Ipotesis ng kritikal na panahon
Ang ipotesis ng kritikal na panahon[1] ay isang ipotesis sa larangan ng lingguwistika at pagtatamo ng pangalawang wika na nagsasaad na ang isang tao ay maaaring makamit ang mala-katutubong katatasan[2] sa isang wika bago umabot sa isang tiyak na edad. Ito ang paksa ng matagal nang pinagdedebatihan sa linggwistika[3] at sa pagtatamo ng wika, kaugnay ng lawak kung saan ang kakayahang matuto ng wika ay biyolohikal na nakaugnay sa mga yugto ng pag-unlad ng utak.[4] Unang iminungkahi ang ipotesis ng kritikal na panahon ng neurologong taga-Montreal na si Wilder Penfield at ng kanyang ko-awtor na si Lamar Roberts sa kanilang aklat noong 1959 na Speech and Brain Mechanisms ("Mga Mekanismo ng Pananalita at Utak"),[5] at lalo itong pinasikat ni Eric Lenneberg noong 1967 sa pamamagitan ng Biological Foundations of Language ("Mga Biyolohikal na Pundasyon ng Wika").[6]
Ayon sa ipotesis ng kritikal na panahon, ang unang ilang taon ng buhay ang itinuturing na kritikal na yugto kung kailan maaaring matuto ng pangunahing wika ang isang indibidwal basta’t may sapat na pampasigla, at ang pagtamo ng katutubong wika ay nakasalalay sa neuroplastisidad ng utak. Kung hindi matatanggap ng isang indibidwal ang input sa wika bago matapos ang panahong ito, hinding-hindi niya makakamit ang ganap na kasanayan sa wika.[6] May maraming debate hinggil sa takdang panahon ng kritikal na yugto sa konteksto ng pagkakatuto ng pangalawang wika (SLA), na may mga pagtatayang nasa pagitan ng edad 2 hanggang 13.[7][8]
Mga sanggunian
[baguhin | baguhin ang wikitext]- ↑ Abutalebi, Jubin; Clahsen, Harald (2018). "Critical periods for language acquisition: New insights with particular reference to bilingualism research" [Mga kritikal na panahon para sa pagtatamo ng wika: Mga bagong talisik na may partikular na pagtukoy sa pananaliksik sa bilingguwalismo]. Bilingualism: Language and Cognition (sa wikang Ingles). 21 (5): 883–885. doi:10.1017/S1366728918001025. ISSN 1366-7289 – sa pamamagitan ni/ng Cambridge Core.
- ↑ Han, ZhaoHong; Baohan, Amy (2023-11-01). "Age and attainment in foreign language learning: The critical period account stands" [Edad at pagkamit sa pag-aaral ng wikang banyaga: Nananatiling matibay ang pananaw ng kritikal na panahon]. Brain and Language (sa wikang Ingles). 246: 105343. doi:10.1016/j.bandl.2023.105343. ISSN 0093-934X.
- ↑ Ramscar, M.; Gitcho, N. (2007). "Developmental change and the nature of learning in childhood" [Pagbabagong pangkaunlaran at ang kalikasan ng pagkatuto sa pagkabata]. Trends in Cognitive Sciences (sa wikang Ingles). 11 (7): 274–279. doi:10.1016/j.tics.2007.05.007. PMID 17560161. S2CID 6513545..
- ↑ Snow, Catherine E.; Hoefnagel-Hohle, Marian (1978). "The Critical Period for Language Acquisition: Evidence from Second Language Learning" [Ang Kritikal na Panahon para sa Pagtamo ng Wika: Ebidensiya mula sa Pag-aaral ng Pangalawang Wika]. Child Development (sa wikang Ingles). 49 (4): 1114. doi:10.2307/1128751. JSTOR 1128751.
- ↑ Penfield, W.; Roberts, L. (1959). Speech and Brain Mechanisms [Mga Mekanismo ng Pananalita at Utak] (sa wikang Ingles). Princeton: Princeton University Press. ISBN 978-0-691-08039-0.
- 1 2 Lenneberg, E.H. (1967). Biological Foundations of Language [Mga Biyolohikal na Pundasyon ng Wika] (sa wikang Ingles). New York: Wiley. ISBN 978-0-89874-700-3.
- ↑ Paradis, Michel (1999). Neurolinguistic aspects of bilingualism [Mga aspetong neurolingguwistiko ng bilingguwalismo] (sa wikang Ingles). Amsterdam: J. Benjamins. pp. 59–60. ISBN 978-90-272-4127-6.
- ↑ Loewen, Shawn; Reinders, Hayo (2011). Key concepts in second language acquisition [Mga pangunahing konsepto sa pagtamo ng pangalawang wika] (sa wikang Ingles). Houndmills, Basingstoke, Hampshire: Palgrave Macmillan. ISBN 978-0-230-23018-7.