Dinastiyang Hsia
Ang Dinastiyang Hsia o Dinastiyang Xia (Tsino: 夏朝; pinyin: Xiàcháo) ay ang unang dinastiya sa tradisyunal na historyograpiyang Tsino. Sang-ayon sa tradisyon, itinatatag ang Dinastiyang Xia ng malaalamat na si Dakilang Yu, pagkatapos ni Emperador Shun, ang pinakahuli sa Limang Emperador, binigay ang trono sa kanya.[1] Sa tradisyunal na historyograpiya, sumunod ang Dinastiyang Shang sa kalaunan pagkatapos ng Xia.
Walang mga kasabay na tala tungkol sa Dinastiyang Xia, at hindi rin ito binabanggit sa pinakamatatandang tekstong Tsino; ang pinakamaagang mga inskripsiyon sa butong orakulo ay nagmula sa Huling Panahong Shang (ika-13 dantaon BK). Ang mga unang pagbanggit ay matatagpuan sa pinakamatatandang mga kabanata ng Ang Aklat ng mga Dokumento, na nag-uulat ng mga talumpati mula sa unang bahagi ng Kanlurang Zhou at tinatanggap ng karamihan sa mga iskolar na nagmula sa panahong iyon. Ipinapaliwanag ng mga talumpating ito ang pananakop ng Zhou sa Shang bilang paglilipat ng Mandato ng Langit at inihahambing ito sa pagpapalit ng Xia ng Shang. Ang pilosopiyang pampolitikang ito ay itinaguyod ng paaralang Confucian noong Panahong Silangang Zhou. Ang sunuran ng mga dinastiya ay isinama sa Ang Bamboo Annals (Talaang Kawayan) at sa Ang Shiji at naging opisyal na paninindigan ng imperyal na historiograpiya at ideolohiya. Itinuturing ng ilang iskolar na maalamat ang Dinastiyang Xia o hindi bababa sa hindi napatutunayan. Mayroon namang iba na iniuugnay ito sa arkeolohikong Kulturang Erlitou (ca. 1900–1700 BK), bagaman walang matibay na ebidensiya, tulad ng mga natitirang nakasulat na tala, na sumusuporta sa gayong ugnayan.
Alinsunod sa tradisyunal na kronolohiya, batay sa pagkalkula ni Liu Xin, namayani ang Xia sa pagitan ng 2205 at 1766 BC. Sang-ayon sa kronolohiyang batay sa Bamboo Annals (Talaang Kawayan), namayani ito sa pagitan ng 1989 at 1558 BC.[2][3][4] Pinalagay ng Kronolohiyang Proyektong Xia–Shang–Zhou, na kinomisyon ng pamahalaang Tsino noong 1996, na namayani ang Xia sa pagitan ng 2070 at 1600 BC.
Mga sanggunian
[baguhin | baguhin ang wikitext]- ↑ Mungello, David E. The Great Encounter of China and the West, 1500–1800 Rowman & Littlefield; 3 ed (28 Marso 2009) ISBN 978-0-7425-5798-7 p. 97. (sa Ingles)
- ↑ Pankenier (1981), p. 23.
- ↑ Pankenier (1985), p. 180.
- ↑ Nivison (2018), p. 165.
Mga talababa
[baguhin | baguhin ang wikitext]- Pankenier, David W. (1981), "Astronomical Dates in Shang and Western Zhou" (PDF), Early China (sa wikang Ingles), 7: 2–37, doi:10.1017/S0362502800005599, JSTOR 23351672, S2CID 163543848.
- ——— (1985), "Mozi and the Dates of Xia, Shang, and Zhou: A Research Note", Early China (sa wikang Ingles), 9 (1): 175–183, doi:10.1017/S0362502800006349, JSTOR 23351600, S2CID 163461600.
- Nivison, David S. (2018), Schwartz, Adam C. (pat.), The Nivison Annals (sa wikang Ingles), De Gruyter Mouton, doi:10.1515/9781501505393, ISBN 978-1-5015-1454-8.