Gonokorismo

Sa biyolohiya, ang gonokorismo (Ingles: gonochorism) ay isang sistemang sekswal kung saan mayroong dalawang magkahiwalay na kasarian—lalaki at babae—at ang bawat indibidwal ay nananatiling lalaki o babae sa buong buhay nila. ^[1] Karamihan sa mga espesye ng hayop, kabilang ang tao, ay gonokoriko, ibig sabihin, ang kanilang kasarian ay tinutukoy ng kanilang hene (genes) at hindi nagbabago habang sila ay tumatanda.^[2]

Ang gonokorismo ay kabaligtaran ng hermaproditismo kung saan ang organismo ay maaring magkaroon ng parehong kasarian (simultaneous hermaphroditism), o kakayahang magbago ng kasarian (sequentially hermaphroditic). Maaaring mahirap matukoy kung ang isang espesye ay gonokoriko o sequentially hermaphroditic gaya ng parrotfish at Patella ferruginea. ^[3] Gayunpaman, sa mga gonokorikong espesye, ang mga indibidwal ay nananatiling lalaki o babae sa buong buhay nila. ^[4] ^]

Terminolohiya

Ang katagang "gonokorismo" ay nagmula sa salitang Griyego na gone na nangangahulugang 'henerasyon' at chorizien na nangangahulugang 'ipaghiwalay'. ^[5] Ang katagang gonokorismo ay orihinal na nagmula sa Aleman na salitang Gonochorismus. ^[6]

Ang gonokorismo ay tinutukoy din bilang uniseksuwalismo o gonokoriya.

Mga sanggunian

↑ King RC, Stansfield WD, Mulligan PK (2006-07-27). "Gonochorism". A Dictionary of Genetics (sa wikang Ingles). Oxford University Press. p. 187. ISBN 978-0-19-976957-5. Inarkibo mula sa orihinal noong 2021-06-11. Nakuha noong 2021-06-11.
↑ Kliman RM (2016). "Hermaphrodites". Mula sa Schärer L, Ramm S (mga pat.). Encyclopedia of Evolutionary Biology. Bol. 2. Academic Press. ISBN 978-0-12-800426-5. Inarkibo mula sa orihinal noong 2024-03-28. Nakuha noong 2021-08-05.
↑ Holub AM, Shackelford TK (2020). "Gonochorism". Mula sa Vonk J, Shackelford TK (mga pat.). Encyclopedia of Animal Cognition and Behavior (PDF) (sa wikang Ingles). Cham: Springer International Publishing. pp. 1–3. doi:10.1007/978-3-319-47829-6_305-1. ISBN 978-3-319-47829-6. Inarkibo (PDF) mula sa orihinal noong 2021-04-26. Nakuha noong 2021-05-02.
↑ West S (2009-09-28). Sex Allocation (sa wikang Ingles). Princeton University Press. p. 1. ISBN 978-1-4008-3201-9.
↑ Winn, Philip (2003-09-02). Dictionary of Biological Psychology (sa wikang Ingles). Routledge. p. 698. ISBN 978-1-134-77815-7. Inarkibo mula sa orihinal noong 2024-04-17. Nakuha noong 2021-11-30.
↑ "Definition of GONOCHORISM". www.merriam-webster.com (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 2021-09-29. Nakuha noong 2021-09-29.

[1] King RC, Stansfield WD, Mulligan PK (2006-07-27). "Gonochorism". A Dictionary of Genetics (sa wikang Ingles). Oxford University Press. p. 187. ISBN 978-0-19-976957-5. Inarkibo mula sa orihinal noong 2021-06-11. Nakuha noong 2021-06-11.

[Kliman2016-2] Kliman RM (2016). "Hermaphrodites". Mula sa Schärer L, Ramm S (mga pat.). Encyclopedia of Evolutionary Biology. Bol. 2. Academic Press. ISBN 978-0-12-800426-5. Inarkibo mula sa orihinal noong 2024-03-28. Nakuha noong 2021-08-05.

[3] Holub AM, Shackelford TK (2020). "Gonochorism". Mula sa Vonk J, Shackelford TK (mga pat.). Encyclopedia of Animal Cognition and Behavior (PDF) (sa wikang Ingles). Cham: Springer International Publishing. pp. 1–3. doi:10.1007/978-3-319-47829-6_305-1. ISBN 978-3-319-47829-6. Inarkibo (PDF) mula sa orihinal noong 2021-04-26. Nakuha noong 2021-05-02.

[4] West S (2009-09-28). Sex Allocation (sa wikang Ingles). Princeton University Press. p. 1. ISBN 978-1-4008-3201-9.

[5] Winn, Philip (2003-09-02). Dictionary of Biological Psychology (sa wikang Ingles). Routledge. p. 698. ISBN 978-1-134-77815-7. Inarkibo mula sa orihinal noong 2024-04-17. Nakuha noong 2021-11-30.

[6] "Definition of GONOCHORISM". www.merriam-webster.com (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 2021-09-29. Nakuha noong 2021-09-29.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]