Katinig sa parehong labi

Naglalaman po ang artikulong ito ng mga ponetikong simbolo ng PPA. Maaari po kayong makakita ng mga tandang pananong, kahon, o iba pang mga simbolo sa halip ng mga mga karakter ng Unicode kung hindi po suportado ang pag-render sa mga ito.

Sa ponetika, katínig sa paréhong labì o bilabiál ang katinig sa labi na nabubuo gamit ang parehong itaas at ibabang labi.^[1] May tatlong katinig sa parehong labi sa wikang Tagalog, [m], [p], at [b].

Uri

Pulmonikong katinig

Nasa talahanayan sa baba ang mga katinig sa parehong labi sa Internasyonal na Ponetikong Alpabeto. Para sa bawat pares, nasa taas ang di-matunog habang nasa baba naman ang matunog na katinig.

Pangalan	IPA	Halimbawa
Pangalan	IPA	Wika	Salita	Kahulugan	Bigkas
Katinig na pasara sa parehong labi	p	Tagalog	pato		[paˈto]
Katinig na pasara sa parehong labi	b	Tagalog	buto		[buto]
Katinig na pailong sa parehong labi	m̥	Islandes	kempa	'bayani'	[cʰɛm̥pa]
Katinig na pailong sa parehong labi	m	Tagalog	manok		[maˈnok]
Katinig na pasara-sutsot sa parehong labi	pɸ	Ingles (Port Talbot)	up	'taas'	[ˈəp͡ɸ]
Katinig na pasara-sutsot sa parehong labi	bβ	Ingles (Scouse)	rub	'ipahid'	[ˈɹ̠ʊˑb͡β]
Katinig na pasutsot sa parehong labi	ɸ	Hapones	腐敗 fuhai	'bulok'	[ɸɯhai]
Katinig na pasutsot sa parehong labi	β	Portuges (Europeo)	sábado	'Sabado'	[ˈsaβɐðu]
Katinig na palapit sa parehong labi	—
Katinig na palapit sa parehong labi	β̞	Indones	tawa	'tawa'	[taβ̞a]
Simpleng katinig na pakatal sa parehong labi	—
Simpleng katinig na pakatal sa parehong labi	ⱱ̟	Mambay	vbwah	'hamog'	[ⱱ̟wâˁħ]
Matinding katinig na pakatal sa parehong labi	ⱱ̟	Dongo	ppo̍ppo̍-kó	'pakpak'	[ʙ̥ōʙ̥ōkó]
Matinding katinig na pakatal sa parehong labi	ʙ	Pirahã	kaoáíbogi	'masamang espiritu'	[kàò̯áí̯ʙòˈɡì]

Di-pulmonikong katinig

Nasa talahanayan sa baba ang mga di-pulmonikong katinig sa parehong labi sa IPA. Para sa bawat pares ng mga katinig na pitik, nasa taas ang ngala-ngala habang nasa baba ang tilao. Para naman sa paloob na katinig, nasa taas ang matunog habang nasa baba naman ang di-matunog na katinig.

Pangalan	IPA	Halimbawa
Pangalan	IPA	Wika	Salita	Kahulugan	Bigkas
Paloob na katinig sa parehong labi	ɓ	Biyetnames	bạn	'ikaw'	[ɓan̪˧ˀ˨ʔ]
Paloob na katinig sa parehong labi	ɓ̥	Ese Ejja	ba'i	'buwan' (astronomiya)	['ɓ̥aʔi]
Palabas na katinig na pasara sa parehong labi	pʼ	Ubykh	wıp'ts'e	'pangalan mo'	[wɨpʼtsʼɜ]
Palabas na katinig na pasutsot sa parehong labi	ɸʼ	Yuchi	f̓asę	'magandang gabi'	[ɸʼasẽ]
Tenuis na katinig na pitik sa parehong labi	kʘ	Taa	?	'anak'	[k͡ʘoa]
Tenuis na katinig na pitik sa parehong labi	qʘ	Taa	?	'anak'	[k͡ʘoa]
Matunog na katinig na pitik sa parehong labi	ɡʘ	—
Matunog na katinig na pitik sa parehong labi	ɢʘ	—
Pailong na katinig na pitik sa parehong labi	ŋʘ	—
Pailong na katinig na pitik sa parehong labi	ɴʘ	—

Tingnan din

Katinig sa labi
- Katinig sa labi-ngipin
- Katinig sa labi-dila

Sanggunian

↑ Ladefoged, Peter; Maddieson, Ian (1996). The Sounds of the World's Languages [Ang mga Tunog ng mga Wika ng Mundo] (sa wikang Ingles). Oxford, Inglatera: Blackwell. ISBN 0-631-19815-6.

[1] Ladefoged, Peter; Maddieson, Ian (1996). The Sounds of the World's Languages [Ang mga Tunog ng mga Wika ng Mundo] (sa wikang Ingles). Oxford, Inglatera: Blackwell. ISBN 0-631-19815-6.

[1]