Talatinigan
Ang talatinigan o glosaryo[1][2] (mula sa Sinaunang Griyego: γλῶσσα, glossa na nangngangahulugang wika, panalita, salita), na kilala rin bilang talasalitaan o bokabularyo, ay isang alpabetikong talaan ng mga termino sa isang partikular na sinasakupan ng kaalaman kalakip ang mga kahulugan ng mga terminong iyon. Kinagisnang makikita ang talatinigan sa huling bahagi ng aklat at kinabibilangan ng mga terminong ginagamit sa aklat na iyon na maaaring bagong kilala, hindi madalas gamitin ng madla, o ginagamit sa natatanging mga larangan. Bagama't madalas na iniuugnay ang mga talatinigan sa di-kathang-isip na mga aklat, makikita rin sa ilang mga kathang-isip na nobela ang talatinigan para sa kahulugan ng di-kilalang mga termino.
Ang isang talatinigang bilingguwál ay isang talaan ng mga termino sa isang wika na may mga kahulugan sa isa pang wika o ginlosa ng mga singkahulugan (o mga salitang malapit sa singkahulugan) sa isa pang wika.
Sa pangkalahatang kahulugan, naglalaman ang talatinigan ng mga paliwanag sa mga konseptong kaugnay sa isang tiyak na larangan o kilos. Kaugnay ang terminong ito sa kaisipan ng ontolohiya, batay sa kahulugang ito. Mayroon ding ibinibigay na mga pamamaraang awtomatiko para gawing isang ontolohiya ang talatinigan,[3] o gawing isang leksikong pangkomputasyon ang talatinigan.[4]
Core glossary
[baguhin | baguhin ang wikitext]
Ang core glossary ay isang payak na talatinigan o talahuluganang nagpapaliwanag na nagbibigay ng kahulugan ng ibang mga konsepto, lalo na para sa mga baguhan sa isang wika o larangan ng pag-aaral. Naglalaman ito ng isang maliit na talasalitaan at mga kahulugan para sa mahahalaga o madalas na makikitang mga konsepto, at madalas may kasamang mga idyoma o pagwawangis na mahalaga sa isang kalinangan.
Talatinigan bilang talahuluganan
[baguhin | baguhin ang wikitext]Bagama't nangangahulugang talaan ng mga termino o pagbigkas ang talatinigan, minsan din itong ginagamit na panturing sa aklat na talahuluganan o diksiyonaryo.[5]
Tingnan din
[baguhin | baguhin ang wikitext]Mga sanggunian
[baguhin | baguhin ang wikitext]- ↑ "glo•sár•yo". KWF Diksiyonaryo ng Wikang Filipino. Nakuha noong Disyembre 3, 2025.
- ↑ "talatinigan". diksiyonaryo.ph. Inarkibo mula sa orihinal noong Disyembre 3, 2025. Nakuha noong Disyembre 3, 2025.
- ↑ R. Navigli, P. Velardi. From Glossaries to Ontologies: Extracting Semantic Structure from Textual Definitions, Ontology Learning and Population: Bridging the Gap between Text and Knowledge (P. Buitelaar and P. Cimiano, Eds.), Series information for Frontiers in Artificial Intelligence and Applications, IOS Press, 2008, pp. 71-87.
- ↑ R. Navigli. Using Cycles and Quasi-Cycles to Disambiguate Dictionary Glosses, Proc. of 12th Conference of the European Association for Computational Linguistics (EACL 2009), Athens, Gresya, Marso 30-Abril 3, 2009, pp. 594-602.
- ↑ English, Leo James (1977). "Diksiyunaryo". Tagalog-English Dictionary (sa Ingles). Congregation of the Most Holy Redeemer. ISBN 9710810731.
Mga kawing panlabas
[baguhin | baguhin ang wikitext]
- Sa wikang Ingles
- glossarist.com: The Glossarist - Malaking talaan ng mga talatinigan
- www.ontopia.net: The TAO of Topic Maps
- www.babel-linguistics.com: Babel Linguistics Glossaries - Piling mga Talatinigang Multilingguwál ayon sa Industriya
- Hessels, John Henry (1911). "Gloss, Glossary". Mula sa Chisholm, Hugh (pat.). Encyclopædia Britannica (sa Ingles). Bol. 12 (ika-11 (na) labas). Cambridge University Press. pp. 124–128. - Nabibigay ito ng isang detalyadong paglalarawan ng paglilinang ng mga talatinigan sa mga wikang klasiko.
