Joseph Stalin

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin
Si Joseph Stalin noong 1937.

Si Joseph Stalin (18 Disyembre 1879 – 5 Marso 1953), na nakikilala rin bilang Iosif Vissarionovič Stalin, Iosif Vissarionovich Stalin, at ang orihinal na pangalan ay Ioseb Besarionis Dze Jugashvili (pinapaiksing Ioseb Jughashvili, na binabaybay din bilang Iosif Dzhugashvili) ay isang rebolusyonaryong Bolshevik at pinuno ng Unyong Sobyet mula 1922 hanggang sa kaniyang kamatayan noong 1953. Naging punong kalihim ng Partidong Unyong Sobyet si Stalin noong 1922. Siya ang komunistang diktador ng Unyong Sobyet.[1] Si Stalin ang pumalit kay Vladimir Lenin bilang pinuno ng Unyong Sobyet. Isa siyang pinunong totalitaryano, at nanatili sa kapangyarihan sa pamamagitan ng pagtanggal sa sinumang inaakala niyang panganib sa kaniya. Ang kaniyang mga patakaran ay nakagawa sa Unyong Sobyet na maging isang nasyong makapangyarihan at moderno, ang pinakamalaki sa mundo. Naghantong din ito sa pagkamatay ng milyun-milyong mga tao.[2] Sa pagdaka, ang anyo ng kaniyang pamahalaan ay tinaguriang Stalinismo. Nilusob ni Stalin ang Polonya noong 18 Setyembre 1939. Pinamunuan niya ang Unyong Sobyet habang nagaganap ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig at lubos na nakaapekto sa mga pagpapasyang ginawa pagkalipas ng digmaan hinggil sa Europa na nangyari sa mga pagpupulong sa Yalta at sa Potsdam.[1] Sa panahon ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, nananatiling walang pinapanigan si Stalin subalit lumagda ng kasunduang pangkapayapaan sa piling ng pinuno ng Alemanya na si Adolf Hitler. Pagkaraan ay nakipaglaban siya sa isang madugong digmaan pagkaraang lusubin ng Alemanya ang Unyong Sobyet. Nang magwakas ang digmaan, nakontrol ni Stalin ang lahat ng Silangang Europa kasama na ang Silangang Alemanya. Doon ay naitatag ang isang serye ng matatapat na mga estadong may iisang partido na Marxista at Leninista, na nagpalawak sa kaniyang kapangyarihan at nakatiyak sa posisyon ng Unyong Sobyet bilang isang superpower.

Mga sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. 1.0 1.1 Deverell, William at Deborah Gray White. United States History and New York History: Post-Civil War to the Present (Holt McDougal:2010), pahina R116.
  2. "Joseph Stalin (1879 - 1953)". Historic Figures. http://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/stalin_joseph.shtml. Hinango noong 2009-02-01. 


TaoUnyong SobyetTalambuhay Ang lathalaing ito na tungkol sa Tao, Unyong Sobyet at Talambuhay ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.