Pumunta sa nilalaman

Kasunduan sa Paglikha ng USSR

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
Pagpapahayag at Kasunduan sa Paglikha ng Unyon ng mga Sobyetikong Sosyalistang Republika
Ruso: Декларация и договор об образовании СССР
Ukranyo: Декларація та договір про утворення СРСР
Belaruso: Дэкларацыя і дагавор аб утварэнні СССР
Armenia: Հռչակագիր և պայմանագիր ԽՍՀՄ ստեղծման մասին
Aseri: سسری-نین یارادیلماسی حاقین‌دا بیاننامه و موقاویله
Heorhiyano: დეკლარაცია და ხელშეკრულება სსრკ-ს შექმნის შესახებ
{{{image_alt}}}
UriUnion treaty
Nilagdaan29 Disyembre 1922; 103 taon na'ng nakalipas (1922-12-29)
LokasyonMoscow, Russian SFSR
Nagkabisà30 Disyembre 1922; 103 taon na'ng nakalipas (1922-12-30)
Mapapasó8 December 1991
(Belovezha Accords)
21 December 1991
(Alma-Ata Protocol)
26 December 1991
(Union dissolved by Supreme Soviet)
Nagsilagda
Partido
Mga wikaRussian

Ang Pagpapahayag at Kasunduan sa Paglikha ng Unyon ng mga Sobyetikong Sosyalistang Republika (Ruso: Декларация и договор об образовании Союза Советских Социалистическия и договор об образовании Союза Советских Социалистическия Респальский) ay ang dokumentong tagapagtatag ng Unyong Sobyetiko. Ginawa nitong legal ang isang pampulitikang unyon ng ilang mga republika ng Sobyet na umiral mula noong 1919 at lumikha ng isang bagong pederal na pamahalaan na ang mga pangunahing tungkulin ay nakasentro sa Moscow. Ang sangay na pambatasan nito ay binubuo ng Kongreso ng mga Sobyet ng Unyong Sobyet at ang Central Executive Committee ng Unyong Sobyet (TsIK), habang ang Konseho ng People's Commissars ay binubuo ng ehekutibo.

Ang Treaty, kasama ang Deklarasyon ng Paglikha ng USSR ay naaprubahan noong 30 Disyembre 1922 sa pamamagitan ng isang kumperensya ng mga delegasyon mula sa Russian SFSR, ang Transcaucasian SFSR, ang Ukrainian SSR at ang Byelorussian SSR. Ang Kasunduan at ang Deklarasyon ay kinumpirma ng First All-Union Congress of Soviets at nilagdaan ng mga pinuno ng mga delegasyon – Mikhail Kalinin, Mikhail Tskhakaya, at Grigory Petrovsky, Alexander Chervyakov[2] ayon sa pagkakabanggit noong Disyembre 30, 1922. Ang kasunduan ay nagbigay ng kakayahang umangkop sa pagpasok ng mga bagong miyembro. Samakatuwid, noong 1940 ang Unyong Sobyet ay lumago mula sa pagkakatatag ng apat (o anim, depende sa kung 1922 o 1940 na mga kahulugan ay inilapat) na mga republika tungo sa 16 na republika.

Noong Disyembre 8, 1991, nilagdaan ng mga pangulo ng Russia, Ukrainian at Belarusian ang Belovezha Accords. Idineklara ng kasunduan ang pagbuwag ng USSR ng mga natitirang estado ng tagapagtatag nito (pagtuligsa sa Treaty on the Creation of the USSR) at itinatag ang Commonwealth of Independent States (CIS). Noong ika-10 ng Disyembre, ang kasunduan ay pinagtibay ng mga parlyamento ng Ukrainian at Belarusian. Noong Disyembre 12, ang kasunduan ay pinagtibay ng Parliament ng Russia, samakatuwid ang Russian SFSR ay tinalikuran ang Treaty on the Creation of the USSR at de facto na idineklara ang kalayaan ng Russia mula sa USSR.

Ang kasunduan ay resulta ng maraming panloob na salungatan sa pulitika sa loob ng Bolshevik Party at mga gobyerno sa loob ng Union. Ang pananaw na iyon ay suportado ni Leon Trotsky at ng kanyang mga tagasunod, na naniniwala na ang Russia ay isang unang hakbang lamang sa isang hinaharap na rebolusyong pandaigdig. Gayunpaman, habang papalapit ang Pulang Hukbo sa mga gilid ng dating Imperyo ng Russia at ang mga hangganan nito (kabilang ang mga bagong likhang hangganan ng mga lugar na nagdeklara ng kalayaan pagkatapos ng Rebolusyong Oktubre), kailangan nito ng dahilan upang makatawid sa kanila. Ang isang ganoong paraan ay ang paglikha ng alternatibong pamahalaan, isang Republikang Sobyet, na pagkatapos ay papalitan ng awtoridad habang pinatalsik ng Pulang Hukbo ang umiiral na pamahalaan. Iyan ang kaso sa Ukraine, Georgia, Armenia at Azerbaijan at nabigo ang mga kampanya tulad ng sa Baltic States at Poland. Bilang kahalili, gagamitin nito ang pagkakaroon ng isang minorya upang pahinain ang nakatayong hukbo (tulad ng pagtatatag ng mga awtonomiya ng Tatar at Bashkir) at, kung saan walang pambansang minorya, isang pamahalaan na nakabatay sa heograpikal na lugar - Far Eastern Republic, Turkestan.

