Katinig na pakatal

Sa ponetika, katínig na pakatál o bibránte ang katinig na nabubuo sa pamamagitan ng panginginig ng daloy ng hangin dahil sa pagtama ng aktibong artikulador (kagaya ng dila) sa isa pang artikulador nang mabilis. Nahahati ito sa dalawa depende sa dami ng pagtama: simple kung saan bahagya lamang dumadampi ang dila, at matindi kung saan naman paulit-ulit na tumatama nang mabilis ang dila. May isang katinig na pakatal sa pamantayang anyo ng wikang Tagalog, ang matunog na simpleng katinig na pakatal sa gilagid [ɾ], bagamat maaari itong maging matunog na matinding katinig na pakatal sa gilagid [r] depende sa nakagisnang tunog ng mananalita.

Uri

Nahahati sa dalawang uri ang mga katinig na pakatal: simple at matindi. Nasa talahanayan sa baba ang mga katinig na pakatal sa Internasyonal na Ponetikong Alpabeto. Para sa bawat pares, nasa taas ang di-matunog habang nasa baba naman ang matunog na anyo.

Pangalan	IPA	Halimbawa
		Wika	Salita	Kahulugan	Bigkas
Simpleng katinig na pakatal
Simpleng katinig na pakatal sa parehong labi	—
	ⱱ̟	Mambay	vbwah	'hamog'	[ⱱ̟wâˁħ]
Simpleng katinig na pakatal sa labi-ngipin	—
	ⱱ	Mono	vwa	'magpadala'	[ⱱa]
Simpleng katinig na pakatal sa gilagid	ɾ̥	Turko	bir	'isa'	[biɾ̝̊]
	ɾ	Tagalog	'biro'		[ˈbiɾɔʔ]
Simpleng katinig na pakatal sa gilagid pagilid	ɺ̥	—
	ɺ	Hapon	心 kokoro	'puso'	[ko̞ko̞ɺo̞]
Simpleng katinig na pakatal sa dilang pulupot	ɽ̊	Suweko	mjölk	'gatas'	[mi̯ɔɽ̊k]
	ɽ	Hausa	bara	'katulong'	[bəɽä]
Simpleng katinig na pakatal sa dilang pulupot pagilid	𝼈̊	—
	𝼈	Suweko	blad	'dahon'	['b𝼈ɑː(d)]
Simpleng katinig na pakatal sa paleta pagilid	—
	ʎ̮	O'odham	leʼeje	'makulit na bata'	[ʎ̮ɨʔɨd͡ʒɨ]
Simpleng katinig na pakatal sa ngala-ngala pagilid	—
	ʟ̆	—
Simpleng katinig na pakatal sa tilao	—
	ɢ̆	Aleman	Ehre	'dangal'	[ˈʔeːʀ̆ə]
Simpleng katinig na pakatal sa lalaugan	—
	ʡ̮	—
Matinding katinig na pakatal
Matinding katinig na pakatal sa parehong labi	ⱱ̟	Dongo	ppo̍ppo̍-kó	'pakpak'	[ʙ̥ōʙ̥ōkó]
	ʙ	Pirahã	kaoáíbogi	'masamang espiritu'	[kàò̯áí̯ʙòˈɡì]
Matinding katinig na pakatal sa gilagid	r̥	Olandes	ver	'malayo'	[vɛr̥]
	r	Portuges	rato	'daga'	[ratu]
Matinding katinig na pakatal sa likurang gilagid	—
	r̠	—
Matinding katinig na pakatal sa dilang pulupot	ɽ̊r̥	Gaeliko	àraid	'sigurado'	[ˈaːɽ̊͜r̊ˠhætʲ]
	ɽr	Olandes	riem	'sinturon'	[ɽrim]
Matinding katinig na pakatal sa tilao	ʀ̥	Aleman	treten	'humakbang'	[ˈtʀ̥eːtn̩]
	ʀ	Portuges	rarear	'tumumal pa lalo'	[ʀɐɾiˈaɾ]
Matinding katinig na pakatal sa lalaugan	ʜ	Amis	tihi	'asawang babae'	[tiʜiʔ]
	ʢ	—

Sanggunian

Pinagkunan

Ladefoged, Peter; Maddieson, Ian (1996). The Sounds of the World's Languages [Ang mga Tunog ng mga Wika ng Mundo] (sa wikang Ingles). Oxford, Inglatera: Blackwell. ISBN 0-631-19815-6.