Lichinga
Lichinga | ||
|---|---|---|
 Konseho ng Munisipalidad ng Lichinga | ||
| ||
  Lichinga | ||
| Mga koordinado: 13°18′46″S 35°14′26″E / 13.31278°S 35.24056°E | ||
| Bansa |  Mozambique | |
| Lalawigan | Lalawigan ng Niassa | |
| Distrito | Distrito ng Lichinga | |
| Lawak | ||
| • Kabuuan | 280 km2 (110 milya kuwadrado) | |
| Taas | 1,398 m (4,587 tal) | |
| Populasyon (2017 census) | ||
| • Kabuuan | 213,361 | |
| • Kapal | 760/km2 (2,000/milya kuwadrado) | |
| Sona ng oras | UTC+2 (CAT) | |
| Klima | Cwb | |
Ang Lichinga ay ang kabisera at lungsod ng Lalawigan ng Niassa sa Mozambique. Ito ay matatagpuan sa Lichinga Plateau sa taas na 1,360 metro (4,460 talampakan), sa silangan ng Lawa ng Niassa (Lawa ng Malawi). Ang bayan ay itinatag bilang Vila Cabral bilang isang pamayanan sa pagsasaka at militar. Ito ay pinaglilingkuran ng Paliparan ng Lichinga. Ang lalawigan ay nasa hangganan ng Rehiyon ng Ruvuma sa Tanzania.
Pangalan
[baguhin | baguhin ang wikitext]Ang pangalang Lichinga ay nagmula sa wikang Yao na N'tchinga, ang orihinal na pangalan ng lugar kung saan kasalukuyang matatagpuan ang lungsod.
Kasaysayan
[baguhin | baguhin ang wikitext]Sinaunang kasaysayan
[baguhin | baguhin ang wikitext]Ang rehiyon ng lalawigan ng Niassa ay ang ninunong tinubuang-bayan ng mga Yao at Makua.
Pamamahala ng Portugal
[baguhin | baguhin ang wikitext]Itinatag ng administrasyong kolonyal ng Portugal noong 1931 bilang Vila Cabral,[1] ang bayan ay dinisenyo upang maging isang mabilis na lumalagong sentro ng lungsod, kung saan ang mga kalye at daan nito ay nakatuon sa inaasahang paglago sa hinaharap. Ang Vila Cabral ay itinaas sa katayuan ng lungsod noong 1962. Noong mga unang taon ng dekada 1960, ang populasyon nito ay 27,000 katao; noong 1970, mayroon na itong 36,715 katao. Ang lungsod ay umunlad bilang isang sentro ng agrikultura at serbisyo ng kolonyal hanggang sa kalayaan ng Mozambique mula sa Portugal noong 1975. Bukod pa rito, ang ekonomiya ng bayan ay kinabibilangan ng mga aktibidad na nakabatay sa kagubatan at napapalibutan ng isang plantasyon ng puno ng pino.[2]
Pagkatapos ng kalayaan mula sa Portugal
[baguhin | baguhin ang wikitext]Pagkatapos ng kalayaan, pinalitan ng bagong pamahalaan ang pangalan ng lungsod na Lichinga. Ang mga epekto ng 17 taon ng digmaang sibil (1975-1992) ay nagpalaganap ng taggutom at sakit sa Mozambique na nagresulta sa maraming pagkamatay at mga refugee sa rehiyon sa paligid ng Lichinga.
Klima
[baguhin | baguhin ang wikitext]Dahil sa mataas na lokasyon nito sa altitud, ang bayan ay nakararanas ng katamtamang subtropikal na klima sa kabundukan (Cwb, ayon sa klasipikasyon ng klima ng Köppen), na may malamig na panahon sa tag-araw (Mayo hanggang Setyembre) at karaniwang temperatura na 15.5 °C (59.9 °F) sa Hulyo. Ang tag-araw ay Oktubre hanggang Abril na may pinakamainit na panahon sa Nobyembre: karaniwang temperatura na 22 °C (72 °F). Ito rin ang panahon ng malakas na ulan lalo na noong Disyembre hanggang Marso. Ang taunang dami ng ulan ay 1,171 mm (46.1 in).
