
- ↑ "Ika-17 Kongreso Senado P.S.R. Blg. 185" (PDF). legacy.senate.gov.ph (sa wikang Ingles). Inarkibo (PDF) mula sa orihinal noong 2023-10-11. Nakuha noong 2023-10-12.
- ↑ Padron:Banggitin ang web
- ↑ Mga Pilipino sa Kasaysayan Vol. II.
{{cite book}}: Unknown parameter|lokasyon=ignored (); Unknown parameter|mga pahina=ignored (); Unknown parameter|tagapaglathala=ignored (); Unknown parameter|taon=ignored ()
 Lalawigan ng Camarines Norte | |
|---|---|
Daet (kabisera) | |
| Mga bayan | |
| Mga distritong pambatas | |
Ang lathalaing ito na tungkol sa Pilipinas ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.