Texas

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
(Idinirekta mula sa Lubbock, Texas)
Texas
Texas (pula) sa Estados Unidos
Texas (pula) sa Estados Unidos
Watawat ng Texas
Watawat
Opisyal na sagisag ng Texas
Sagisag
Pinagmulan ng pangalan: friend
Palayaw: 
"Lone Star State"
"Nag-iisang Bitwing Estado"(Tagalog)
Bansag: 
"Friendship"
"Pagkakaibigan"(Tagalog)
Republika ng TexasMarso 2, 1836 - Disyembro 29, 1845
Pamahalaan
 • GobernadorGreg Abbott (Republican Party)
 • Gobernador-TinyenteDan Patrick
Lawak
 • Kabuuan695,662 km2 (268,597 milya kuwadrado)
 • Lupa676,493 km2 (261,193.9[1] milya kuwadrado)
 • Tubig19,169 km2 (7,401 milya kuwadrado)
Taas
500 m (1,700 tal)
Pinakamataas na pook2,667 m (8,749 tal)
Pinakamababang pook
0 m (0 tal)
Populasyon
 (2022)[3]
30,029,572
 • Ranggoika-2
 • Kapal43.16/km2 (111.8/milya kuwadrado)
DemonymTexan
Sona ng orasUTC-5:00
Kodigo ng ISO 3166TX
Websaythttps://www.texas.gov
1.^ Itinantya lamang ang lawak kaya maaaring hindi eksaktong bilang ang kabuuang lawak nito.

Ang Estado ng Texas /tek·sas/ ay isang estado ng Estados Unidos. Ang kabisera ng estado ay Austin. Ang katabi nitong mga estado ay ang Bagong Mehiko sa kanluran, Louisiana sa silangan, Arkansas sa hilagang-silangan, Oklahoma sa hilaga, at ilan sa mga estado ng Mehiko, ang Tamaulipas sa timog, Bagong Leon sa timog-timog-kanluran, Coahuila sa timog-kanluran, at Chihuahua sa kanluran-timog-kanluran. Ang Texas ay nangunguna sa pinakamaraming mga kondado na binubuo ng 254 kondado, ikalawa sa pinakamalaking dami ng tao sa isang estado ng Estados Unidos, na pinangunahan ng California at ikalawa sa pinakamalawak na estado na pinangunahan naman ng Alaska.

Sinakop ng mahigit sa limang mga bansa: Pransiya, Espanya, ang Imperyong Mexico, ang Mga Kumpederadong Estado ng Amerika, at ang ngayo'y sakop na ng Estados Unidos bilang isang estado.[4] Noong 1685, itinatag ang Fort Saint Louis ng Pranses, na ngayon ay timog-silangang Texas.[5] Ang Espanyol ay inaangkin ang pagmamay-ari ng teritoryo ng Texas noong 1519 bilang bahagi ng Bireynato ng Bagong Espanya.[6][7] Sumiklab ang Digmaan ng Mexico para sa Kalayaan laban sa Espanya noong Setyembre 16, 1810 hanggang Setyembre 27, 1821 na nagresulta sa kalayaan ng Imperyong Mexico (ngayon ay Mehiko) na sakop ang Texas noon. Nagkaroon ng kalayaan ang Texas bilang Republika ng Texas noong Marso 2, 1836, na isinanib sa Estados Unidos noong Disyembre 29, 1845 bilang ika-28 estado.[8][9] Noong 13 Mayo 1846, nagdeklara ng digmaan ang Estados Unidos sa Mehiko na opisyal na natapos noong 2 Pebrero 1848 na may paglagda ng Kasunduan ng Guadalupe Hidalgo[8] na naglalaman ng pagsuko ng Mehiko ng 55% ng lupaing ito (noong panahong iyon) at pagbabago sa hangganan nito sa timog, ang Ilog Rio Grande.[10] Noong 1 Pebrero 1861, tumiwalag ang Texas sa Unyon[11] at sa kalaunan, sumali ito sa Kumpederasyon bilang ikapitong estadong sumali rito noong Marso 2 ng parehong taon.[12]

Mga lalawigan at kabisera[baguhin | baguhin ang wikitext]

Sanggunian[baguhin | baguhin ang wikitext]

  1. codigo-postal.co. "Texas ZIP Code - United States". codigo-postal.co (sa Ingles). Nakuha noong 2024-02-21.
  2. "State Elevation Ranking (by mean elevation) from NETSTATE.COM". www.netstate.com. Nakuha noong 2024-02-15.
  3. "Texas - Place Explorer - Data Commons". datacommons.org. Nakuha noong 2024-02-15.
  4. "The History of the Six Flags Over Texas". www.txfb-ins.com. 2021-03-31. Nakuha noong 2024-02-14.
  5. "National Park Service - Explorers and Settlers (Texas)". www.nps.gov. Nakuha noong 2024-02-14.
  6. "Spanish Texas | Map and Timeline". history-maps.com (sa Ingles). Nakuha noong 2024-02-14.
  7. Association, Texas State Historical. "Spanish Texas". Texas State Historical Association (sa Ingles). Nakuha noong 2024-02-14.
  8. 8.0 8.1 "The Annexation of Texas, the Mexican-American War". Office of the Historian (.gov). Nakuha noong February 15, 2024.
  9. "Today in History - June 23". Library of Congress, Washington, D.C. 20540 USA. Nakuha noong 2024-02-15.
  10. "Treaty of Guadalupe Hidalgo (1848)". National Archives (sa Ingles). 2021-06-25. Nakuha noong 2024-02-16.
  11. "Declaration of Secession | Lost Texas Roads". losttexasroads.com. Nakuha noong 2024-02-18.
  12. Records, Hamilton Historical (2019-05-14). "Febuary 1, 1861 – Texas Becomes The Seventh State To Secede From The United States". Hamilton Historical Records (sa Ingles). Nakuha noong 2024-02-18.

Estados Unidos Ang lathalaing ito na tungkol sa Estados Unidos ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.