Pumunta sa nilalaman

Galaksiyang Triangulum

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
Galaksiyang Triangulum
Ang Galaksiyang Triangulum.
Datos ng pagmamasid (J2000 epoch)
KonstelasyonTriangulum
Asensyon sa kanan01h 33m 50.02s[1]
Paglihis+30° 39 36.7[1]
Redshift-0.000607 ± 0.000010[1]
Belosidad ng Radiyal na Helio-179 ± 3 km/s[2]
Belosidad ng Galaksentriko-44 ± 6 km/s[2]
Layo840 kpc (2.73 Mst)[3]
UriSA(s)cd[2]
Masa5×1010[4] M
Bilang ng Bituin40 bilyon (4×1010)[5]
Maliwanag na dimensyon (V)70.8 × 41.7 arkong-minuto[1]
Maliwanag na kalakihan (V)5.72[1]
Ibang designasyon
IRAS 01310+3024, M33, NGC 598, UGC 1117, PGC 5818, MCG +05-04-069, CGCG 477-054[2]
Tingnan din: Galaksiya

Ang Galaksiyang Triangulum (kilala rin bilang Messier 33, M33, o NGC 598) ay isang galaksiyang espayral na matatagpuan sa konstelasyon ng Triangulum.[6][7] Ito ang ikatlong pinakamalaking miyembro ng Lokal na Pangkat (Local Group), kasunod ng Daang Magatas (Ariwanas) at Galaksiyang Andromeda.[8] Matatagpuan ito sa layong humigit-kumulang 2.73 milyong taong-liwanag mula sa Daigdig.[3][9]

May laki itong nasa 18.74 kiloparsecs (61,100 taong-liwanag) ayon sa D25 na diyametrong isophotal.[5][10] Natuklasan ito noong ika-18 siglo at idinagdag ni Charles Messier ang galaksiyang ito sa kanyang listahan bilang M33.[11] Dahil malapit ang galaksiyang ito, malinaw na nakikita sa mga teleskopyo ang mga rehiyon kung saan nabubuo ang mga bagong bituin at madalas itong gamitin bilang paghahambing sa Daang Magatas at Galaksiyang Andromeda.[6][12][13]

Mahalaga ang Galaksiyang Triangulum sa pag-aaral ng pagbuo ng mga bituin at estruktura ng mga galaksiyang espayral.[13][14] May tinatayang nasa 40 bilyong bituin ang mayroon ang galaksiyang ito, kaunti kumpara sa daan-daang bilyong bituin na matatagpuan sa Daang Magatas.[5][9] Isa sa mga pinakatanyag na bahagi nito ang nebulang NGC 604, isang napakalaking rehiyon ng pagbuo ng mga bituin na kabilang sa pinakamalaki sa mga kalapit na galaksiya.[15]

Mga sanggunian

[baguhin | baguhin ang wikitext]
  1. 1 2 3 4 5 "M 33 – Galaxy". SIMBAD. Centre de Données astronomiques de Strasbourg. Nakuha noong 2026-08-14.
  2. 1 2 3 4 "Results for object Messier 033". NASA/IPAC Extragalactic Database. NASA/IPAC/JPL. Nakuha noong 2026-08-14.
  3. 1 2 "Triangulum Galaxy (M33) — Size & Key Facts". Universe Map (sa wikang Ingles). 2025-05-28. Nakuha noong 2026-08-14.
  4. Corbelli, Edvige (2003). "Dark matter and visible baryons in M33". Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. 342 (1): 199–207. arXiv:astro-ph/0302318. Bibcode:2003MNRAS.342..199C. doi:10.1046/j.1365-8711.2003.06531.x. S2CID 119383732.
  5. 1 2 3 Michon, Gerard P. "Sizing up the Universe - Stars, Sand and Nucleons". Nakuha noong 2026-08-14.
  6. 1 2 "Messier 33 (The Triangulum Galaxy)". NASA Science (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2026-08-14.
  7. "Messier 33 (NGC 598) Triangulum Galaxy". Go Astronomy. Nakuha noong 2026-08-14.
  8. Howell, Elizabeth (2014-04-22). "M33: Facts About the Triangulum Galaxy". Space.com (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 2014-04-25. Nakuha noong 2026-08-14.
  9. 1 2 McClure, Bruce; Byrd, Deborah (2025-11-15). "Triangulum galaxy is 2nd-closest to Milky Way". EarthSky (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2026-08-14.
  10. De Vaucouleurs, Gerard; De Vaucouleurs, Antoinette; Corwin, Herold G.; Buta, Ronald J.; Paturel, Georges; Fouque, Pascal (1991). Third Reference Catalogue of Bright Galaxies. Bibcode:1991rc3..book.....D.
  11. "M33, Pinwheel Galaxy in Triangulum (23 Objects)". The Virtual Astronomy Club (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2026-08-14.
  12. Sethia, P.; atbp. (2022). "Triangulum Extended (TREX) Survey: II. Emission Line Diagnostics and Rare Emission Lines Associated with M33's Ionized Gas Disk". American Astronomical Society Meeting #240. 54. Bibcode:2022AAS...24010504S.
  13. 1 2 Price, Natalie (2025-07-28). "Measuring Star Formation in the Triangulum Galaxy". Astrobites (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2026-08-14.
  14. "The Triangulum galaxy up close". ESO (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2026-08-14.
  15. "NGC 604 - Nebula in M33 Triangulum Galaxy". NASA Science (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2026-08-14.