Laing

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Para sa ibang gamit, tingnan ang Laing (paglilinaw).
Laing
Laing Pinangat.jpg
Mga alternatibong pangalanpinangat, laing pinangat, pinangat na laing, pinangat na gabi, ginataang laing
UriNilaga
PinanggalinganPilipinas
Rehiyon o estadoBicol
LumikhaLutuing Pilipino
Pangunahing sangkapGabi, sili, karne o pagkaing-dagat, gata
Baryasyoninulukan, tinomok
Mga katulad na lutuinBicol Express, gising-gising
Cookbook: Laing sa Wikibooks

Ang laing ay isang uri ng pagkaing Pilipino na kinasasangkapan ng pinatuyong mga dahon ng gabi at karne o pagkaing-dagat na niluto sa gata.[1] Tinitimplahan ito ng mga pampalasa katulad ng siling labuyo, tanglad, bawang, bakalot, luya, at bagoong. Nagmumula ito sa Bicol, kung saan kilala ito bilang pinangat. Ang laing ay uri rin ng ginataan (pagkaing Pilipino na niluluto sa gata), at kaya maaaring tukuyin ito bilang ginataang laing. Kinakain ang laing kasama ang kanin o tinapay. Kinakain din ito bilang pamutat sa karne.

Pangalan[baguhin | baguhin ang batayan]

Laing ang pangalan ng putahe sa karamihang bahagi ng Pilipinas, ngunit mas kilala ito bilang pinangat sa rehiyong Bicol, ang pinagmulan nito. Gayunpaman, maaaring ikalito ang pangalan sa pinangat na isda na ibang putaheng gawa sa isda na naluto sa isang medyo maasim na sabaw katulad ng sinigang.[2][3][4] Nanggagaling ang pagkalito mula sa orihinal na kahulugan ng pandiwang pangat sa mga wika ng Timugang Luzon, kung saan pagluluto ng isda o karne sa sabaw ng tubig at asin ang kahulugan nito.[5][6]

Tipikal ang laing sa lutuing Bikolano, na kilala sa paggamit ng sili at gata.[7] Kilala rin ang laing bilang ginataang laing, pinangat na laing, at pinangat na gabi, bukod sa iba pang mga pangalan.[8]

Paglalarawan[baguhin | baguhin ang batayan]

Inulukan, isang baryante na gumagamit ng talangka na binalot sa gabi at niluto sa gata
Tinumok, isang baryante ng laing na gumagamit ng timpla ng ginadgad na hipon at isda na may gadgad na niyog

Hindi ginagamit ng orihinal laing mula sa rehiyong Bicol ang gabi, ngunit ang buong dahon ng gabi (natong sa Bikolano). Kilala ang bersyon na ito bilang pinangat. Ang timpla ay karaniwang binubuo ng nalutong baka, hipon, o balat ng isda (o lahat ng tatlo) kasama ang bagoong alamang, dinurog na siling labuyo, bawang, bakalot, luya, at kakang gata (krema ng niyog). Binabalot ito ng dahon at itinatali ng dahon ng niyog. Pagkatapos, pinapasingaw ito sa gata at tanglad hanggang malambot ang mga balot at naging malapot na sarsa ang gata.[9][10]

Para sa laing na inihahain sa Maynila at sa ibang lugar, halos parehas ang pagluluto, ngunit ginugutay-gutay ang mga dahon. Isinasama rin ang mga nahiwang tangkay ng dahon.[11] Kadalasang kinakain ang laing kasama sa kanin, ngunit maaaring kanin ito sa sandwich katulad ng pandesal o gamitin bilang laman para sa ibang putahe. Karaniwang kinakain din ito bilang pamtuat sa karne.[12][13]

Dapat inihahanda nang tama ang dahon ng gabi, dahil naglalaman ito ng kristal ng kalsyo oksalato (raphide) na maaaring magbunga ng pangangati at nasusunog na pakiramdam sa bibig. Karaniwang hinuhugasan at niluluto ang mga ito nang lubusan para maiwasan ito. Mababawasan din ng pagtutuyo ang dami ng kristal.[14][15]

