Ilog Mindanao
Ilog Mindanao
| |
|---|---|
.jpg) | |
 Mapa ng paagusang lunas ng Ilog Mindanao | |
  Bukana ng Ilog Mindanao .svg) Ilog Mindanao (Pilipinas) | |
| Lokasyon | |
| Bansa | Pilipinas |
| Rehiyon | |
| Lalawigan | |
| Mga lungsod | |
| Pisikal na mga katangian | |
| Pinagmulan | Bulubundukin ng Kitanglad |
| ⁃ lokasyon | Brgy. Kalabugao, Impasugong, Bukidnon |
| ⁃ mga koordinado | 8°27′15″N 125°09′46″E / 8.45417°N 125.16278°E |
| Bukana | Look ng Illana |
⁃ lokasyon | Lungsod ng Cotabato |
⁃ mga koordinado | 7°15′20″N 124°12′0″E / 7.25556°N 124.20000°E |
⁃ elebasyon | 0 m (0 tal) |
| Haba | 373 km (232 mi)[1] |
| Laki ng lunas | 23,169 km2 (8,946 mi kuw)[2] |
| Buga | |
| ⁃ karaniwan | 1,400 m3/s (49,000 cu ft/s) |
| ⁃ pinakamataas | 3,000 m3/s (110,000 cu ft/s) |
| Mga anyong lunas | |
| Mga sangang-ilog | |
| ⁃ kaliwa | |
| ⁃ kanan | |
Ang Ilog Mindanao, na kilala rin bilang Rio Grande de Mindanao, ay ang ikalawang pinakamalaking sistema ng ilog sa Pilipinas. Matatagpuan ito sa Mindanao sa katimugang bahagi ng bansa at may kabuoang laki ng paagusang lunas na 23,169 km2 (8,946 mi kuw).[2] Dumadaloy ito sa malaking bahagi ng gitna at silangang mga parte ng pulo, sa kabuoang haba na humigit-kumulang 373 km (232 mi).[1][3] Isa itong mahalagang daanan ng mga sasakyang pantubig sa pagdadala ng mga produktong pang-agrikultura, at dati, ng troso.
Nasa kabundukan ng Impasugong, Bukidnon, sa timog ng lungsod ng Gingoog, ang pinagbuhatan ng ilog. Dito tinatawag itong Ilog Pulangi. Nang sumanib sa ilog ang Ilog Kabacan, ito ay tinawag na Ilog Mindanao. Pag-agos nito palabas ng mga bundok, dumadaloy ito sa gitna ng isang malawak at matabang na kapatagan sa timog-gitnang bahagi ng pulo. Hahati ang ilog sa dalawang magkalinyang ilog bago ito dumaloy sa bukana nito sa Look ng Illana, ang Ilog Cotabato at Ilog Tamontaka. Kapuwang pinaghihiwalay ng isang burol na may taas na 180 m (590 tal).
Kabilang sa mga pangunahing pook sa kahabaan ng ilog ang Lungsod ng Cotabato, Datu Piang at Midsayap.
Daloy
[baguhin | baguhin ang wikitext]
Nagmumula ang Ilog Mindanao sa Kabundukan ng Gitnang Mindanao malapit sa hilagang baybayin ng pulo, partikular sa hilagang-silangang bahagi ng lalawigan ng Bukidnon. Kilala rito ang ilog bilang Ilog Pulangi. Dumadaloy ito patimog sa Talampas ng Bukidnon kung saan umaagos ang mga sanga ito. Pagkatapos, dumadaloy ito sa kapatagan ng Cotabato, kung saan nagdedeposito sa ilog ang banlik habang lumalapad ito at papaliko ang pagdaloy nito sa Paagusang Lunas ng Cotabato (Cotabato River Basin). Umaagos ito papalabas sa Look ng Illana sa bukana nito sa Lungsod ng Cotabato.
Pagtagpo nito sa Look ng Illana, humahati ang Ilog Illana sa dalawang mga distributaryo sa Lungsod ng Cotabato, ang Ilog Cotabato sa hilaga at ang Ilog Tamontaka sa timog.
Mga sanga
[baguhin | baguhin ang wikitext]Narito ang talaan ng mga sangang-ilog ng Ilog Mindanao ayon sa haba.
- Ilog Pulangi 374 km (232 mi)
- Ilog Kabulnan 175 km (109 mi)
- Ilog Allah 130 km (81 mi)
- Ilog Buluan 109 km (68 mi)
- Ilog Simuay 81 km (50 mi)
- Ilog Libungan 80 km (50 mi)
- Ilog M'lang 62 km (39 mi)
Mga water hyacinth
[baguhin | baguhin ang wikitext]Sa mga nakalipas na panahon, binabara ng mga water hyacinth ang ilog na nagiging dahilan ng mga pagbaha kapag kasunod ng ilang araw ng malakas na pag-ulan. Nalubog ang hindi bababa sa 37 mga baranggay sa Lungsod ng Cotabato pa lamang at nawalan ng tirahan ang humigit-kumulang 6,000 pamilya. Noong 2011, ipinag-utos ni noo'y Pangulong Benigno Aquino III ang mga pagawaing bayan at tauhan ng militar na linisin ang ilog ng hanggang 20 ektarya (0.20 km2) ng water lily.[4]
Mga sanggunian
[baguhin | baguhin ang wikitext]- ↑ 1.0 1.1 Kenneth Kimutai too (Hulyo 24, 2018). "Longest Rivers In The Philippines". worldatlas.com (sa wikang Ingles). WorldAtlas. Nakuha noong Setyembre 6, 2019.
- ↑ 2.0 2.1 Vicente B. Tuddao Jr. (Setyembre 21, 2011). "Water Quality Management in the Context of Basin Management: Water Quality, River Basin Management and Governance Dynamics in the Philippines" (PDF). www.wepa-db.net. Department of Environment and Natural Resources. Inarkibo mula sa orihinal (PDF) noong Agosto 29, 2016. Nakuha noong Abril 5, 2017.
- ↑ Principal River Basins of the Philippines, nilathala ng National Water Resources Board, Oktubre 1976 (pahina 12)
- ↑ "Aquino leads 'war vs water hyacinths'". Hunyo 23, 2011. Nakuha noong Hunyo 22, 2011.
Mga panlabas na link
[baguhin | baguhin ang wikitext]
May kaugnay na midya ang Mindanao River sa Wikimedia Commons