| Datos ng klima para sa Lichinga, elevation 1,365 m (4,478 tal), (1991–2020 normals, extremes 1951–present) | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Buwan | Ene | Peb | Mar | Abr | May | Hun | Hul | Ago | Set | Okt | Nob | Dis | Taon |
| Sukdulang taas °S (°P) | 31.0 (87.8) |
30.2 (86.4) |
29.8 (85.6) |
30.3 (86.5) |
32.4 (90.3) |
27.6 (81.7) |
29.0 (84.2) |
29.8 (85.6) |
31.0 (87.8) |
36.4 (97.5) |
35.0 (95) |
32.3 (90.1) |
36.4 (97.5) |
| Katamtamang taas °S (°P) | 25.3 (77.5) |
25.0 (77) |
25.4 (77.7) |
24.2 (75.6) |
23.4 (74.1) |
21.7 (71.1) |
20.8 (69.4) |
23.2 (73.8) |
26.6 (79.9) |
27.1 (80.8) |
28.6 (83.5) |
26.0 (78.8) |
24.77 (76.6) |
| Arawang tamtaman °S (°P) | 20.3 (68.5) |
20.4 (68.7) |
20.0 (68) |
19.0 (66.2) |
17.7 (63.9) |
15.7 (60.3) |
15.5 (59.9) |
17.1 (62.8) |
19.4 (66.9) |
21.5 (70.7) |
21.9 (71.4) |
20.7 (69.3) |
18.4 (65.1) |
| Katamtamang baba °S (°P) | 17.0 (62.6) |
16.6 (61.9) |
16.1 (61) |
14.8 (58.6) |
12.8 (55) |
11.0 (51.8) |
11.2 (52.2) |
11.4 (52.5) |
12.9 (55.2) |
15.7 (60.3) |
16.6 (61.9) |
17.4 (63.3) |
14.46 (58.03) |
| Sukdulang baba °S (°P) | 10.4 (50.7) |
11.0 (51.8) |
9.0 (48.2) |
6.0 (42.8) |
1.9 (35.4) |
2.7 (36.9) |
1.0 (33.8) |
1.8 (35.2) |
6.6 (43.9) |
8.5 (47.3) |
8.9 (48) |
10.5 (50.9) |
1 (33.8) |
| Katamtamang presipitasyon mm (pulgada) | 222.5 (8.76) |
224.1 (8.823) |
201.2 (7.921) |
91.9 (3.618) |
24.6 (0.969) |
2.8 (0.11) |
3.6 (0.142) |
1.0 (0.039) |
3.4 (0.134) |
19.4 (0.764) |
103.0 (4.055) |
234.6 (9.236) |
1,132.1 (44.571) |
| Araw ng katamtamang presipitasyon (≥ 1.0 mm) | 19.4 | 16.9 | 17.8 | 9.8 | 2.8 | 0.7 | 0.9 | 0.2 | 0.6 | 2.6 | 9.1 | 17.8 | 98.6 |
| Katamtamang kahalumigmigang relatibo (%) | 87 | 86 | 85 | 82 | 76 | 73 | 67 | 63 | 57 | 52 | 65 | 82 | 73 |
| Buwanang tamtaman ng sikat ng araw | 130.2 | 130.0 | 161.2 | 183.0 | 232.5 | 222.0 | 213.9 | 241.8 | 246.0 | 279.0 | 201.0 | 139.5 | 2,380.1 |
| Bahagdan ng maaaring pagsikat ng araw | 33 | 37 | 43 | 52 | 66 | 66 | 61 | 67 | 69 | 73 | 53 | 35 | 54 |
| Sanggunian #1: Deutscher Wetterdienst (precipitation, humidity and sun 1961–1990)[3] Starlings Roost Weather[4] | |||||||||||||
| Sanggunian #2: NOAA (extremes)[5] | |||||||||||||
Demograpiko
[baguhin | baguhin ang wikitext]Tinatayang mayroong hindi bababa sa 450,000 kataong Yao na naninirahan sa Mozambique. Karamihan sa kanila ay sumasakop sa silangang at hilagang bahagi ng lalawigan ng Niassa at bumubuo ng humigit-kumulang 40% ng populasyon ng Lichinga.
| Taon | Populasyon[6] |
|---|---|
| 1997 census | 85,758 |
| 2007 census | 142,331 |
| 2017 census | 213,361 |
Transportasyon
[baguhin | baguhin ang wikitext]Isang sangay ng linya ng riles mula sa daungan ng Nacala ang nagtatapos sa bayang ito, ito ay na-renovate na at tumatanggap ng mga serbisyo nang 3 beses bawat linggo. Ang transportasyon papasok at palabas ng lungsod ay maaaring sa pamamagitan ng pribadong sasakyan o pampublikong chapa, o minibus system. Ang serbisyo sa himpapawid ay ibinibigay ng Paliparan ng Lichinga na may mga byahe patungong Nampula at Maputo sa pamamagitan ng LAM Mozambique Airlines o Ethiopian Airlines.
Edukasyon
[baguhin | baguhin ang wikitext]Ang lungsod ay may kampus ng Universidade Rovuma (UniRovuma), isa sa mga pampublikong institusyon ng mas mataas na edukasyon sa bansa.[7]
Mga sanggunian
[baguhin | baguhin ang wikitext]- ↑ www.niassatourism.com Naka-arkibo 2008-05-09 sa Wayback Machine., Retrieved on June 14, 2008
- ↑ Do outro lado do tempo: Moçambique antes de 1975 VERSÂO COMPLETA (sa wikang Ingles), nakuha noong 2023-04-08
- ↑ "Klimatafel von Lichinga (Vila Cabral), Provinz Niassa / Mosambik" (PDF). Baseline climate means (1961-1990) from stations all over the world (sa wikang Aleman). Deutscher Wetterdienst. Nakuha noong April 19, 2017.
- ↑ "LICHINGA Climate: 1991–2020". Starlings Roost Weather. Nakuha noong 17 February 2025.[patay na link]
- ↑ "Global Historical Climatological Network - Daily". National Oceanic and Atmospheric Administration. Nakuha noong January 26, 2023.
- ↑ "Mozambique: largest cities and towns and statistics of their population". World Gazetteer. Nakuha noong 2008-06-18.[patay na link]
- ↑ Reitor da UniRovuma recebido em apoteose na Extensão de Lichinga Naka-arkibo 2018-11-22 sa Wayback Machine.. UniRovuma. 2019.