Mga baryante[baguhin | baguhin ang batayan]

Kabilang sa mga kilalang baryante ng laing ang:

Inulukan[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang inulukan or inulokan ay baryante ng laing na gawa sa karne ng talangka (uluk or ulok) na binalot sa gabi at niluto sa gata na pinaanghang ng calamansi, paminta, at tanglad. Espesyalidad ito ng Camalig, Albay.[16][17][18] Kilala rin ito bilang pinangat na ugama or pinangat na talangka, mula sa sugama and talangka, mga iba pang lokal na termino para sa mga river crabs.

Tinumok[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang Tinumok, tinomok, o tinulmok ay isa pang tradisyonal na baryante mula sa Bicol na gumagamit ng buong gabi na ipinambalot sa timpla ng hipon ng tubig-tabang, balat ng isda (minsan ang karne), bagoong, na may kasamang tinadtad o ginadgad na laman ng niyog, sibuyas, sili, tanglad, bawang, at iba pang pampalasa na niluto sa gata. Nag-iiba ito sa paggamit ng laman ng niyog.[19][20][21][22]

Tingnan din[baguhin | baguhin ang batayan]

Talasanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. Lacquian, Eleanor at Irene Sobreviñas (1977). "Laing". Filipino Cooking Here & Abroad (Lutuing Pilipino Dito at sa Labas ng Bansa).
  2. "Last night's dinner: Pinangat". God Antifornicator. Hinango noong 10 January 2019.
  3. "Laing (Pinangat) and Bicol Express". TheLoneRider.com. Hinango noong 10 January 2019.
  4. "Pinangat & Laing - Another Famous Bicol Treats". Touring Bicol. Hinango noong 10 January 2019.
  5. Polistico, Edgie (2017). Philippine Food, Cooking, & Dining Dictionary. Anvil Publishing, Incorporated. ISBN 9786214200870.
  6. "pangat". Tagalog-Dictionary.com. Hinango noong 10 January 2019.
  7. Maling banggit (Hindi tamang <ref> tag; walang binigay na teksto para sa refs na may pangalang kp); $2
  8. "Pinangat na gabi". Philippines Travel Guide. Hinango noong 10 January 2019.
  9. Maling banggit (Hindi tamang <ref> tag; walang binigay na teksto para sa refs na may pangalang ptg2); $2
  10. de Leon, Mack. "Pinangat Recipe". Yummy.ph. Hinango noong 10 January 2019.
  11. "Pinangat a la Josephine". Market Manila. Hinango noong 10 January 2019.
  12. "7 dishes to try on your next roadtrip to Albay". GMA News Online. Hinango noong 10 January 2019.
  13. "Oyster omelette to 'pinangat' burgers: 8 must-try dishes at the World Street Food Jamboree". InterAksyon. Hinango noong 10 January 2019.
  14. Maling banggit (Hindi tamang <ref> tag; walang binigay na teksto para sa refs na may pangalang tlr2); $2
  15. "Laing". Kawaling Pinoy. Hinango noong 10 January 2019.
  16. Maling banggit (Hindi tamang <ref> tag; walang binigay na teksto para sa refs na may pangalang tlr3); $2
  17. "Inulukan and Pinangat: Do they have differences?". SeanSusan. Hinango noong 10 January 2019.
  18. "Quick Facts on Camalig". Amazing Albay. Hinango noong 10 January 2019.
  19. "Tinumok of Bicol". Atbp.ph. Hinango noong 10 January 2019.
  20. "Tinumok (Shrimp Mixture Wrap in Taro Leaves)". Panlasang Pinoy Meaty Recipes. Hinango noong 10 January 2019.
  21. "Tinomok". Chewing My Way Through College. Hinango noong 10 January 2019.
  22. "Tinumok". The Glorious Food Glossary. Hinango noong 10 January 2019.


Pilipinas Ang lathalaing ito na tungkol sa Pilipinas ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.