Nagtalo si Stalin na, dahil natapos na ang Digmaang Sibil ng Russia at ang komunismo ng digmaan ay napalitan ng Bagong Patakaran sa Ekonomiya, kinakailangan na muling ayusin ang estado ng Bolshevik sa isang solong soberanong entidad, upang ang legal na de jure na balangkas nito ay tumugma sa de facto na kondisyon nito. Ang prosesong iyon ay mangangailangan ng likidasyon ng maraming pira-pirasong pamahalaang Sobyet at ang pagpapanumbalik ng pinakamataas na pamamahala sa Moscow.

Noong Enero 1922, si Georgy Chicherin, ang People's Commissar for Foreign Affairs noon, ay nagpadala ng opisyal na pagtatanong sa mga awtoridad ng Russian SFSR tungkol sa posibilidad na kumatawan sa mga ligal na interes ng ibang mga republika. Kinuha ni Stalin ang posisyon na ang SFSR ng Russia ay dapat kumatawan sa iba pang mga republika sa larangan ng patakarang panlabas (kabilang ang kumperensya sa Genoa noong 1922), kahit na walang legal na batas na magbibigay sa kanya ng gayong mga kapangyarihan. Ang unang pag-uusap sa pagitan ng mga awtoridad ng mga indibidwal na republika sa pagbalangkas ng kasunduan ay nagsimula noong Agosto 1922.[1]

Kasama sa orihinal na dokumento ang isang cover sheet, ang deklarasyon, ang kasunduan (naglalaman ng paunang salita at 26 na mga artikulo) at ang mga lagda ng mga delegasyon na lumagda dito. Sa cover sheet, ang pamagat na Union of Soviet Socialist Republics ay nai-type sa Russian, French, English at German, gayundin ang mga aktwal na salitang Treaty on the Formation of the Union of Soviet Socialist Republics din sa apat na wikang iyon. Naglalaman ito ng orihinal na sagisag ng estado ng Unyong Sobyet.

Ang deklarasyon ay isinulat bilang salamin sa kontemporaryong internasyonal na relasyon at kung bakit kinakailangan ang kasunduan. Ayon sa salaysay, mayroon na ngayong dalawang magkaibang kampo, isang "nagsasamantalang" kapitalista na may kolonyalismo, sobinismo at panlipunan at etnikong hindi pagkakapantay-pantay at isang "malayang" sosyalistang may tiwala sa isa't isa, kapayapaan at internasyonal na kooperasyon at pagkakaisa. Sinikap ng una na sirain ang huli, ngunit dahil sa kabutihang panlahat na pinagbabatayan ng huli, nabigo ang una.

Ang deklarasyon ay nagpapatuloy at naglilista ng tatlong salik kung bakit ang Unyong ito ay isang kinakailangang hakbang. Una sa lahat, ang resulta ng Digmaang Sibil ay nag-iwan sa marami sa mga ekonomiya ng mga republika na nawasak, at ang muling pagtatayo sa bagong sosyalistang paraan ay nagpapatunay na mahirap nang walang mas malapit na kooperasyong pang-ekonomiya. Pangalawa, ang mga banta ng dayuhan ay patuloy na bumabalot sa sosyalistang kampo, at ang soberanya nito ay nangangailangan ng isang alyansa para sa depensa. Panghuli, ang ideolohikal na salik, na ang pamamahala ng Sobyet ay likas na internasyonalista at nagtutulak sa masang manggagawa na magkaisa sa iisang sosyalistang pamilya. Ang tatlong salik na ito ay nagbibigay-katwiran sa pagkakaisa sa iisang estado na magtitiyak ng kaunlaran, seguridad at kaunlaran.

Sa wakas ay tinukoy ng deklarasyon na ang nagresultang Unyon ng mga Sosyalistang Republika ng Sobyet ay isa na nilikha sa malayang pasya ng mga tao, na ang layunin nito ay sumusunod sa mga mithiin ng Rebolusyong Oktubre, na ang bawat at bawat sosyalistang republika ay may karapatang sumapi at umalis sa Unyon sa sarili nitong kagustuhan, at nagpapahiwatig ng patakarang panlabas ng Sobyet ng sosyalistang irredentismo (tingnan ang World revolution), na nagtatapos sa lahat ng hakbang ng pagwawakas ng mga manggagawa, sa isang "World Socialist Soviet Republic".

  1. "Constitution of the USSR. 1924 (in Russian)". Inarkibo mula sa orihinal noong 2020-08-07. Nakuha noong 2025-06-24.