Pagkalagas ng buhok
| Pagkalagas ng buhok | |
|---|---|
| Ibang katawagan | Alopesya, pagkakalbo |
 | |
| Isang kalbong bahagi ng isang lalaki | |
| Espesyalidad | Dermatolohiya |
| Sintomas | Pagkalagas ng buhok mula sa bahagi ng ulo o katawan.[1] |
| Komplikasyon | Sikolohikal na pagkabalisa[2] |
| Uri | huwarang pagkalagas ng buhok sa lalaki, huwarang pagkalagas ng buhok sa babae, alopecia areata, telogen effluvium[3] |
| Paggamot | Pagtanggap sa kondisyon, meidkasyon, pag-ahit sa nakakalbong bahagi, pagtitistis[3] |
| Lunas | Huwarang pagkalagas ng buhok: minoxidil, finasteride[4] Alopecia areata: pagtuturok ng estroide[3] |
| Dalas | 50% ng kakalakihan, 25% ng kababaihan (huwarang paglagas ng buhok pagdating ng edad 50)[3][5] |
Ang pagkalagas ng buhok, na kilala rin bilang alopesya (mula sa Ingles na alopecia)[6] o pagkakalbo, ay tumutukoy sa pagkawala ng buhok mula sa bahagi ng ulo o katawan.[1] Karaniwan, apektado ang ulo.[3] Ang tindi ng pagkawala ng buhok ay maaaring mula sa maliit na bahagi hanggang sa buong katawan.[7] Kadalasan, hindi nararanasan ang pamamaga o pagkakaroon ng peklat.[3] Sa ilang tao, ang pagkawala ng buhok ay nagdudulot ng istres o pagkabahala sa isip.[2]
Kabilang sa mga karaniwang uri nito ang pagkawala ng buhok na may huwaran para sa lalaki o babae, alopecia areata, at ang panunuyo ng buhok na kilala bilang telogen effluvium.[3] Ang sanhi ng pagkawala ng buhok sa lalaki ay kombinasyon ng genetika at hormonang panlalaki; ang sanhi ng huwarang pagkalagas ng buhok sa babae ay hindi tiyak; ang sanhi ng alopecia areata ay autoinmunidad; at ang sanhi ng telogen effluvium ay karaniwang dulot ng pisikal o sikolohikal na istres.[3] Ang telogen effluvium ay karaniwang nangyayari pagkatapos manganak.[3]
Mas bihirang mga sanhi ng pagkawala ng buhok nang walang pamamaga o peklat ay kinabibilangan ng paghila o pagtanggal ng buhok, ilang gamot kabilang ang kemoterapiya, HIV/AIDS, hipotiroidismo, at malnutrisyon kabilang ang kakulangan sa bitamina B12 at bakal.[2][3] Ang pagkawala ng buhok na may kasamang pamamaga o peklat ay maaaring dulot ng impeksyon sa halamang-singaw, lupus erythematosus, radyoterapiya, at sarcoidosis.[2][3] Ang pagsusuri sa pagkawala ng buhok ay bahagi ay nakabatay sa mga bahaging apektado.[3]
Ang paggamot sa huwaran ng pagkalagas ng buhok ay maaaring simple lamang, tulad ng pagtanggap sa kondisyon, na maaaring kabilang ang pag-ahit ng ulo.[3] Ang mga posibleng interbensyon ay kinabibilangan ng mga gamot tulad ng minoxidil o finasteride, at hair transplant surgery o operasyon sa paglilipat ng buhok.[4][5] Ang alopecia areata ay maaaring gamutin sa pamamagitan ng pagtuturok ng esteroide sa apektadong bahagi, subalit kailangan itong ulitin nang madalas upang maging epektibo.[3]
Karaniwan ang pagkawala ng buhok.[3] Sa edad na 50, humigit-kumulang kalahati ng mga lalaki at isang-kapat ng mga babae ay nakararanas ng huwaran ng pagkalagas ng buhok.[3] Humigit-kumulang 2% ng mga tao ang nakararanas ng alopesya areata sa isang punto sa kanilang buhay.[3]
Tinutukoy minsan ang indibiduwal na nalalagas ng buhok bilang panot na kadalasang tinuturing mapanlait. Bagaman hindi ito panlait kung tinutukoy ang panot o tonsura na ginawa na isang indibiduwal na naging kalbo sa sariling kagustuhan sa iba't ibang kadahilanan kabilang ang panrelihiyon.[8] Ang kalbo naman sa salitang balbal ay tinatawag na pendong (tingnan ang detalye at ibang salitang balbal sa kalbo sa Pagpapakalbo § Pilipinas).
Tingnan din
[baguhin | baguhin ang wikitext]Mga sanggunian
[baguhin | baguhin ang wikitext]- 1 2 "Hair loss". NHS Choices (sa Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 27 Setyembre 2013. Nakuha noong 22 Setyembre 2013.
- 1 2 3 4 Nalluri, R; Harries, M (Pebrero 2016). "Alopecia in general medicine". Clinical Medicine (sa Ingles). 16 (1): 74–78. doi:10.7861/clinmedicine.16-1-74. PMC 4954340. PMID 26833522.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Vary JC, Jr (Nobyembre 2015). "Selected Disorders of Skin Appendages – Acne, Alopecia, Hyperhidrosis". The Medical Clinics of North America (sa Ingles). 99 (6): 1195–1211. doi:10.1016/j.mcna.2015.07.003. PMID 26476248.
- 1 2 McElwee, Kevin J.; Shapiro, Jerry (Hunyo 2012). "Promising therapies for treating and/or preventing androgenic alopecia". Skin Therapy Letter (sa Ingles). 17 (6): 1–4. PMID 22735503.
- 1 2 Leavitt, M. (2008). "Understanding and Management of Female Pattern Alopecia". Facial Plastic Surgery (sa Ingles). 24 (4): 414–427. doi:10.1055/s-0028-1102905. PMID 19034818. S2CID 260136951.
- ↑ Gaboy, Luciano L. Alopecia - Gabby's Dictionary: Praktikal na Talahuluganang Ingles-Filipino ni Gabby/Gabby's Practical English-Filipino Dictionary, GabbyDictionary.com.
- ↑ "Hair loss". DermNet (sa Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 2016-06-25. Nakuha noong 2016-08-03.
- ↑ Ki (2020-07-20). "Panot – What Exactly Is "Panot?" (Filipino Slang Words)". PhilNews (sa Ingles). Nakuha noong 2026-02-05.