Darhata Sawabi
Darháta Sawábi | |
|---|---|
| Kapanganakan | 4 Marso 1943 |
| Kamatayan | 12 Marso 2005 (62 taong gulang) |
| Nasyonalidad | Pilipino |
| Kilala sa | paghahabi ng pis syabit |
| Estilo | Tradisyunal na disenyo ng Tausug |
| Parangal | Gawad sa Manlilikha ng Bayan |
Si Darháta Sawábi (Marso 4, 1943 - Marso 12, 2005) ay isang Pilipinang manghahabi ng pis syabit na ginawaran bilang Manlilikha ng Bayan noong 2005.[1][2]
Unang yugto ng buhay
[baguhin | baguhin ang wikitext]Ipinanganak si Darháta Sawábi noong Marso 4, 1943 sa barangay ng Parang sa Jolo, Sulu. Siya ay isang Tausug. Hindi na siya nakapag-asawa.[3][4][5]
Manghahabi
[baguhin | baguhin ang wikitext]Ang paghahabi lamang ang maaaring pagkakitaan ni Darháta Sawábi dahil siya ay lumaki na ang alam lamang ay ang mga gawaing bahay. Ang mga nagagawa niyang kwadradong pis syabit na may sukat na nasa 39 o 40 pulgada ay nagkakahalaga ng humigit-kumulang dalawang libong piso o P2,000 bawat isa. Ang pis ay tumutukoy sa disenyo o pattern na heometriko samantalang ang syabit ay kumakatawan sa pamamaraan (Inggles: technique) at kawit (Inggles: hook).[4] Ang isang piraso ng pis syabit ay hinahabi ni Sawábi ng tatlong buwan. Ang mga habing ito ay binibili ng mga Tausug. Ginagamit nila ito bilang headpiece o head covering na inilalagay sa kanilang mga ulo upang ito ay matakpan. Ginagamit din ang pis syabit bilang palamuti sa mga katutubong kasuotan ng mga Tausug. Dahil sa kahanga-hangang kasanayan sa sining ng paghahabi ng pis syabit at sa kanyang mga masalimuot na mga disenyo, nagawa ni Darháta Sawábi na maging mataas ang halaga ng kanyang mga habi. Maging ang kanyang sariling komunidad ng mga manghahabi ay kinikilala ang kanyang kadalubhasaan sa paghabi ng pis syabit, ang kanyang matapang na paggamit ng mga magkakaibang kulay, at ang katapatan niya sa pagsunod o paggamit ng mga tradisyunal na disenyo.[3]
Sa kabila ng kaguluhang dulot ng hidwaan sa pagitan ng pamahalaan ng Pilipinas at ng mga Moro noong dekada sitenta ay nanatiling pursigido si Darháta Sawábi sa kanyang paghahabi ng pis syabit. Nagpatulong siya sa kanyang paghabi sa mga baguhang manghahabi noong siya ay tumuntong ng apat na walong taong gulang.[4]
Kamatayan
[baguhin | baguhin ang wikitext]Namatay si Darháta Sawábi noong Marso 12, 2005.[1]
Mga sanggunian
[baguhin | baguhin ang wikitext]- 1 2 "Darhata Sawabi". CulturEd: Philippine Cultural Education Online (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2026-01-28.
{{cite web}}: CS1 maint: url-status (link) - ↑ "Living Treasures known / Academia looks ahead". Philstar.com. July 16, 2005. Nakuha noong 2026-01-28.
{{cite web}}: CS1 maint: url-status (link) - 1 2 Tobias, Maricris Jan. "National Living Treasures: Darhata Sawabi". National Commission for Culture and the Arts. Inarkibo mula sa orihinal noong 2022-02-25. Nakuha noong 2026-01-28.
- 1 2 3 Undikan, Alline Jamar M. (2024-03-31). "Threads of resilience: Darhata Sawabi—Sulu's Pis Syabit weaving maestro, a national treasure". Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao Official Website (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2026-01-28.
{{cite web}}: CS1 maint: url-status (link) - ↑ "Darhata Sawabi". Bangsamoro Commission for the Preservation of Cultural Heritage - BARMM (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2026-01-28.
{{cite web}}: CS1 maint: url-status (link)