Dinguiraye
Dinguiraye | |
|---|---|
Subprepektura at bayan | |
 Pamilihan sa Dinguiraye | |
  Dinguiraye Lokasyon sa Guinea | |
| Mga koordinado: 11°18′N 10°43′W / 11.300°N 10.717°W | |
| Bansa |  Guinea |
| Rehiyon | Rehiyon ng Faranah |
| Prepektura | Prepektura ng Dinguiraye |
| Itinatag | 1849 |
| Pamahalaan | |
| • Alkalde | Amadou Tidiane Bah |
| Populasyon (2014 census) | |
| • Kabuuan | 47,250 |
Ang Dinguiraye ay isang maliit na bayan sa hilagang Guinea, na kilala sa malaking moske nito na hanggang kamakailan lamang ay nababalutan ng pawid. Ito ang unang kabisera ng Imperyong Tukulor. Noong 2014, mayroon itong populasyon na 47,250 katao.[1]
Kasaysayan
[baguhin | baguhin ang wikitext]
Ang Dinguiraye ay itinatag ni El Hajj Umar Tall noong 1849, matapos mapilitang umalis sa bayan ng Diegunko sa panahon ng Imamate ni Futa Jallon.[2] Binili ni Tall ang lupain mula sa Kaharian ng Tamba gamit ang ginto, at ang kanyang komunidad ay lumago sa 8-10,000 katao.[3] Ipinagawa ni Al-Hadj Umar ang malaking moske ng lungsod noong panahong ito.[4] Pinangunahan nina Inhinyero Samba Ndiaye at "Johnny" Bambara ang pagtatayo, pati na rin ang pagtatayo ng tata ng bayan.[5] Maganda ang lokasyon ng Dinguiraye sa mga ruta ng kalakalan na nagdurugtong sa ilog Niger sa baybayin, kung saan ang mga caravan ay madalas na pabalik-balik sa Freetown.[6]
Nabahala si Haring Dyimba Sako sa tumataas na kapangyarihan ng kanyang bagong kapitbahay, at inatake sila, ngunit natalo.[3] Naglunsad si Tall ng isang malawakang jihad laban sa mga animista at mga Muslim na tumalikod noong 1852.[2]
Noong Mayo 21, 1854, nilisan ni Tall ang Dinguiraye upang mangampanya sa hilaga. Hindi na siya bumalik. Ang kanyang anak na si Habibou ang naiwan sa pamumuno. Pagkamatay ni Tall noong 1864, ang kanyang anak na si Ahmadu ang humalili sa kanya. Sumali si Habibou sa isang rebelyon noong 1870, at nabihag at nabilanggo.[7] Ang pamumuno ni Dinguiraye ay napunta sa pinsan ni Ahmadu na si Saidou, ngunit siya ay napatay sa labanan noong 1876.[8] Dumating si Aguibou Tall upang kunin ang pagkagobernador noong huling bahagi ng 1878 o unang bahagi ng 1879.[9][10]
Si Aguibou ay heograpikong nakahiwalay mula sa iba pang bahagi ng Imperyong Toucouleur, at gumawa ng mga alok sa mga Pranses para sa proteksyon. Noong Mayo 1891, ang Dinguiraye ay isinama sa imperyong kolonyal ng Pransya.[11] Di-nagtagal pagkatapos nito, si Aguibou ay ginawang Faama ng Massina, at ang kanyang anak na si Makki ay pumalit bilang pinuno sa Dinguiraye. Gayunpaman, noong 1899, inalis siya ng mga Pranses at ipinadala sa pagkatapon, na muling inorganisa ang teritoryo at tinapos maging ang nominal na kalayaan ng Dinguiraye.[12]
Mga sanggunian
[baguhin | baguhin ang wikitext]- ↑ "Guinea". Institut National de la Statistique, Guinea, accessed via Geohive. Inarkibo mula sa orihinal noong 24 November 2015. Nakuha noong 27 August 2014.
- 1 2 Kanya-Forstner, A. S. (1971). "Mali-Tukolor". Mula sa Crowther, Michael (pat.). West African Resistance: the Military Response to Colonial Occupation. New York: Africana Publishing. p. 56.
- 1 2 Saint-Martin 1968, p. 146.
- ↑ Histoire d'Afrique: les enjeux de mémoire, Jean-Pierre Chrétien, Jean-Louis Triaud, KARTHALA Editions, 1. jan. 1999, pg.73
- ↑ Saint-Martin 1968, p. 147.
- ↑ Saint-Martin 1968, p. 150.
- ↑ Saint-Martin 1968, p. 151.
- ↑ Saint-Martin 1968, p. 152.
- ↑ Robinson, David (2005). "Between Hashimi and Agibu the Umarian Tijâniyya in the Early Colonial Period". Mula sa Triaud, J.; Robinson, David (mga pat.). La Tijâniyya : Une confrérie musulmane à la conquête de l'Afrique. Paris: Karthala. pp. 101–124.
- ↑ Saint-Martin 1968, p. 154.
- ↑ Saint-Martin 1968, p. 169.
- ↑ Saint-Martin 1968, p. 171.