Kulay na primarya

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

Ang mga kulay na primarya[1] (Ingles: primary color) ay mga hanay ng mga kulay na maaaring pagsamahin upang makagawa ng kapaki-pakinabang na hanay ng mga kulay. Ang mga kulay na primarya ay ang mga hindi malikha sa pamamagitan ng paghahalo ng iba pang mga kulay sa isang ibinigay na espasyo ng kulay.

Para sa subtractive na kumbinasyon ng mga kulay, tulad ng sa paghahalo ng mga pigment o tina para sa pag-print, ang CMYK set ng mga primarya ay kadalasang ginagamit. Sa sistemang ito ang mga kulay na primarya ay cyan, magenta, at dilaw. Kasama sa iba pang mga set ang RYB system ng pula, dilaw, asul, lalo na ginagamit ng mga artista.

Ang mga kulay na primarya at sekundarya.

Para sa additive na kumbinasyon ng mga kulay, tulad ng sa magkakapatong na projected na mga ilaw o sa mga screen ng telebisyon at computer, ang mga kulay na primarya na karaniwang ginagamit ay pula, berde, at asul.

Paghahalo ng kulay[baguhin | baguhin ang source]

Ang media na gumagamit ng sinasalamin na liwanag at mga colorant upang makagawa ng mga kulay ay gumagamit ng subtractive na paraan ng kulay ng paghahalo ng kulay. Sa industriya ng pag-print, para makagawa ng iba't ibang kulay, ilapat ang subtractive primaries na dilaw, cyan, at magenta nang magkasama sa iba't ibang halaga. Pinakamahusay na gumagana ang subtractive na kulay kapag ang ibabaw o papel, ay puti, o malapit dito.

Ang paghahalo ng dilaw at cyan ay gumagawa ng mga kulay ng berde; ang paghahalo ng dilaw sa magenta ay gumagawa ng mga kulay ng pula, at ang paghahalo ng magenta sa cyan ay gumagawa ng mga kulay ng asul. Sa teorya, ang paghahalo ng pantay na halaga ng lahat ng tatlong pigment ay dapat na magdulot ng mga kulay ng kulay abo, na magreresulta sa itim kapag ang tatlo ay ganap na puspos, ngunit sa pagsasanay ay may posibilidad silang gumawa ng maputik na kayumangging kulay. Para sa kadahilanang ito, ang pang-apat na "pangunahing" pigment, itim, ay kadalasang ginagamit bilang karagdagan sa cyan, magenta, at dilaw na mga kulay.

Sa pagsasagawa, ang mga pinaghalong aktwal na materyales tulad ng pintura ay malamang na hindi gaanong tumpak. Ang mas maliwanag, o mas tiyak na mga kulay ay maaaring malikha gamit ang mga natural na pigment sa halip na paghahalo, at ang mga likas na katangian ng mga pigment ay maaaring makagambala sa paghahalo. Halimbawa, ang paghahalo ng magenta at berde sa acrylic ay lumilikha ng madilim na cyan - isang bagay na hindi mangyayari kung ang proseso ng paghahalo ay perpektong subtractive.

  1. Almario, Virgilio, pat. (2010). "primary". UP Diksyonaryong Filipino (ika-2 (na) edisyon). UP-Sentro ng Wikang Filipino-Diliman – sa pamamagitan ni/ng Diksiyonaryo.ph. Sipi: pangkat ng kulay na maaaring paghaluin para bumuo ng ibang kulay : PRIMARYA, PRIMITIBO5