Pumunta sa nilalaman

Cinque Terre

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

Ang Cinque Terre (; Ligurian: Çinque Tære; ibig-sabihin ay 'Limang Lupain') ay isang baybaying pook sa loob ng Liguria, sa hilagang-kanluran ng Italya. Ito ay matatagpuan sa kanluran ng Lalawigan ng La Spezia, at binubuo ng limang nayon: Monterosso al Mare, Vernazza, Corniglia, Manarola, at Riomaggiore. Ang baybayin, ang limang nayon, at ang mga nakapalibot na dalisdis ay pawang bahagi ng Liwasang Pambansa ng Cinquie Terre, isang Pandaigdigang Pamanang Pook ng UNESCO.[1] Ang Vernazza ay isa rin sa " I Borghi più belli d'Italia " ("Ang mga pinakamagandang nayon ng Italya").[2]

Ang lugar ng Cinque Terre ay isang sikat na destinasyon ng turista. Sa paglipas ng mga siglo, ang mga tao ay nagtayo ng mga terasa sa baku-bako at matarik na tanawin hanggang sa mga bangin na tinatanaw ang Dagat Liguria. Ang mga landas, tren, at bangka ay nagdurugtong sa mga nayon dahil ang mga sasakyan ay makakarating lamang sa mga ito nang may matinding kahirapan mula sa labas sa pamamagitan ng makikipot at mapanganib na mga kalsada sa bundok.

Kasaysayan

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Nabanggit ang Cinque Terre sa mga dokumentong mula pa noong ika-11 siglo. Ang Monterosso at Vernazza ay unang pinanirahan at ang iba pang mga nayon ay lumago kalaunan, habang nasa loob ng teritoryo ng Republika ng Genova. Noong ika-16 na siglo, pinatibay ng mga naninirahan ang mga umiiral na kuta at nagtayo ng mga bagong toreng pandepensa upang protektahan ang populasyon mula sa mga pag-atake ng mga Turko. Ang Cinque Terre ay nakaranas ng pagbagsak ng ekonomiya mula ika-17 hanggang ika-19 na siglo, nakakabangon nang maitayo ang isang arsenal sa La Spezia at nagkaroon ito ng koneksiyon sa riles patungong Genoa.

Ang pambobomba at labanan noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig ay nagdulot ng malawakang pinsala sa Cinque Terre.

Ang riles ng tren ay humantong sa migrasyon mula sa lugar at sa pagbaba ng mga tradisyonal na industriya hanggang sa ang paglago ng turismo mula noong dekada '70 pataas ay nagdulot ng kaunting kasaganaan.

Ang mga pangunahing pananim sa lugar ay mga ubas at olibo. Ang ilang mga mangingisda ay nakabase sa Monterosso, ngunit ang mga kubo ng mangingisda na may matingkad na pintura sa lugar ay naisip noong huling bahagi ng dekada 1970 bilang isang atraksiyong panturista.

Dahil sa pambihirang mga yaman ng kultura at ekolohiya, idinagdag ng UNESCO ang Cinque Terre sa listahan nito ng mgaPandaigdigang Pamanang Pook noong 1997.[3]

Noong ika-25 ng Oktubre 2011, ang malakas na ulan ay nagdulot ng mga pagbaha at pagguho ng lupa sa Cinque Terre. Siyam na tao ang namatay at ang mga nayon ay malubhang napinsala, lalo na ang Vernazza at Monterosso al Mare.[4] Ang malakas na pag-ulan ay pinaboran ng krisis ng tradisyonal at hindi gaanong kapaki-pakinabang na paglilinang ng mga terasang lupain na animnapung taon na ang nakalilipas ay nagsimula ng progresibong pagbaba at pagbawas ng pagpapanatili. Ito ay bahagyang nabalanse ng mga halaman na kusang umusbong sa mga inabandunang terasa, isang papel na binibigyang-diin ng isang bahagi ng umiiral na siyentipikong panitikan.[5]

Kultura

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Pelikula

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Noong 2013, ang Cinque Terre ay isa sa mga lokasyon kung saan kinuhanan ang pelikulang The Wolf of Wall Street ni Martin Scorsese.[6]

Ang pelikulang Luca ng Disney/Pixar noong 2021 ay nangyari sa kathang-isip na bayan ng Portorosso, sa Italian Riviera, na nasa kanluran ng Corniglia sa isang kathang-isip na mapa. Ang Portorosso ay inspirasyon at hinubog mula sa Cinque Terre.[7][8]

Mga karatig-bayan

[baguhin | baguhin ang wikitext]
Baybayin ng Cinque Terre na may Portovenere at Isola del Palmaria (kanan sa gitna), Golfo dei Poeti, La Spezia, Lerici, at baybayin ng Tellaro.

Mga sanggunian

[baguhin | baguhin ang wikitext]
  1. ↑ "Portovenere, Cinque Terre, and the Islands (Palmaria, Tino and Tinetto)". UNESCO (sa wikang Ingles, Pranses, Arabe, Tsino, Ruso, Kastila, Hapones, at Olandes). Inarkibo mula sa orihinal noong 7 April 2024. Nakuha noong 4 May 2024.
  2. ↑ "Vernazza". I Borghi più belli d'Italia (sa wikang Ingles at Italyano). 30 December 2017. Inarkibo mula sa orihinal noong 30 April 2024. Nakuha noong 4 May 2024.
  3. ↑ "Cinque Terre Adventure: A Comprehensive Travel Guide To Its 5 Beautiful Villages". TheRogueTraveller. 2023-04-25. Inarkibo mula sa orihinal noong 2024-10-08. Nakuha noong 2023-04-26.
  4. ↑ Squires, Nick (26 October 2011). "Villages all but wiped out as storms batter Italy's 'Cinque Terre'". The Daily Telegraph. Nakuha noong 6 August 2012.
  5. ↑ M. Agnoletti; A. Errico; A. Santoro; A. Dani; F. Preti (2019). "Terraced Landscapes and Hydrogeological Risk. Effects of Land Abandonment in Cinque Terre (Italy) during Severe Rainfall Events". Sustainability. 11 (1). MDPI: 235. Bibcode:2019Sust...11..235A. doi:10.3390/su11010235. ISSN 2071-1050. OCLC 7964832494. {{cite journal}}: |hdl-access= requires |hdl= ()
  6. ↑ "Italy through its film sets". Inarkibo mula sa orihinal noong 2018-01-28. Nakuha noong 2018-01-27.
  7. ↑ "On Location: How Disney and Pixar's Luca Recreated the Iconic Cinque Terre". Conde Nast. 28 April 2021.
  8. ↑ E.B. (30 April 2021). ""Luca", il film Pixar, è ambientato alle Cinque Terre. Ecco il trailer del cartoon più atteso del 2021". Corriere della Sera (sa wikang Italyano). Inarkibo mula sa orihinal noong 30 April 2024. Nakuha noong 4 May 2024.
[baguhin | baguhin ang wikitext]
Nagmula sa "https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Cinque_Terre&oldid=2207556"